Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska

Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)

Opole - Zamek Piast...
 
Powiadomienia
Wyczyść wszystko

Opole - Zamek Piastowski


(@becik)
Użytkownicy Admin Zarejestrowany
Dołączył: 2 lata temu
Wpisy: 16611
Rozpoczynający temat  

Inaczej zwany jako - Zamek na Ostrówku.
Budowę zamku rozpoczął w 1217 roku książę Kazimierz I na miejscu grodu, który przeniesiono na prawy brzeg Odry. Około 1300 roku Bolko I wzniósł wieżę obronną. Zamek był siedzibą Piastów opolskich do śmierci ostatniego przedstawiciela rodu Jana II Dobrego w 1532 roku. W 1655 roku schronił się tutaj przed potopem król Jan II Kazimierz Waza i wydał uniwersał wzywający do walki ze Szwedami. W połowie XIX wieku zamek stał się siedzibą rejencji opolskiej. W latach 1904-1906 przebudowano skrzydło północne i wzniesiono nowe w stylu neorenesansowym. W latach 1928-1930 Niemcy rozebrali zamek jako symbol polskości tych ziem (choć głównym powodem był raczej fatalny stan techniczny zamku i duże koszty jego utrzymania). Z zamku pozostała tylko Wieża Piastowska. Na gruzach obiektu zbudowano nową siedzibę rejencji, obecnie Urząd Wojewódzki.

plan zamku z XIII/XIV wieku wg. B.Guerquina 1974

miasto i zamek w 1608 roku na rysunku W.Saebischa

zamek w XVIII wieku na rysunku Wernera

wieża zamku Piastowskiego na przedwojennych pocztówkach

lotnicze zdjęcia zamku z okresu międzywojennego

makieta zamku (źr:wikipedia)



   
Cytat
(@becik)
Użytkownicy Admin Zarejestrowany
Dołączył: 2 lata temu
Wpisy: 16611
Rozpoczynający temat  

Historia zamku książęcego na Ostrówku

Już w VIII-IX w. istniała w Opolu osada słowiańska usytuowana na Ostrówku, czyli północnym cyplu Pasieki. Pod koniec X w., po przyłączeniu Śląska do Polski, powstał w tym miejscu gród państwowy Piastów

Konstrukcje obronne grodu na Ostrówku obejmowały drewniano-ziemny wał wraz z bramą (bądź bramami), bliżej nieokreślone umocnienia na przedpolu wału oraz prawdopodobnie fosę. Linia obwałowań tworzyła zamknięty obwód na planie zbliżonym formą do gruszki (ten nietypowy kształt był związany z usytuowaniem grodu w widłach dwóch koryt Odry).

Zamek na miejscu grodu

W pierwszych dziesięcioleciach XIII w. gród na Ostrówku był już obiektem o obniżonych walorach obronnych, m. in. z powodu podniesienia się jego wewnętrznej powierzchni, która - w wyniku długotrwałego użytkowania - zrównała się stopniowo z górną powierzchnią dolnej kondygnacji obwałowań. Można też przypuszczać, że wiele do życzenia pozostawiał stan samych obwałowań, których nietrwała, drewniano-ziemna konstrukcja wymagała ciągłego odnawiania. Okoliczność ta mogła przyczynić się do podjęcia przez księcia opolskiego Kazimierza decyzji o modernizacji założenia obronnego na Ostrówku, które zaczęto stopniowo przekształcać w murowany zamek.

Najstarszy murowany zamek na Ostrówku był późnoromańskim założeniem obronnym obejmującym prostą budowlę ("dom") na rzucie nieregularnego czworoboku oraz zewnętrzny mur obwodowy o nieregularnym narysie wielobocznym zbliżonym do przebiegu starszych obwałowań grodu. Czworokątna budowla o wymiarach podstawy 12 na 15 m miała przypuszczalnie charakter wieży mieszkalno-obronnej (donżonu). Budowniczowie zamku zastosowali nowatorską w ich czasach technologię, używając cegły, która w pierwszym 30-leciu XIII w. zaczynała dopiero wchodzić do użytku na Śląsku.

