Sława

miasto w powiecie wschowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Sława

SŁAWA, st. 21, gm. loco, woj. zielonogórskie, AZP 63-20/94

grodzisko wczesno- i późnośredniowieczne

Sondażowe badania wykopaliskowe, przeprowadzone w dniach od 27 do 30 lipca przez dr. Artura Boguszewicza (Uniwersytet Wrocławski) wraz z Kołem Naukowym Studentów Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego. Finansowane przez Uniwersytet Wrocławski. Pierwszy sezon badań. Przebadano powierzchnię 10 m².

Wg opisów archiwalnych grodzisko miało znajdować się ok. 2,5 km na północny wschód od Sławy, na lewym brzegu rz. Czernicy. Z opisów archiwalnych Langenheima i Kowalenki wynika, że gród miał mieć w rzucie poziomym formę podkowiastego wału otwartego ku południowi, o wymatrach 75 na 50 m, natomiast w rzucie horyzontalnym przypominał ,,babkę” (Napfkuchenform). Wały miały być wzniesione w konstrukcji drewniano – ziemnej. Według jakiegoś starszego opisu, na który powołuje się Langenheim, na grodzie, przed jego zniszczeniem, miały być czytelne pozostałości muru o okrągłym zarysie, stanowiące najprawdopodobniej relikty wieży rycerskiej.

Przed I wojną światową gród uległ zniszczeniu w wyniku rozwiezienia przez ówczesnego właściciela pola. Obiekt przez dawnych okolicznych mieszkańców nazywany był Schwedenschanze (Szwedzkie Szańce) lub Mahlberg (Młyńska Górka).

Wykop sondażowy ulokowano około 13 m na północny wschód od polnej drogi przecinającej pole, na płaskim, niewielkim cyplu wcinającym się w podmokłe łąki przylegające do południowego brzegu Rowu Czernica.

Warstwa I: brunatnoszara, silnie przepiaszczona ziemia o miąższości od 30 cm w części południowej i centralnej do 40 cm w części północnej przy profilu zachodnim. Inwentarz: 118 fragmentów ceramiki naczyniowej (w tym: 94 fragmenty wczesnośredniowieczne, 3 średniowieczne, 21 nowożytnych), 2 fragmenty kafli piecowych, 2 grudki polepy, 1 krzemień, 21 drobnych kości, 1 ząb.

Warstwa II: tworzyła ją strefa ciemnobrunatnej ziemi, w części północnej jaśniejsza, w rzucie poziomym przedstawiała się jako plama o nieregularnym zarysie krawędzi. Maksymalna miąższość warstwy dochodziła do 12-13 cm. Inwentarz: 85 fragmentów ceramiki naczyniowej wczesnośredniowiecznej, 1 gruda polepy, 2 krzemienie, 27 drobnych kości, 5 fragmentów poroża jelenia.

Poniżej poziomu warstwy II zalegał szarożółty piasek (poziom wymywania) w obrębie którego widoczne były zaburzenia w postaci krecich korytarzy i rowków pokorzeniowych.

Pozostałości odkrytej warstwy kulturowej, na podstawie analizy ceramiki datować można na 2 poł. IX - 1 poł. X w. Ze względu na niewielkie rozmiary wykopu trudno stwierdzić czy stanowi ona relikt istniejącego grodu, czy też np. osady podgrodowej lub osady poprzedzającej założenie grodowe. Pośrednio o związku odkrytej warstwy kulturowej z założeniem grodowym świadczy fakt odkrycia w jej obrębie fragmentów poroża jelenia, znanych także z opisów archiwalnych.

Materiały i dokumentacja z badań znajdują się w Muzeum Archeologicznym Środkowego Nadodrza w Zielonej Górze z siedzibą w Świdnicy.

Badania nie będą kontynuowane.