Królewiec

Königsberg - Kaliningrad
W czasach pruskich znajdował się tu gród Tuwangste (także: Twangste, Twangst, Twongst, Twoyngst). Nazwa ta wywodziła się z pruskiego słowa "wangus" i oznaczało ścinanie drzewa dębowego, które było symbolem Perkuna. Po podboju Sambii przez Krzyżaków w 1255 zamek nazwano Regiomontium (Królewska Góra) na cześć króla czeskiego Przemysła Ottokara II, który uczestniczył w wyprawie. Zamek był wielokrotnie rozbudowywany m.in w XVI i XVIII w. (m. in. Joachim Ludwig Schultheiss von Unfried). Po inkorporacji Prus Królewskich do Polski zamek był od 1457 siedzibą wielkiego mistrza krzyżackiego, od 1525 książąt pruskich. W 1701 w kościele zamkowym odbyła się koronacja króla Fryderyka Wilhelma I, 1861 Wilhelma I. Przed II wojną światową umieszczono w części zamku muzeum. Od czasów średniowiecznych do zamku przylegała wolnizna Burgfreiheit (Wola Zamkowa), później powstały Tragheim, Altrossgarten, Neue Sorge i Sackheim. W czasie wojny przechowywano tu zrabowaną z Carskiego Sioła Bursztynową Komnatę, którą następnie wywioziono w nieznanym kierunku. Zamek został całkowicie wypalony w wyniku brytyjskich bombardowań Królewca w sierpniu 1944 roku. Zachowały się tylko grube mury zewnętrzne. Dalsze zniszczenia nastąpiły w czasie zdobywania miasta przez Armię Czerwoną w kwietniu 1945 roku. W wyniku postanowień poczdamskich Królewiec został przyłączony do ZSRR, a w 1946 przemianowany na Kaliningrad. Pozostałości zamku zostały na rozkaz Leonida Breżniewa wysadzone w powietrze w 1968 roku jako symbol pruskiego militaryzmu, mimo protestów studentów i intelektualistów.

plan zamku

zamek na przełomie XVIII/XIX wieku

zamek na pocztówkach i zdjęciach z przed 1939 roku

okres II wojny - 1944 rok

wysadzanie ruin zamku w 1968 roku

rekonstrukcje zamku ze strony: http://www.kaliningradinfo.ucoz.ru

W latach 60-tych na miejscu zamku zaprojektowano prospekt z centralnie umieszczoną budowlą Dom Sowietów otoczoną terenami zielonymi. Budynek miał pełnić funkcję siedziby administracji obwodowej, oraz być symbolem władzy radzieckiej. Budowy jednak nie dokończono z powodu niestabilnego gruntu i niezinwentaryzowanych zamkowych piwnic. Od kilku lat planowana jest rewitalizacja śródmieścia i zamku. Planowano odbudowę zamku z funduszy rosyjskiego ministerstwa kultury, jednak projekt ten na razie upadł, pomimo iż plan odbudowy zamku poparł prezydent Putin podczas swojej wizyty w Królewcu w 2005 roku. Władze miasta cały czas forsują plan odbudowy.

Dom sowietów stojący w miejscu zamku (źr:wikipedia)