O budowie zamku na Ostrówku wspomina po raz pierwszy falsyfikat dokumentu wystawionego 1 sierpnia 1228 r. przez księcia opolskiego Kazimierza na wiecu w Rybniku. W chwili wydania odnośnego dokumentu roboty budowlane były już zapewne w toku.

Budowa zamku na Ostrówku była trudnym i kosztownym przedsięwzięciem, które ciągnęło się kilka dziesięcioleci. Ukończył ją dopiero panujący od 1283 r. książę opolski Bolko I. Około roku 1300 władca ten zbudował wysoką na około 35 m cylindryczną wieżę ostatecznej obrony (bergfried, słup), zachowaną do dziś jako jedyny element dawnego zamku książęcego.

Syn Bolka I, książę opolski Bolko II, podniósł walory obronne zamku poprzez dobudowanie około 1330 r. budynku bramnego, wysuniętego przed lico zewnętrznego muru obwodowego. Zwiększyło to bezpieczeństwo bramy, stanowiącej najsłabszy i najbardziej zagrożony element obwodu obronnego.

Tak stopniowo wytworzyła się nowa, gotycka forma zamku opolskiego. Dominująca nad zamkiem cylindryczna wieża główna miała do spełnienia dwie funkcje. Po pierwsze - wzmacniała obronę usytuowanej tuż obok bramy wieży, stanowiącej najsłabszy punkt całego obwodu. W wypadku zawładnięcia zamkiem przez nieprzyjaciela wieża miała spełniać swoją drugą funkcję jako miejsce schronienia dla obrońców i ośrodek ostatecznej obrony, w którym można było bezpiecznie oczekiwać nadejścia odsieczy.

Modernizacje zamku

Jeszcze w XIV w. wzmocniono system obronny zamku poprzez wybudowanie po stronie wschodniej (od strony obecnej ul. Piastowskiej) niższego i słabszego muru zewnętrznego (przedmurza), biegnącego równoległe do głównego muru obwodowego. Pomiędzy dwiema liniami murów obronnych powstał tutaj pas międzymurza (niem. Zwinger lub Parchen, czes. parkan) o szerokości około ośmiu metrów.

W okresie wojen husyckich (lata 20. i 30. XV w.) pojawił się w Czechach nowy system obrony, skuteczniej zabezpieczający przed ogniem coraz powszechniej stosowanej wówczas artylerii, a zarazem umożliwiający czynne wykorzystywanie artylerii w obronie zamków i miast. Podstawowym elementem tego systemu były basteje: mniej lub bardziej obszerne budowle na planie kolistym, podkowiastym lub wielobocznym, występujące z obwodu obronnego, podobnie jak baszty, ale z reguły niższe i obszerniejsze od nich oraz przystosowane do użycia broni palnej.

Bastejowy system obrony zaczęto wykorzystywać m.in. dla modernizacji starszych zamków średniowiecznych, które otaczano wałami ziemnymi z bastejami w narożach. W taki też sposób został unowocześniony również zamek książęcy na opolskim Ostrówku. Prawdopodobnie na początku drugiej połowy XVI w. uzyskał on formę zamku bastejowego, otoczonego czworobokiem obwałowań z półkolistymi bastejami w narożach oraz nawodnioną fosą u ich podnóża.

Po śmierci ostatniego księcia opolskiego z rodu Piastów, Jana Dobrego (1532 r.), zamek na Ostrówku, ogołocony z ruchomości przez administratorów z ramienia króla czeskiego Ferdynanda I Habsburga i pozbawiony gospodarza, zaczął popadać w ruinę. W 1556 r. odbudowy zamku podjął się nowy starosta ziemski księstwa opolsko-raciborskiego Jan von Oppersdorf, zamierzając urządzić tutaj jedną ze swoich rezydencji (oprócz prywatnego zamku w Głogówku).

