Pietrzyków

(niem. Hohenpetersdof) – wieś w powiecie świdnickim, w gminie Dobromierz

Faza 1 (4. ćwierć XIV w.)

Dwór obronny Czirnów, położony w górnej części wsi, wzmiankowany wraz z kaplicą i pobliskim folwarkiem od lat 90. XIV wieku. Zapewne był on już wówczas murowany, gdyż nawet pobieżna lustracja piwnic obecnego pałacu w Pietrzykowie pokazuje, że pasmo północne (wymiary 9 x 20 m) zostało zbudowane w okresie średniowiecza (Błoniewski 2018), a pasmo południowe jest nowożytne. To pierwsze wzniesiono z kamienia z niewielkim dodatkiem cegły na jasnobrązowej, dość słabej zaprawie wapiennej, w której występują charakterystyczne grudki wapna. O istnieniu starszych fragmentów murów może również świadczyć lekkie załamanie elewacji południowej. Jednakże oględziny dworu przeprowadzono jedynie w piwnicach i to bez wnikania w węzły murów. Żeby powiedzieć coś więcej potrzebne są badania architektoniczne, zwłaszcza jego części nadziemnej.

Faza 2 (1. poł. XVII w.)

Dwór po rozbudowie zyskał plan czworoboczny, zbliżony do kwadratu i oblany wodą fosy. Wejście doń prowadziło przez most, od strony wschodniej, a oba wschodnie narożniki fasady wzmocniły skośne przypory. Portal główny, ujęty w pilastry dekorowane grubym liściem akantu i zwieńczony rozerwanym naczółkiem powstał zapewne bliżej lat 40. XVII wieku (Czartoryski 2013). Wnętrze podzielono na 3 pasma – w środkowym znalazła się sklepiona sień, prowadząca do tunelowych schodów na piętro. Nakryto ją kolebkowo-krzyżowo, a krawędzie i dół wysklepek obwiednio szeroką, dekoracyjną listwą.

Faza 3 (poł. XIX w.)

Przebudowa w duchu historyzmu i nakrycie dworu wysokim dachem dwuspadowym z dwukondygnacyjnymi szczytami od strony wschodniej i zachodniej. Z tej fazy pochodzą m.in. neogotyckie gzymsy kapnikowe nad regularnie rozmieszczonymi oknami na elewacjach dworu.

PIETRZYKÓW, plan dworu na poziomie piwnic (wg Błoniewski 2018)

PIETRZYKÓW, zbliżenie grodu wsch. wg Numerycznego Modelu Terenu (opr. P. Błoniewski, Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [ https://zamki.pwr.edu.pl/ ]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [ https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ ])

źr: Piotr Bloniewski, Małgorzata Chorowska, Artur Kwaśniewski, Pietrzyków (gm. Dobromierz), dwór rycerski z folwarkiem i kaplicą, Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [ https://zamki.pwr.edu.pl/pietrzykow-dwor/ ]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [ https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ ]. Data dostępu: 19.07.2026.