
Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
Późnoromańska kaplica templariuszy (Capella del Temple) pw. NMP (Santa Maria de Palau) znajduje się na starówce barcelońskiej (Barri Gotic) przy ul. Carrer d'Ataulf 4. Została wybudowana w 1246 r. Później stała się częścią Palau Reial Menor (Małego pałacu Królewskiego).
Templariusze już w 1131 r. otrzymali w Barcelonie i okolicach liczne darowizny. W mieście, w 1134 r. otrzymali obszar z zabudową przy zachodnim murze rzymskim Barcelony, w pobliżu zamku Regomira, wraz samym murem i basztami. Zespół budynków, wykorzystując kąt utworzony przez rzymski mur, ustawiono w czworobok wokół dziedzińca. Te wieże i domy po kilku latach stały się barcelońską rezydencją templariuszy znaną pod nazwą Palau del Temple. W XIII w. powstał kościół, ogrody przy murze i główne budynki "Pałacu Templariuszy". Z tych wszystkich budowli przetrwał do dziś tylko kościół - kaplica. W 1312 skasowano zakon templariuszy, a ich posiadłości przejęli joannici. W 1328 r. joannici przekazali budynki biskupowi Vic, od którego kupił je król Piotr Ceremonialny dla swojej żony, królowej Sycylii Eleonory. W 1368 przebudowano zespół "pałacu templariuszy", który stał się Małym Pałacem Królewskim (Palau Reial Menor)...
Z zabudowań templariuszy przetrwała tylko kaplica zbudowana w 1246 r. Jej podstawowa struktura przetrwała różne przebudowy. Była prosta, jednonawowa, przekryta szerokimi łukami sklepiennymi. Przetrwały pozostałości tych łuków pod późnogotyckimi sklepieniami, skrywającymi też pozostałości fresków późnoromańskich z XIII w.
Obecna fasada kaplicy z rozetą i oknami jest wynikiem "renowacji" Eliesa Rogenta z 1868 r. Włączył on jednak w fasadę pozostałości bocznego portalu romańskiego z XIII w.
Ten portal, widoczny od strony ulicy, nie znajduje się na swoim pierwotnym miejscu (dawny portal boczny) - został tu zmontowany w 1868 r. z wykorzystaniem oryginalnych romańskich archiwolt (środkowa z motywem zygzakowym) i 2 rzeźbionych romańskich impostów. Tympanon i nadproże są XIX-wiecznym dodatkiem. Późnoromańskie rzeźby impostów z połowy XIII w. przedstawiają dwie koronowane postacie - po prawej kobiecą, po lewej męską. Przypuszcza się, że wyobrażają ówczesnych monarchów...
Moje zdjęcia z 2023 r.






Fasada kaplicy od strony ulicy Ataulfa nr 4. Wiekszość aranżacji fasady pochodzi z 1868 r., jednak portal jest częściowo romański


Portal od strony ul. Ataulfa. Dawny boczny portal kaplicy z 1246 r. został wmontowany w tę nową fasadę w 1868 r. Tympanon, nadproże z napisem, zwieńczenie i węgary są nowożytne. Oryginalne, romańskie są natomiast archiwolty i dwa rzeźbione wsporniki



Oryginalne romańskie archiwolty, środkowa z zygzakiem:

Lewy oryginalny, romański wspornik z koronowaną postacią męską (zapewne któryś król):




Prawy oryginalny, romański wspornik z koronowaną postacią kobiecą (zapewne któraś królowa):