W okresie wojny trzydziestoletniej (1618-1648) zamek na Ostrówku ze swoimi ziemnymi fortyfikacjami bastejowymi, które zapewne w tym czasie wyremontowano i (być może) ulepszono, okazał się obiektem o niemałych walorach obronnych. Wymownym tego świadectwem jest bezskuteczność prób zdobycia zamku i miasta podejmowanych w latach 1633-1634 przez wojska cesarskie pod dowództwem gen. Götza.

Tymczasem stan techniczny zamku nadal się pogarszał w związku z osiadaniem niestabilnego gruntu pod starymi murami gotyckimi o zbyt płytko osadzonych fundamentach. W 1567 r. uznano, że bardziej opłacałoby się wystawić nową budowlę, niż kontynuować kosztowne remonty. Jednym z powodów ciągłego pogarszania się stanu budowli było erozyjne oddziaływanie wód Odry na zbudowane z kamienia wapiennego mury fundamentowe.

28 sierpnia 1615 r. w znajdującym się na zamku mieszkaniu pisarza skarbowego wybuchł pożar, którego pastwą padło niemal całe miasto wraz z zamkiem na Ostrówku. Zamek ucierpiał również podczas pożaru miasta w 1739 r.

Pozostałości zamku

Po 1860 r. opuszczony dotąd zamek przeznaczono na siedzibę władz rejencji opolskiej (utworzonej w 1816 r.). W związku z nowymi funkcjami obiektu zostały wprowadzone w latach 1878-1906 liczne innowacje budowlane.

W 1928 r. zapadła decyzja o całkowitej rozbiórce zamku, na którego miejscu miał stanąć nowy gmach rejencji opolskiej. Decyzję wykonano w latach 1928-31, czyniąc wyjątek jedynie dla monumentalnej wieży zamkowej, tzw. Piastowskiej. Bezceremonialne, podyktowane ciasnym utylitaryzmem postępowanie władz rejencji zubożyło w ten sposób stolicę regionu o jeden z najważniejszych pomników jej historii, od wieków malowniczo wpisany w krajobraz doliny Odry. Trudno nie zgodzić się z opinią Alfreda Steinerta, który w 1934 r. ubolewał, że "wraz z rozbiórką zamku zniknął ostatni element romantyki z ubogiego w pamiątki przeszłości obrazu miasta".

W latach 1957-62 r. stara wieża zamkowa - zwana Wieżą Piastowską - została ponownie wyremontowana i częściowo przekształcona w swojej formie architektonicznej. Wieńczący ją wcześniej niewielki stożek zastąpiono murowanym hełmem ostrosłupowym.

Na granicy pierwszej i drugiej kondygnacji (około dziewięciu metrów ponad poziomem przyległego terenu) obiega wieżę od zewnątrz kamienny gzyms kapnikowy, stanowiący w przeszłości oparcie dla drewnianej konstrukcji ganku, z którego prowadziło pierwotnie jedyne wejście do wnętrza wieży. Powyżej gzymsu, po stronie zachodniej, zachowały się ślady zamurowanego otworu wejściowego. Od strony wnętrza wieży są one widoczne jako głęboka wnęka ostrołukowa, którą zamyka obecnie od zewnątrz ściana z małym prostokątnym okienkiem. Obecne wejście do wieży (w przyziemiu) stanowi nowoczesną innowację, podobnie jak przebity w wyższych partiach wieży (na wysokości około 25-26 m), po przeciwległej stronie, otwór drzwiowy prowadzący na niewielki balkonik wsparty na kamiennych konsolach (kroksztynach). Pierwotne wejście do wieży było usytuowane na wysokości korony murów obwodowych zamku, a biegnący poniżej niego drewniany ganek miał połączenie z analogicznym gankiem biegnącym wzdłuż murów. W wypadku zagrożenia połączenie to (zapewne w formie pomostu) mogło być wraz z gankiem łatwo zniszczone, co gwarantowało niedostępność wnętrza wieży dla ewentualnego napastnika. Na wysokości pierwotnego otworu wejściowego zachowało się sklepione pomieszczenie, łączące się z wyższą kondygnacją budowli wąskimi schodami wykonanymi w grubości muru. Pomieszczenie to było zaplanowane jako rodzaj schronu (miejsce ostatecznego schronienia) dla obrońców w razie zdobycia zamku przez nieprzyjaciela (do czego jednak nigdy nie doszło). Poniżej i powyżej tej kondygnacji znajdują się nowsze schody drewniane.

