
Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
Początki zamku w Kostrzynie sięgają pierwszej połowy XIII w., kiedy to zakon templariuszy, któremu Władysław Odonic w 1232 r. darował gród kostrzyński, wzniósł tu swoje obronne założenie. Nie wiadomo jak wyglądał ów najstarszy zamek. Jego pozostałością była południowa cylindryczna wieża o grubości murów dochodzących do 3 m, która została wkomponowana w późniejsze założenia. W 1249 r. Bolesław Rogatka oddał Ziemię Lubuską wraz z Kostrzynem arcybiskupowi magdeburskiemu. W drugiej połowie XIII w. zamek opanowali joannici, którzy wznieśli na założeniu templariuszy pierwsze umocnienia murowane. Zamek składał się wówczas z wieży i przylegającego do niej prostokątnego, dwukondygnacyjnego skrzydła. W 1402 r. zamek, drogą kupna, dostał się w ręce krzyżaków. W latach 1444-1452 wznieśli oni od strony rzeki wielki dom mieszkalny i przebudowali pozostałą część zamku. Zamek posiadał już zatem dwa skrzydła.W 1455 r. zamek stał się własnością margrabiów brandenburskich. Przebudowa zamku na ich siedzibę rozpoczęła się po 1535 r.i trwała do końca XVI w. Powstała wówczas czteroskrzydłowa zabudowa z dziedzińcem pośrodku i czterema basztami narożnymi oraz fortyfikacje bastionowe założone na planie czworoboku. Autorem XVI -wiecznej rozbudowy, połączonej z przekształceniem całego założenia i nadania mu charakteru renesansowego, był architekt włoski Franciszek Giromello. Jednocześnie w drugiej połowie XVI w. Brandenburczycy zbudowali w Kostrzynie nową twierdzę bastionową. W okresie wojny trzydziestoletniej zamek uległ zniszczeniu i dewastacji. Jego odbudową i renowacją, przeprowadzoną w 1690 r., kierował architekt holenderski Kornel van Ryckwaert. Ponownie zamek został zniszczony w 1758 roku w czasie wojny siedmioletniej. W latach 1820-1825 zamek przebudowany został na koszary. W okresie Wiosny Ludów Prusacy więzili w nim polskich oficerów - powstańców z Wielkopolski. Zamek wraz z najstarszą częścią miasta został zniszczony w czasie dwumiesięcznego oblężenia w 1945 roku przez Armię Czerwoną.
miasto i zamek od południowego wschodu w połowie XVII wieku na rysunku M.Meriana

