Jerapetra (Kreta) - mury wczesnobizantyjskie V-VI w. n.e.

Jerapetra (w angielskiej transkrypcji greki - Ierapetra, w lokalnym dialekcie - Gerapetro) to największe miasto na południowym wybrzeżu Krety.
Starożytna Hierapytna, zamieszkała od czasów minojskich, prężnie rozwijała się w czasach starożytnej Grecji i rozkwitnała w czasach rzymskich, gdy jej port był "oknem na Egipt". Wówczas zbudowano m.in. sztuczny zbiornik wodny zwany Naumachia, połączony kanałem z Morzem Libijskim, na którym rozgrywano inscenizacje bitew morskich.

Fragmenty murów miejskich - łącznie około 150 m w kilku odcinkach - leżą około 400 m na zachód od weneckiej twierdzy Kales w porcie, blisko zbiornika Naumachia (który dziś ma zmieniony kształt), wzdłuż północnego obrzeża Traffic Education Park.

Zachowane mury zbudowano w tzw. Pierwszym Okresie Bizantyjskim (czyli przed podbojem Krety przez Arabów w IX w.) - powstały najprawdopodobniej w IV-V w. i zostały silnie wzmocnione lub przebudowane w połowie VI w., w ramach programu wzmacniania fortyfikacji przez cesarza Justyniana. Prawdopodobnie są to jedyne "mury justyniańskie" na Krecie.

Technika budowy i wątki są bardzo podobne do murów Nikopolis i fragmentów murów Salonik.

Zachowane odcinki reprezentują fragmenty tzw. murów morskich, chroniących miasto od strony morza.

Do zrujnowania murów (i innych budowli starożytnych) przyczyniło się głównie wielkie trzęsienie ziemi w 796 r., a następnie pirackie napady Saracenów w roku 824.

Murów już nie odbudowano, ani w czasach arabskich, ani w tzw. Drugim Okresie Bizantyjskim, ani w czasach weneckich (Wenecjanie ograniczyli się do wzniesienia portowej twierdzy Kales w XIII w., rozbudowanej w 1626 r. - opisanej przez giekaa tutaj). Turcy zbudowali własny mur, niski, otaczający centrum miasta tylko od strony lądu (mniej więcej od muzeum miejskiego do meczetu) i chroniący ich głównie przed lokalną populacją - został on całkowicie rozebrany przez mieszkańców w 1898 r., po wycofaniu sie Turków, w ramach zacierania śladów bytności okupanta.

Mury wczesnobizantyjskie zachowały się tylko w dolnych partiach. Zostały przebadane archeologicznie i konserwowane w latach 2006-2008.

Lokalizacja miejskich murów wczesnobizantyjskich:

Moje zdjęcia z września 2026 r.:

Zamki, dwory obronne, mury miejskie, gro…