Zamek na Ostrówku i jego fortyfikacje w połowie XVII w. (widok od wschodu) według litografii E. Raabego zamieszczonej w dziele F. Idzikowskiego z 1863 r.

Pierwotne wejście do wieży - widok od wewnątrz

autor: Zbigniew Bereszyński
Źródło: Gazeta Wyborcza Opole 2009-08-04



   
OdpowiedzCytat
(@becik)
Użytkownicy Admin Zarejestrowany
Dołączył: 2 lata temu
Wpisy: 16611
Rozpoczynający temat  

Podczas budowy amfiteatru w Opolu znaleziono fragmenty zamku

Podczas budowy amfiteatru natrafiono na pozostałości budynków, które stały na dziedzińcu Zamku Piastowskiego.

Ceglane mury odkryto pomiędzy Urzędem Wojewódzkim, a Miejskim Ośrodkiem Kultury.

- Przy kopaniu rowu pod kabel energetyczny odkryto fragmenty fundamentów - opowiada Krzysztof Spychała, pracownik Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. - Być może to pozostałości zabudowań gospodarczych, może kaplicy zamkowej. Więcej będziemy wiedzieć, gdy zbada je dr Jerzy Romanow, nadzorujący prace w amfiteatrze.

Znalezisko widziała już archeolog Magdalena Przysiężna-Pizarska, która w ubiegłym roku prowadziła prace na terenie amfiteatru w rejonie dawnej sceny.

- Oprócz muru pokazało się także trochę kafli zamkowych oraz kości zwierzęcych - mówi Pizarska.
autor: Artur Janowski
źr: Nowa Trybuna Opolska 24.03.2010

fot. Sławomir Mielnik

------------------------------------------------


W Opolu zniszczono mury Zamku Piastowskiego. Sprawę wyjaśnia policja

Dziś na budowę amfiteatru w Opolu wkroczyła policja. Wezwał ja Tomasz Dziedzic, historyk Uniwersytetu Opolskiego.

- Zniszczono fragment średniowiecznego muru Zamku Piastowskiego, który odkryto kilka dni temu - mówi Dziedzic. - Budowlańcy tłumaczyli się, że mieli na to pozwolenie, ale potraktowanie zabytku młotami pneumatycznymi nie mieści mi się w głowie. Uważam, że mogło dojść do przestępstwa.

Prace w amfiteatrze nadzoruje z ramienia urzędu miasta archeolog dr Jerzy Romanow. To on wydal zgodę na rozbicie korony murów.

- Mur kolidował z kablem, który trzeba było położyć - przekonuje dr Romanow. - Mury nie są całkowicie zniszczone, pozostały ich fundamenty. Zostały przeze mnie zbadane i zinwentaryzowane, a o tym, że są w tym miejscu wiemy od dawna. Działałem zgodnie ze sztuką. Czekam więc spokojnie na ustalenia policji.
autor: Artur Janowski
źr: Nowa Trybuna Opolska 26.03.2010

----------------------------------------------------------

Archeolodzy natrafili obok amfiteatru w Opolu na tajemniczy mur

Choć głównym celem naukowców jest znalezienie pozostałości drewnianego grodu to być może natrafili na pozostałości zamku Piastowskiego.