fortyfikacje miasta i zamku w I połowie XVII wieku

zamek na początku XX wieku

Longmannn Wysłany: 10 Kwi 2009 6:19
Trochę niesamowite miejsce. Robi wrażenie, gdy spacerujesz ulicami miasta z "zabudową" metrowej wysokości. Warto tam się wybrać.
pieczarek Wysłany: 19 Maj 2009 17:33
|
|
|
|
Widok z 1715r. na Kostrzyn wg Petzolda.
|
Nopasaran Wysłany: 20 Wrz 2012 20:05
Artykuł z Onet.pl
Podczas badań archeologicznych Starego Miasta w Kostrzynie nad Odrą (Lubuskie) naukowcy odkryli tunel ciągnący się wzdłuż jednego z murów dawnego zamku. W sobotę grupa badaczy zamierza sprawdzić, jakie tajemnice kryje podziemne przejście.
Pozostałości zamku są jednym z obiektów znajdujących się na terenie twierdzy, którą Kostrzyn stał się w XVI wieku. Prace archeologiczne na terenie zamku prowadzone są od czerwca.
Przy jego zachodnim skrzydle zespół archeologów pod przewodnictwem Krzysztofa Sochy z Muzeum Twierdzy Kostrzyn odsłonił liczne obiekty architektoniczne, z różnych faz funkcjonowania zamku, wśród nich pozostałości wieży narożnej tzw. Weißkopf, pozostałości fundamentu zamkowego, a także fragment wspomnianego tunelu.
Konstrukcja tunelu sugeruje, że mógł on powstać w późnym średniowieczu lub w czasach wczesnonowożytnych. Wykonany został z cegieł i dachówek (występujących naprzemiennie), ma półokrągłe sklepienie i dwustronne stropy o szerokości ok. 2,5 m. Długość tunelu nie jest znana.
- Jest to najbardziej tajemnicza konstrukcja odkryta w tym sezonie badawczym. Wiek i funkcja tunelu nie zostały jeszcze jednoznacznie określone. Dzięki współpracy ze Stowarzyszeniem Archeologii i Ochrony Zabytków Militarnych Perkun z Poznania oraz Grupie Eksploracyjnej Miesięcznika "Odkrywca" udało się ustalić, że tunel jest drożny. W sklepieniu wydrążono dwa otwory i przy pomocy wprowadzonej przez nie kamery wykonano serię zdjęć, które to potwierdziły - powiedział Socha.
Jak zaznaczył, powstało wiele interpretacji dotyczących roli, jaką pełnił ów tunel. Aby rozwiać wszelkie wątpliwości Muzeum Twierdzy Kostrzyn i Stowarzyszenie Perkun podjęły decyzję o pionierskim wejściu do tej intrygującej konstrukcji. Grupa badaczy wejdzie do tunelu w najbliższą sobotę.
Rozpoczęcie budowy zamku kostrzyńskiego przypisuje się Joannitom. Warownię ukończyli i rozbudowali w XV wieku Krzyżacy. Prawdopodobnie budowla była otoczona z trzech stron fosą. W latach 1535-1537 zamek został przebudowany przez Jana Kostrzyńskiego, który uczynił z Kostrzyna twierdzę, otaczając najważniejsze budynki masywnymi murami i bastionami.
Zamek zyskał wówczas renesansowy charakter i był centrum administracyjnym Nowej Marchii. W późniejszych latach budowla podupadała, po zniszczeniach z roku 1758 została odbudowana w 1770 r. Na przestrzeni lat zamek pełnił rolę więzienia, szpitala, garnizonu, a także muzeum. Po II wojnie światowej pozostały po nim jedynie piwnice.
Historia Twierdzy w Kostrzynie nad Odrą sięga XVI wieku. W 1630 r. założono w niej pierwszy regularny regiment Hohenzollernów i dlatego Kostrzyn nazywany był też kolebką pruskiego militaryzmu. Podczas wojny siedmioletniej (1756-1763) twierdza wytrzymała oblężenie wojska rosyjskiego i silny ostrzał, który zniszczył prawie całe miasto.
Twierdza była świadkiem wielu historycznych wydarzeń. To w niej był więziony Fryderyk II Wielki - król Prus w latach 1740-1786. Pod jego rządami Prusy stały się jednym z najpotężniejszych państw Europy.
Na przełomie lutego i marca 1945 r., na krótko przed zakończeniem II wojny światowej, miasto, na bezpośredni rozkaz Hitlera, miało prowadzić obronę do ostatniego człowieka. Ciężka artyleria Armii Czerwonej ostrzeliwała Kostrzyn tak długo, aż zostało on zrównany z ziemią; Rosjanie wkroczyli do miasta 30 marca 1945 roku.
