Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
Marek Szajerka Wysłany: 03 Lip 2014 17:16
W pobliżu Mostu Bramy Toruńskiej jest dawna kaplica św. Michała Archanioła, posiadająca cechy architektury romańskiej. Przypomniałem o niej na serwisie Moje miasto Grudziądz:
http://www.mmgrudziadz.pl/artykul/kaplica-sw-michala-archaniola-niewygodny-zabytek
Zdjęcia dawnej kaplicy świętego Michała Archanioła
W związku z tym, że nie można otworzyć linku pierwotnego z 2014 r.,
podaję inny adres:
https://grudziadz.naszemiasto.pl/grudziadz-podziemny-kaplica-sw-michala-archaniola/ar/c1-2598700
Poniżej informacja o dawnej kaplicy za: kanonikiem Strzeszem z l. 1667-1672.
Capella vetustissima sanct Michalis Archangeli , prout inscriptio superliminari praefixa monstrat, sed porta adituque oppilato in profanos usus primum scholae , deinde nunc receptaculi 4 pauperum hospitali carentium venit. Fuit ibi quondam confraternitas per modum contubernii certis legibus et devotionum conditionibus adstricta, retinenque artifices et mechanicy vestigia et lineamenta sodalitatis huius olim institutae. Dos, fundationes, proventus collectaque ex oblatis sodalium interierunt , prout et ipsa capella.
Tłumaczenie automatyczne:
https://www.webtran.pl/latin/do-polski/
Najstarsza kaplica św. Michała Archanioła, jak wskazuje inskrypcja na nadprożu, ale brama i wejście były zablokowane i wykorzystywane do celów świeckich, najpierw jako szkoła, a następnie jako szpital dla biednych, którzy nie mieli dostępu do szpitala. Niegdyś istniało tam bractwo, zobowiązane do przestrzegania pewnych praw i warunków pobożności, a rzemieślnicy i mechanicy zachowali ślady i cechy tego niegdyś założonego stowarzyszenia. Darowizny, fundacje i dochody z ofiar członków zniknęły, podobnie jak sama kaplica.
Link do Kujawsko – Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej
s.293, skan s. 137
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/2087/edition/3088/content
Tłumaczenie literackie tego fragmentu:
Najstarszą jest kaplica św. Michała Archanioła, jak pokazuje napis umieszczony nad drzwiami, lecz po zamurowaniu bramy i wejścia najpierw przeszła w użytkowanie ubogich jako szpital, dla potrzebujących pomocy. Istniało tam kiedyś bractwo zawiązane na zasadach wspólnoty zamieszkania, na prawach i założeniach ślubów pobożności. Mistrzowie i rzemieślnicy zachowują relikwie i znaki tego niegdyś ustanowionego bractwa. Dary, fundusze, przychody pochodzące z produkcji opłatków przepadły jak i sama kaplica.
Jest to udokumentowany źródłowo najstarszy dawny obiekt sakralny w Grudziądzu, zachowany do naszych czasów. Jest on starszy od kościoła św. Mikołaja.
Być może jest to sanktuarium, które zniszczyli Krzyżacy, na zniszczenie którego skarżył się do papieża biskup Chrystian. Wcale ta skarga nie musi się odnosić do nazwy miejscowości. Od tego miejsca mogła się narodzić pomyłka badaczy , że Krzyżacy zniszczyli Santyr, rzekomą siedzibę biskupa Chrystiana. Wg tradycji, żywej jeszcze w XVIII, tu była pierwsza stacja męczeństwa św. Wojciecha. Po przekroczeniu Ossy/Mokrej został uderzony wiosłem przez Prusa.
Dla przypomnienia Profesor Krystyna Zielińska - Melkowska uważała, że kaplica ta pod misyjnym wezwaniem św. Michała Archanioła nad brzegiem rzeki Ossy może mieć związek z misją św. Wojciecha do Prus.
Nadal mało znana jest panorama Grudziądza w kościele św. Bartłomieja w Szembruku, przedstawiająca św. Wojciecha na tle Grudziądza.
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/219950/edition/218514/content?
Uzupełnienie poprzedniego postu.
Nawiązując do powrotu figury św. Michała Archanioła w kościele św. Mikołaja w Grudziądzu w 2025 r. można napisać, że wydarzenie to miało miejsce ok. 800 rocznicy konsekracji pierwszej kaplicy p.w . s Michała Archanioła.
https://www.bazylika-grudziadz.pl/artykuly/view/1237/poswiecenie-figury-sw-michala-archaniola
W okresie tych ok. 800 lat św. Michał Archanioł miał trzy lokalizacje Swojego kultu.
1. Zachowana dawna kaplica, obecnie w piwnicy siedziby Caritasu przy ul. Klasztornej 6.
2. W XVIII w. klasztorne lavatorium przekształcono w kaplicę św. Michała Archanioła. Fragment ściany kaplicy został wykorzystany do budowy schodów kolegium jezuickiego.
3. Pod koniec XVIII w. , po rozebraniu II kaplicy św. Michała Archanioła wykonano ołtarz w kościele św. Mikołaja.
Zdjęcie ołtarza św. Michała Archanioła ok. 1939 r. Fot. Czesław Szachnitowski
Uzupełnienie posta II.
Plan rozstawienia ołtarzy w kościele św. Mikołaja w 1939 r. Plan wykonał Czesław Szachnitowski.
Ołtarz św. Michała Archanioła , (nr 5) , był w nawie południowej, po lewej stronie przy wejściu z kruchty.
Ostatni post: Grudziądz Nasz najnowszy członek: Marcelus Ostatnie wpisy Nieprzeczytane wpisy