Naukowcy badają działkę pomiędzy amfiteatrem a urzędem wojewódzkim. Ich głównym celem jest znalezienie pozostałości drewnianego Ostrówka czyli grodu, który stał w tym miejscu przed setkami lat.

Dziś archeologowie natrafili jednak na fragment ceglanego, przewróconego muru, nie ujętego na planach, jakie sporządzano do tej pory.

- Jest dla nas zagadką, ma grubość od 4 do 5 cegieł, w środę spróbujemy odkryć go w całości przy pomocy koparki - mówi Magdalena Przysiężna-Pizarska z Uniwersytetu Opolskiego, która kieruje pracami. - Być może to fragment zamku Piastowskiego, które stał w miejscu grodu, ale został rozebrany?

Podczas sondażowych odwiertów naukowcy natrafili również na tajemniczą pustą przestrzeń.
- Może być to np. pustka, którą utworzyły cegły wsypywane do dołu, dlatego dopóki jej nie odkryjemy, nie chcę stawiać żadnych hipotez - zaznacza Przysiężna-Pizarska.

Naukowcy znaleźli też niewielkie fragmenty ceramiki oraz szkła pochodzące z XIV lub XV wieku. Jeśli nie natrafią na nic ciekawego zakończą przeszukiwanie terenu w czerwcu.

- Ale najpierw głęboko wkopiemy się w ziemię - zapowiada Przysiężna-Pizarska. - Sondażowe odwierty wykazały, że warstwa, gdzie mogły zachować się pozostałości grodu, znajduje się na głębokości ponad 3 metrów. Dlatego musimy utworzyć głęboki wykop, a potem go oszalować.

Przypomnijmy, że w ubiegłym roku archeologowie przeszukiwali teren dawnej sceny amfiteatru. Znaleźli wtedy fragment fosy zamkowej i duże ilości drewna, które pochodził z II połowy XI wieku, gdy przebudowano umocnienia Ostrówka.
autor: Artur Janowski
źr: Nowa Trybuna Opolska 04.05.2010

-----------------------------------------------------------

Archeolodzy znaleźli w Opolu fragment Zamku Piastowskiego

Naukowcy prowadzący poszukiwania obok amfiteatru są już niemal pewni, że znaleziony we wtorek fragment muru był częścią Zamku Piastowskiego.

Najprawdopodobniej trafił do ziemi podczas rozbiórki zamku.

- Jeszcze nie wiadomo co się z nim stanie, szkoda byłoby go ponownie zakopać - przyznaje Magdalena Przysiężna-Pizarska z Uniwersytetu Opolskiego, która koordynuje prace.

Jednak głównym celem archeologów jest szukanie śladów Ostrówka, czyli drewnianego grodu, który stał na terenie obecnego amfiteatru jeszcze przed budową zamku.

- Wczoraj dokopaliśmy się m.in. do fragmentów spalonego drewna, a to może sugerować, że jesteśmy na terenie dawnego wału lub w rejonie fosy - mówi Przysiężna-Pizarska.

Prace archeologiczne będą prowadzone do czerwca.
autor: Artur Janowski
źr: Nowa Trybuna Opolska 05.05.2010

fot. Sławomir Mielnik



   
OdpowiedzCytat
(@becik)
Użytkownicy Admin Zarejestrowany
Dołączył: 2 lata temu
Wpisy: 16611
Rozpoczynający temat  

carrollus Wysłany: 24 Gru 2010 15:18 

Po wykopkach ani śladu. Wieża zamknięta Sad Stan listopad 2010.



