Wiadrów

(Wedrau) – wieś w powiecie jaworskim, w gminie Paszowic

Dwór zachodni (dolny) był położony około 1 km na zachód od centrum wsi, wyznaczonego przez rzymskokatolicki kościół p.w. Świętego Krzyża oraz dużo młodszy kościół ewangelicki. Znajdował się poza strukturą osadniczą wsi, w pobliżu przysiółka Falkenberg, w widłach dwóch bezimiennych strumieni. Wodami jednego z nich zasilano dworską fosę. Obecnie ma ona postać suchego rowu, który z trzech stron otacza ruinę założenia: od zachodu, południa i wschodu. Od północy rów został zasypany.

Dwór pozostaje w stanie niezabezpieczonej ruiny, całkowicie pogrążonej w dziko rosnącej zieleni. Nieliczne relikty murów zachowane są na wysokość około 1 m.

Dwór dolny (zachodni) powstał jako druga siedziba Reibnitzów, położona poza wsią, na lekkim wyniesieniu terenu, na skarpie nadrzecznej. Naturalne walory obronne tego miejsca podnosiła obecność fosy wodnej i wału, zapewne zwieńczonego palisadą. Główna część zamku miała postać kamiennego budynku na planie wydłużonego prostokąta o wymiarach 6 x 16 m. Jego ściany o grubości 1 m zbudowano z kamienia łamanego na słabej, brązowej zaprawie wapiennej. Wewnątrz znajdował się podział na dwa pomieszczenia: szersze, o wymiarach 7,1 x 4 m, oraz węższe, o wymiarach 5,6 x 4 m. To ostatnie posiadało sklepienie kolebkowe, którego ślady można jeszcze odczytać na ścianie północnej, a także strzelnicę w murze południowym, rozglifioną do wnętrza.

Układ fos oraz lokalizacja murów sugerują obecność małego dziedzińca na północ od głównego budynku. Miał on wymiary 9,70 x 16 m.

Chronologia: 2 poł. XIV w.

WIADRÓW, dwór dolny (zachodni); inwentaryzacja zachowanych murów (opr. P. Błoniewski 2016)

WIADRÓW, dwór dolny (zachodni) – rozwarstwienie murów zachowanych w terenie; kolorem czerwonym oznaczono mury z XIV w. (opr. P. Błoniewski)

WIADRÓW, lokalizacja dworów na wycinku mapy topograficznej (Messtischblatt, ark. 5063_Hohenfriedeberg z 1936 r. i 5062_Bolkenhain z 1938 r.): 1 – dwór dolny, 2 – dwór górny (opr. P. Błoniewski)

WIADRÓW, lokalizacja dworów według Numerycznego Modelu Terenu: 1 – dwór dolny, 2 – dwór górny (opr. P. Błoniewski)

WIADRÓW, plan sytuacyjny dworu dolnego (zachodniego) według Numerycznego Modelu Terenu (opr. P. Błoniewski)

WIADRÓW, dwór dolny (zachodni); widok na pozostałości murów – kurtyna południowa (fot. P. Błoniewski 2016)

źr: Piotr Błoniewski, Małgorzata Chorowska, Artur Kwaśniewski, Wiadrów (gm. Paszowice), dwór dolny (zachodni), Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [ https://zamki.pwr.edu.pl/dwor-wiadrow-dolny-zachodni-ruina/ ]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [ https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ ]. Data dostępu: 07.07.2026.