czcibor Wysłany: 10 Mar 2013 10:14
|
|
|||
|
|||
kalos70 Wysłany: 27 Gru 2015 19:47
Relikty strzelnic ze schyłku XVI wieku, butle po gazach technicznych z okresu II wojny światowej, a także świadectwa… niechlujstwa budowniczych sprzed dwustu lat odkryli archeolodzy w czasie wykopalisk w obrębie Bastionu Król na Starym Mieście w Kostrzynie nad Odrą.
Badania archeologiczno-architektoniczne wyprzedzają prace restauracyjne, których celem będzie oddanie całej konstrukcji dla ruchu turystycznego. Obecne działania skupiły się na zbadaniu stanu technicznego dostępnych fragmentów budowli, w szczególności sklepień jej pomieszczeń. W czasie tych prac archeolodzy dokonali kilku niespodziewanych znalezisk.
– Stwierdziliśmy różny poziom wykonawstwa budowlanego. Przykładowo XVI-wieczne fragmenty Bastionu Król są zbudowane z najlepszą fachową wiedzą i przy użyciu najlepszych materiałów. Natomiast w przypadku przebudowy i rozbudowy obiektu z przełomu XVII i XVIII wieku możemy już mówić o fuszerce budowlanej – używano wszelkiego rodzaju materiałów rozbiórkowych oraz stosowano słabej jakości zaprawę, nie wspominając już o fatalnej technice wykonania – wyjaśnia PAP Krzysztof Socha z Muzeum Twierdzy Kostrzyn.
Jak zaznacza Socha, co prawda umocnienia wykonywane były na zlecenie Prusaków, ale za ich słabe wykonawstwo należy obarczyć raczej francuskich architektów, którzy kierowali pracami remontowymi – to oni nie dopilnowali wysokich standardów pracy swoich pracowników.
Zaskakującym znaleziskiem było odkrycie w postaci 22 poniemieckich butli po gazach technicznych – tlenie i acetylenie. Badacze spodziewali się w tym miejscu napotkać metalowy element wyposażenia bastionu – wrót skazamatowanej poprzecznicy, czyli schronu w obrębie wału.
Archeolodzy odkryli olbrzymią ilość zabytków, głównie w warstwach tworzących nasyp na tarasie bastionu. Były tam fragmenty potłuczonych naczyń ceramicznych i szklanych o chronologii sięgającej od średniowiecza po XIX wiek, fragmenty fajek. Sporo było również kości zwierzęcych.
Bastion Król jest największą z zachowanych konstrukcji warownych Twierdzy Kostrzyn. To najstarszy tego typu bastion w Polsce. Należy do jednych z najcenniejszych reliktów architektury militarnej w Europie środkowo-wschodniej. W literaturze pierwszy raz wzmiankowany jest około roku 1537, kiedy Johann von Brandenburg-Küstrin zdecydował się na budowę twierdzy w widłach Odry i Warty. Od tamtego czasu obiekt był stale przebudowywany. Zmieniał swoją formę i kształt pod wpływem inżynierów z wielu europejskich krajów: Włoch, Holandii, Francji czy Niemiec, aby spełniał swoje funkcje militarne.
Badania archeologiczno-architektoniczne prowadzono na zlecenie szczecińskiej firmy Compono, która opracowuje projekt wykonawczy rewitalizacji bastionu Król na potrzeby miasta. Dzięki sporządzonej dokumentacji, miasto będzie się mogło starać o unijne pieniądze na rewitalizację bastionu.
Koszt kompleksowych prac szacowany jest na około 20 mln złotych. Dotychczas udało się uzyskać środki od Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego (MKiDN) w wysokości 220 tys. zł. Niebawem rozpocznie się remont wewnętrznego oskarpowania muru kurtynowego przy Bastionie Król, na który MKiDN przeznaczyło 150 tys. zł.
Tekst pochodzi z serwisu Nauka w Polsce
http://archeowiesci.pl/2015/07/02/koniec-wykopalisk-w-kostrzynskim-bastionie/
Tak Twierdza Kostrzyn wyglądała w 1921 r. Obecnie prawie cały ten obszar zajmują porośnięte ruiny. Bastion Król znajduje się w lewym dolnym rogu ilustracji. Rys. VladiMens/Kapitel , Creative Commons

Widok ogólny odsłoniętych strzelnic z XVI wiek. Fot. M. Wichrowski

Maj 2016, ruiny zamku