   
OdpowiedzCytat
(@becik)
Użytkownicy Admin Zarejestrowany
Dołączył: 2 lata temu
Wpisy: 16611
Rozpoczynający temat  

Piotrek Wysłany: 03 Sie 2012 14:20 

Witam po dłuższej przerwie Smile
Z Gazety Wyborczej:
http://opole.gazeta.pl/opole/1,35114,12243482,Odkopia_najstarszy_ceglany_mur_w_Polsce_.html

Cytat:

"Teraz naukowcy na zlecenie wojewódzkiego konserwatora zabytków chcą się im przyjrzeć nieco bliżej. Archeolodzy mają odkryć większy teren. - Chcemy odkopać obiekt, którego fragmenty znaleźliśmy wcześniej. Być może jest to starsza wieża obronna albo budynek bramny lub jeszcze coś innego. Mamy nadzieję się tego dowiedzieć - mówi archeolog Aleksander Limisiewicz. Badacze postarają się też zbadać mur, którego kilkanaście metrów wykopali przed rokiem. - To najprawdopodobniej najstarszy ceglany mur obronny w Polsce, ale póki co trudno nam udowodnić, czy pochodzi z XIII wieku, czy może z jeszcze wcześniejszego okresu. Może uda się nam to ustalić podczas tych prac - zaznacza Limisiewicz."



   
OdpowiedzCytat
(@becik)
Użytkownicy Admin Zarejestrowany
Dołączył: 2 lata temu
Wpisy: 16611
Rozpoczynający temat  

spinnaker Wysłany: 05 Sty 2013 9:38 

Wieża była zamknięta jak zajrzałem do Opola. Lipiec 2012



   
OdpowiedzCytat
(@becik)
Użytkownicy Admin Zarejestrowany
Dołączył: 2 lata temu
Wpisy: 16611
Rozpoczynający temat  

Jak unicestwiono opolski Zamek Piastowski

Prywatny kolekcjoner pamiątek z Oppeln udostępnił nam fotografie z rozbiórki Zamku Piastowskiego. - To smutny widok, jak cegła po cegle znika zabytek i ozdoba naszego miasta. Widzimy, jak tępy biurokrata wyrządza największą krzywdę miastu - komentuje Urszula Zajączkowska, dyrektor Muzeum Śląska Opolskiego

Fotografie i świetnie zachowane negatywy, na których uwieczniono rozbiórkę Zamku Piastowskiego, kupił niemiecki kolekcjoner Andreas Berger od potomka jednego z przedwojennych mieszkańców naszego miasta. Nie chce ujawnić, za jaką kwotę. Wywołane z negatywów zdjęcia zgodził się udostępnić i opublikować w "Gazecie".

- To prawdopodobnie jedyna tak obszerna dokumentacja rozbiórki naszego zabytku - mówi Romuald Kulik, pasjonat historii Opola.

Zbudowany przez księcia Kazimierza

W miejscu, w którym dziś znajdują się amfiteatr festiwalowy i urząd wojewódzki, na początku XIII wieku stał obwałowany gród. Z czasem, jak podejrzewają historycy, obronny charakter drewniano-ziemnej konstrukcji stał się coraz bardziej wątpliwy dla księcia opolskiego Kazimierza. Decyzja o budowie murowanego obiektu zapadła w 1217 roku, ale pierwsza wzmianka o pracach pojawia się dopiero 10 lat później, w dokumentach z 1228 roku: "I tak się stało, że ja Kazimierz, z bożej łaski książę na Opolu, po głębokim namyśle, z dobrą wolą z mej strony postanowiłem zamek i miasto otoczyć murem".

Jak podkreśla badacz opolskiej historii Zbigniew Bereszyński, budowa zamku na Ostrówku była trudnym i kosztownym przedsięwzięciem, które ciągnęło się kilka dziesięcioleci. Ukończył ją dopiero panujący od 1283 roku książę Bolko I. Ten sam władca w 1300 roku postanowił również zbudować zachowaną do dziś, wysoką na około 35 metrów wieżę tzw. ostatecznej obrony. Bo w przypadku zdobycia obiektu przez nieprzyjaciela miała służyć za schronienie do czasu nadejścia odsieczy.

