Międzyrzecz. Gród i zamek w wiekach IX - XIV

Międzyrzecz. Gród i zamek w wiekach IX - XIV. Wyniki prac wykopaliskowych z lat 1954 - 1961.

Autor: zbiorowy
Wydawca: Fundacja na rzecz nauki polskiej, Instytut Archeologii i Etnologii PAN, Warszawa 2015, Seria wydawnicza: Origines Polonorum Tom VIII

SPIS TREŚCI

O autorach 9
Wstęp ( Stanisław Kurnatowski ) 15
I. Charakterystyka stanowiska i prowadzonych tam badań ( Stanisław Kurnatowski ) 19
I.1. Dzieje Międzyrzecza w świetle źródeł pisanych 19
I.2. Położenie badanego obiektu 43
I.3. Badania terenowe 50
I.4. Metody eksploracji i dokumentacji 55
I.5. Opracowywanie materiałów z prac wykopaliskowych 59
II. Gród i podgrodzie wczesnośredniowieczne (Beata Banach, Iwona Chrzanowska-Wawrzyniak, Bogdan Kościński,
Stanisław Kurnatowski , Alina Urbańska-Łosińska , Kinga Zamelska-Monczak) 63
II.1. Pierwotne ukształtowanie terenu 63
II.2. Wczesnośredniowieczne fazy osadnicze wnętrza grodu. Fazy: I–IX 64
II.3. Wczesnośredniowieczne fazy osadnicze podgrodzia. Fazy: I–IV 175
II.4. Umocnienia grodu i podgrodzia 197
III. Gród i zamek późnośredniowieczny (Beata Banach, Stanisław Kurnatowski , Alina Urbańska-Łosińska , Kinga
Zamelska-Monczak) 217
III.1. Późnośredniowieczne fazy osadnicze wnętrza grodu. Fazy: X–XI 217
III.2. Faza osadnicza z czasów budowy zamku murowanego. Faza XII 249
III.3. Najstarsza faza osadnicza wnętrza zamku. Faza XIII 264
IV. Analiza materiałów archeologicznych i bioarcheologicznych 279
IV.1. Ceramika naczyniowa z faz wczesnośredniowiecznych – podsumowanie (Kinga Zamelska-Monczak) 279
IV.2. Zabytki wydzielone z warstw wczesnośredniowiecznych grodu i podgrodzia (stan. 1 i 1a) (Beata Banach) 287
IV.3. Analiza ceramiki naczyniowej z późnośredniowiecznych faz osadniczych (Kinga Zamelska-Monczak) 308
IV.4. Zabytki wydzielone z warstw późnośredniowiecznych (Beata Banach 321
IV.5. Monety z międzyrzeckiego grodziska-zamczyska – na nowo (Tadeusz Szczurek) 353
IV.6. Pozostałości średniowiecznych pracowni szklarskich (Joanna Sawicka) 372
IV.7. Wojownik z wczesnośredniowiecznego Międzyrzecza (Judyta J. Gładykowska-Rzeczycka) 377
IV.8. Analiza porównawcza czaszki oraz przyżyciowej wysokości ciała wojownika z Międzyrzecza (Tomasz
Kozłowski) 389
IV.9. Gospodarka zwierzętami w czasach rozwoju grodu i zamku w Międzyrzeczu na podstawie badań
archeozoologicznych średniowiecznych szczątków ze stanowiska nr 1 (Marzena Makowiecka, Daniel
Makowiecki) 393
IV.10. Identyfikacja zoologiczna przedmiotów z kości i poroża, odkrytych w Międzyrzeczu w warstwach grodziska
(stan. 1) i podgrodzia (stan. 1a) (Marzena Makowiecka, Daniel Makowiecki) 409
IV.11. Szczątki roślinne z wczesnośredniowiecznych faz osadniczych (I–IX) grodu w Międzyrzeczu (stan. 1)
(Andrzej Dzięczkowski) 421
IV.12. Źródła archeobotaniczne z faz późnośredniowiecznych (X–XIII) w Międzyrzeczu, stan. 1 (Joanna
Koszałka) 425
IV.13. Wyniki datowania radiowęglowego materiału archeologicznego z grodu w Międzyrzeczu i z jego najbliższej
okolicy (Tomasz Goslar) 430
V. Międzyrzecz i okolice w średniowieczu (VI–XV w.) – w świetle dawnych i najnowszych badań archeologicznych
(Agnieszka Indycka, Tadeusz Łaszkiewicz) 433
V.1. Badania okolic Międzyrzecza 433
V.2. Badania na terenie miasta Międzyrzecza 435
V.3. Ciekawsze wyniki badań stanowisk wczesnośredniowiecznych w okolicy Międzyrzecza 447
V.4. Wykaz stanowisk archeologicznych w okolicy Międzyrzecza z okresu średniowiecza (VI–XV w.) 457
VI. Ogólne omówienie wyników badań ( Stanisław Kurnatowski ) 465
VI.1. Wczesnośredniowieczne fazy osadnicze grodu i podgrodzia 465
VI.2. Charakterystyka przemian grodu we wczesnym średniowieczu 480
VI.3. Późnośredniowieczne fazy osadnicze grodu i zamku 488
VI.4. Późnośredniowieczne przemiany ośrodka międzyrzeckiego 496
Bibliografia 501
Summary ( Stanisław Kurnatowski ) 519
Indeks osób 545
Indeks nazw geograficznych i etnicznych 550
Spis rycin 557
Spis tabel 567