Powstały zamek był typowo obronną budowlą, obwarowaną nie tylko murem i fosą, lecz także naturalnym korytem Odry (jej stare koryto znajdowało się w miejscu dzisiejszej Młynówki). Przez lata zamek był siedzibą Piastów Opolskich - aż do śmierci ostatniego z rodu Jana Dobrego w 1532 roku. Wtedy też przeprowadzono inwentaryzację obiektu, z której wynika, że zamek liczył 35 komnat, skarbiec, zbrojownię, kuźnię, masztarnię, mennicę oraz książęcy młyn.

Po śmierci Jana Dobrego zamek najpierw trafił w ręce Hohenzollernów, a następnie Habsburgów, którzy zagarnąwszy wszelkie jego ruchome dobra, potraktowali księstwo jako przedmiot zastawów i przetargów, oddając je w coraz to inne ręce. Zrujnowany obiekt nie nadawał się do zamieszkania. Przekonała się o tym w 1552 roku księżna Izabela, siostra króla polski Zygmunta II Augusta, gdy otrzymała księstwo opolsko-raciborskie jako zastaw. Wizytując Opole, rozczarowana księżna zrezygnowała z gościny na zamku.

Podobnie jak sto lat później król Jan Kazimierz. Według legendy w 1655 roku król ów, uciekając przed potopem szwedzkim, przyjechał do Opola, ale ze względu na stan zamku za miejsce zamieszkania wybrał kamienicę w rynku, nazywaną "Pod Lwem". Aczkolwiek Zajączkowska w książce "Zamek Piastowski w Opolu" przekonuje, że wybór króla był podyktowany niechęcią do gotyckiej architektury.

Druga młodość zamku

W drugiej połowie XIX wieku opuszczony dotąd zamek przeznaczono na siedzibę władz rejencji opolskiej (utworzonej w 1816 roku). Na terenie obiektu ruszyły prace remontowo-budowlane. W 1835 roku rozebrano otaczające go mury, zasypano fosy, a na tyłach zamku, na obszarze ok. 20 hektarów założono malownicze ogrody, plantacje owoców i zamkową pasiekę.

O tym, że opolanie lubili odwiedzać zamkowe ogrody, przekonują stare zdjęcia i pocztówki, przedstawiające mieszkańców spacerujących po wytyczonych alejkach. Stąd dziwna wydaje się decyzja ówczesnego prezydenta rejencji Alfonsa Proske. Na przełomie lat 20. i 30. zdecydował o całkowitej rozbiórce zamku, na którego miejscu miał stanąć nowy gmach rejencji.

Czym uzasadniono tę decyzję? Jedne źródła podają, że była podyktowana fatalnym stanem technicznym obiektu, inne, że nie był użyteczny i bardzo drogi w utrzymaniu, jeszcze inni, że zbyt ciasny dla mieszczących się w nim urzędów.

"Bezceremonialne, podyktowane ciasnym utylitaryzmem postępowanie władz rejencji zubożyło w ten sposób stolicę regionu o jeden z najważniejszych pomników jej historii, od wieków malowniczo wpisany w krajobraz doliny Odry" - komentuje Zbigniew Bereszyński.

Silne protesty polskich mieszkańców Opola oraz Związku Polaków w Niemczech uratowały jedynie wieżę, którą wkomponowano w plan budowy nowego gmachu w tym miejscu. Rozbiórki zamku dokonano w latach 1928-31. W 1934 r. opolski przedwojenny historyk Alfred Steinert ubolewał, że "wraz z rozbiórką zamku zniknął ostatni element romantyki z ubogiego w pamiątki przeszłości obrazu miasta".

Fotografie dziełem architekta?

- Część fotografii jest znana - mamy je w zbiorach i publikowane były w albumie "Zamek Piastowski". Pozostała część zdjęć jest uzupełnieniem tego materiału. Dla mnie osobiście ciekawe jest ujęcie wozu jadącego do zamku z widocznym jeszcze wjazdem przez budynek bramny - komentuje Urszula Zajączkowka, dyrektor Muzeum Śląska Opolskiego.

- Fotografie rzeczywiście są interesujące. Najprawdopodobniej wykonał je architekt o nazwisku Volkholz, który brał udział w konkursie na nowy gmach rejencji. Wiemy, że bardzo interesował się zamkiem, że to była jego pasja. Prawdopodobnie kręcił się podczas rozbiórki po terenie Ostrówka i zrobił dokumentację fotograficzną - uważa Andrzej Hamada, nestor opolskich architektów. Dodaje: - Mnie szczególnie zaciekawił mężczyzna w kapeluszu stojący na fragmencie muru. Bezskutecznie próbowałem odgadnąć, kto to mógł być.

- To prawdopodobnie jest prezydent rejencji Alfons Proske spoglądający z góry na robotników - mówi Romuald Kulik.

Jego zdaniem szczególnie ciekawe są uwiecznione na zdjęciach detale zamku, które ocalały.

- Np. stos kamiennych elementów. Te rzeczy zostały po rozbiórce zachowane i jeszcze przed wojną można je było oglądać. Trudno powiedzieć, co się z nimi stało po 1945 r. - mówi.

- Ciekawe jest też zdjęcie z przystawioną drabiną. Na tej fotografii dobrze widać, przez który otwór można było przejść z zamku do wieży.

Interesujące są też zdjęcia z wagonikami, które załadowane gruzem, po torach opuszczały teren zamku. - Taka była wtedy technika pracy podczas rozbiórki różnych budowli - dodaje Andrzej Hamada.

Gruz pozostały po zamku najprawdopodobniej wykorzystano do innych budowli lub utwardzania dróg. Możliwe, że robotnicy pracujący przy rozbiórce użyli cegieł do budowy własnych domów, zagród, stodół. - To smutne, kiedy widać, jak cegła po cegle znika zabytek i ozdoba Opola. Te zdjęcia to reportaż o braku szacunku do dziedzictwa kulturowego okazanym przez ówczesnych decydentów. To pokaz, co może zrobić bezduszny i bezmyślny urzędnik z zabytkiem w bardzo dobrym stanie, użytkowanym przez tychże urzędników. To największa krzywda, jaką tępy biurokrata wyrządził miastu - grzmi Urszula Zajączkowska.

Przypomnijmy, że w 1934 r. na pustym placu po zamku stanął nowoczesny jak na owe czasy sześciopiętrowy biurowiec rejencji, zbudowany według projektu F. Lehmana - budynek, który dziś jest siedzibą urzędu wojewódzkiego.

Przypomnijmy, że w 1934 r. na pustym placu po zamku stanął nowoczesny jak na owe czasy sześciopiętrowy biurowiec rejencji, zbudowany według projektu F. Lehmana - budynek, który dziś jest siedzibą urzędu wojewódzkiego.

źródło: http://opole.gazeta.pl/opole
autor Piotr Zapotoczny 19.10.2013



   
OdpowiedzCytat
(@becik)
Użytkownicy Admin Zarejestrowany
Dołączył: 2 lata temu
Wpisy: 16611
Rozpoczynający temat  

stan na lipiec 2017

sama wieża zamknięta



   
OdpowiedzCytat
(@becik)
Użytkownicy Admin Zarejestrowany
Dołączył: 2 lata temu
Wpisy: 16611
Rozpoczynający temat  

wislak7770 Wysłany: 23 Maj 2020 0:48 

słów kilka + film jak było przed zamkiem:
https://opole.naszemiasto.pl/jak-wygladal-historyczny-ostrowek-duzo-zdjec/ar/c13-4019286



   
OdpowiedzCytat
Udostępnij: