Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
Przygotowania do budowy trwały od roku 1278, kiedy to rozpoczęto wycinkę lasu i gromadzenie budulca (cegły, drewno, kamienie na fundamenty). Największego wysiłku wymagała produkcja cegieł i dachówek, których w latach 1278-1280 zużyto ok. 4 480 000, z czego 1 280 000 na wzniesienie pierwszych murów obronnych, a 3 200 000 na budowę właściwego zamku. Pierwszy etap budowy można datować na lata 1278-1281 (od początku budowy do przeniesienia konwentu z pobliskiego Zantyru. W tym okresie był to zamek komturski. Składał się z zamku głównego (później nazwanego Zamkiem Wysokim) i przedzamcza od strony północnej (obecnie Zamek Średni). Najwcześniej zbudowano skrzydło północne, gdzie umieszczono najważniejsze pomieszczenia: kaplicę, kapitularz oraz dormitoria (sypialnie), następnie wzniesiono skrzydło zachodnie, które mieściło komnatę komtura oraz refektarz. Część południową i wschodnią zamykały zabudowania drewniane mieszczące magazyny, warsztaty i stajnie. Kolejnym ważnym elementem zamku była wysunięta na południowy zachód poza obszar bryły zamkowej wieża obronna, połączona z zamkiem, zwana gdańskiem. Spełniać miała rolę wieży sanitarnej oraz ostatecznego punktu obrony. Byłą też punktem obserwacyjnym w kierunku tworzącego się równolegle miasta Malborka. Drugą, zbudowaną do końca XIII w. zwaną "kleszą" w przeciwległym do gdańska narożniku. Pierwotnie miała znaczenie obronne, po rozbudowie zamku straciła na znaczeniu. Całość otoczona murem obwodowym i fosą. W 1309 podjęto decyzję o przeniesieniu siedziby wielkiego mistrza zakonu z Wenecji do Malborka, który tym samym stał się stolicą Państwa Zakonnego. Wraz z wielkim mistrzem na zamek przybyła duża ilość braci zakonnych, co wymagało przebudowy i rozbudowy istniejącego kompleksu. W Zamku Wysokim najwięcej miejsca zajęły dormitoria (sypialnie), poza tym mieścił się tutaj kapitularz i refektarz konwentu. Dokonano znaczącej rozbudowy kościoła zamkowego pw. Najświętszej Marii Panny - przedłużono go od wschodu, pod nim umieszczając kaplicę św. Anny przeznaczoną na miejsce pochówku wielkich mistrzów. Na wschodniej fasadzie, we wnęce okiennej prezbiterium umieszczono ogromną figurę Matki Boskiej z Dzieciątkiem, pokrytą później mozaiką (zniszczona w 1945 wraz ze wschodnią częścią kościoła). Na dawnym przedzamczu (Zamku Średnim) usytuowano właściwą rezydencję wielkich mistrzów. Powstały tutaj pałac zawierał na głównej kondygnacji (którą było pierwsze piętro od strony dziedzińca) wspaniałe pomieszczenia reprezentacyjne, a jego część od strony Nogatu, uformowana w kształcie wieży obronnej, należy do najwybitniejszych osiągnięć europejskiego gotyku. Malbork w 1410 roku był oblegany przez wojska polsko-litewskie pod wodzą króla Władysława Jagiełły po bitwie grunwaldzkiej. W czasie wojny trzynastoletniej zamek został sprzedany w roku 1457 królowi polskiemu Kazimierzowi Jagiellończykowi za kwotę 190 tysięcy florenów przez czeskiego dowódcę najemników Ulryka Czerwonkę, który posiadał zamek w zastawie w zamian za zaległy żołd, z którego wypłatą zalegał zakon. Król Polski triumfalnie wjechał na zamek w dniu 8 czerwca 1457 roku. Od tej pory, aż do 1772 roku, była to jedna z rezydencji królów Polski. Zamek Wysoki pełnił rolę magazynu, a Wielki Refektarz był miejscem w którym wydawano królewskie przyjęcia. Rezydencja króla mieściła się w Pałacu Wielkich Mistrzów. W 2 poł. XVI wieku główna wieża otrzymała zegar i hełm renesansowy. W 1618 roku kościół na zamku przejęli jezuici i przebudowali wnętrze w stylu barokowym. W dniu 17 lipca 1626 roku zamek obiegły wojska szwedzkie pod dowództwem Gustawa Adolfa. Polską obroną dowodził rotmistrz Wojciech Pęcławski, który miał do dyspozycji 300 ludzi. Mimo szczupłych sił obrońcy zdołali odeprzeć szturmy 7500 atakujących do 19 lipca, gdy Szwedzi wdarli się od wschodu przez przedzamcze i na Zamek Średni. Obrońcy złożyli honorową kapitulację i w dowód podziwu za mężną obronę pozwolono im 20 lipca odejść do Grudziądza. Za utratę zamku, przebywającego w niewoli rotmistrza Pęcławskiego skazano zaocznie na karę śmierci. Szwedzi po zdobyciu zamku zbudowali 11 ziemnych bastionów. W 1629 roku fortyfikacje powiększono o kolejną linię obronną, które wojska polskie hetmana Stanisława Koniecpolskiego próbowały bezskutecznie zdobyć 25 lipca. W 1636 roku Szwedzi zamek opuścili i przejęły go ponownie wojska polskie. Zamek został wyremontowany przez Gerarda Denhoffa powołanego na tę funkcję przez króla Władysława IV znacznie go dozbrajając o 66 dział. W roku 1644 w wyniku pożaru spaliły się dachy na Zamku Wysokim oraz zniszczone zostały krużganki. Odbudowano je w stylu barokowym. Kolejne poważne zniszczenia nastąpiły podczas "potopu szwedzkiego". W 1726 roku na wieży zamontowano nowy, barokowy hełm. Od 1737 roku na Zamku Wysokim mieściły się koszary polskiego regimentu piechoty. Za panowania króla Augusta II na wieży zbudowano nowe zwieńczenie z latarnią oraz położono nowe dachy. Pomiędzy latami 1756-67 na miejscu Wieży Kleszej (między kościołem zamkowym a Zamkiem Średnim), zbudowano ogromny gmach kolegium jezuitów. W dniu 13 września 1772 roku zamek zajęli Prusacy. Po przejęciu zamku przez Prusaków, w roku 1774 zaczęto przebudowywać Zamek Wysoki na koszary, co doprowadziło do ogromnych zniszczeń. Wyburzono prawie wszystkie gotyckie sklepienia i przebudowano okna. Wielki Refektarz przeznaczono na ujeżdżalnię koni. W Pałacu Wielkich Mistrzów urządzono fabrykę tkanin i mieszkania dla robotników. Dokonano rozbiórki wielu bram i murów na budulec. Szczególnie wielkie straty zamek poniósł w latach 1801-1804 gdy została przeprowadzona przebudowa zamku na wielkie magazyny wojskowe. Po tych dewastacjach, nastąpiła zmiana postrzegania wartości zamku. Początki odbudowy miały miejsce w 1817 roku, jednak oceniano ją później krytycznie, ponieważ w wielu miejscach odbudowa ta była niepoparta badaniami i miała charakter fantazyjno-romantyczny. Od 1882 zamek był rekonstruowany przez Conrada Steinbrechta do jego śmierci w 1922 roku. Ściągnięto wówczas do wnętrz zamkowych wiele cennych dzieł sztuki gotyckiej, przede wszystkim z obszarów Prus krzyżackich (np. witraże z Torunia i Chełmna, tryptyk z Tenkitten, ale też z innych obszarów, np. gotycki ołtarz z Hamburga, wykonywano również liczne kopie zabytków i nowe aranżacje. Prace kontynuowano pod kierownictwem Bernharda Schmida do 1939 roku. W latach 30. XX wieku zamek był często wykorzystywany przez Niemców jako tło uroczystości nazistowskich. W zimie 1945 roku podczas walk o miasto z Armią Czerwoną, zamek został zamieniony w punkt oporu, co doprowadziło do wielkich zniszczeń. Walki trwały do 9 marca 1945 roku. Zburzone całkowicie zostały wschodnia część zamku wysokiego i średniego, wieża główna oraz kościół zamkowy. Pod koniec lat 50. XX wieku powołano Społeczny Komitet Odbudowy Zamku. Od 1961 roku jest siedzibą Muzeum Zamkowego. W 1997 roku zamek krzyżacki w Malborku został zapisany na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Od kilku lat, organizowane są inscenizacje zdobywania zamku malborskiego przez wojska polsko-litewskie po bitwie pod Grunwaldem.
plan założenia zamkowego wg A.Franaszka i K.Solarka 1972
plan zamku wysokiego i średniego wg A.Franaszka i K.Solarka 1972
plan miasta i zamku w okresie Potopu
zamek i miasto w połowie XV wieku na rekonstrukcji wg C.Steinbrechta
Zamek na przedwojennych pocztówkach
Zamek staje się coraz bardziej warownią
Malborski zamek będzie jeszcze bardziej przypominał warownię z czasów średniowiecznych. W ciągu dwóch lat odtworzone zostanie historyczne wejście do pokrzyżackiej twierdzy. Prowadzić ono będzie od ul. Piastowskiej wzdłuż wału von Plauena w stronę bramy głównej muzeum. Trwają już prace archeologiczne przy ruinach na wale.
- Celem prac jest zbadanie terenu między innymi pod kątem posadowienia nasypu, na którym stanie nowy budynek recepcyjny - wyjaśnia Katarzyna Krawczyk z Działu Konserwacji Zamku Muzeum Zamkowego.
Nowy budynek kas wraz z punktem zbiórki turystów będzie się znajdował w pobliżu dzisiejszego parkingu przy ul. Piastowskiej. Plac ten zostanie połączony mostkiem z Bramą Nową. Dziś są to ruiny, a przed wiekami było to główne wejście do zamku. W ramach prac konserwatorsko-budowlanych przy Bramie Nowej przewidziano m.in. konserwację murów, odbudowę barbakanu i baszty oraz zaadaptowanie ich na cele muzealne. Odbudowane zostaną także mury z bastejami. Odbędzie się też konserwacja wnętrza Bramy Snycerskiej i odbudowa nieistniejącego już zwodzonego mostu. Wszystkie prace będą realizowane pod nadzorem konserwatorskim.
Inwestycja jest możliwa dzięki pozyskaniu przez Muzeum Zamkowe ok.6,5 mln zł z funduszy unijnych. Całkowity koszt prac szacuje się na ok. 10 mln zł.
- Przetarg na prace budowlane i konserwatorskie planowany jest na połowę tego roku - wyjaśnia Maja Gałek z Działu Konserwacji Zamku. - Obejmuje cały ciąg fortyfikacji wału von Plauena oraz budowę nowego budynku recepcyjnego.
Odbywające się obecnie prace archeologiczne potrwają do końca września br. i będą kosztowały ok. 250 tys. zł.
W sezonie turystycznym na wale von Plauena odbywają się imprezy plenerowe, jak Oblężenie Malborka czy Magic Malbork. Muzeum uspokaja, że wykopaliska nie przeszkodzą w organizacji wydarzeń kulturalnych.
- Harmonogram prac na wale von Plauena uwzględnia kalendarz letnich imprez organizowanych na tym terenie, stąd też nie przewiduje się żadnych problemów w ich organizacji i przebiegu - zapewnia Gałek.
autor: Jacek Skrobisz
Przy zamku w Malborku trwają już prace archeologiczne (© Jacek Skrobisz)
źr:Dziennik Bałtycki 14.o4.2011
=================================================
Na Zamku Malborskim odkryto średniowieczny most
Relikty drewnianych konstrukcji średniowiecznego mostu wzniesionego w połowie XV w. na Zamku krzyżackim w Malborku, znaleźli archeolodzy z firmy ANTIQUA pod kierunkiem dr. Bogdana Bobowskiego. O swoich odkryciach naukowcy opowiedzą podczas rozpoczętej 16 listopada w Malborku XVIII Sesji Pomorzoznawczej za lata 2009-2011.
Według badaczy, zachowane elementy drewniane wykonano przynajmniej w czasie dwóch faz funkcjonowania mostu.
„Najstarsze są bez wątpienia pozostałości z pierwszego mostu wiodącego do Bramy Nowej. Potwierdziły to wyniki analizy dendrochronologicznej, datującej jego elementy na lata około 1450–1453” – wyjaśnił PAP dr Bobowski.
Ponadto archeolodzy natrafili na kilka młodszych drewnianych elementów budowlanych, wprowadzonych zapewne w trakcie napraw mostu w XVII wieku.
Fosa zamkowa dostarczyła wielu interesujących zabytków. Są wśród nich monety z czasów krzyżackich, polskich i pruskich, jak i liczne militaria: groty bełtów (pociski do kusz), pociski ołowiane, kule kamienne. Spore nagromadzenie broni archeolodzy wiążą z potyczkami, które w tym miejscu rozegrały się w czasie Wojny Trzynastoletniej w dniach 5-6 czerwca 1457 roku.
„Niewątpliwie najciekawszym znaleziskiem, pozyskanym z dna fosy Bramy Nowej jest XV-wieczny koncerz – rodzaj długiego miecza, używanego zarówno przez jazdę, jak i piechotę. To broń przeznaczona do penetracji kolczug i niszczenia zbroi” – uważa kierownik badań.
Jego zdaniem, jest to niezwykle rzadkie znalezisko. „W zbiorach polskich znajdowały się dotychczas dwa egzemplarze – jeden z Kalisza oraz drugi z przedrozbiorowej zbrojowni malborskiej, obecnie na Wawelu” – dodał.
Zabytek zachowany w całości, w dobrym stanie, został już poddany profesjonalnej konserwacji przez pracownię konserwatorską Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku. Po wstępnym oczyszczeniu okazało się, że broń zdobiły na głowni dwa złocone krzyże. Zabytek wzbogacił zbiory Muzeum Zamkowego w Malborku.
Celem badań archeologicznych, które trwały od marca do lipca tego roku, było znalezienie odpowiedzi na wiele pytań związanych z historią najmłodszej części zamku – wału von Plauena, czyli fortyfikacji ziemno-murowanej, przystosowującej zamek do obrony przed bronią palną. To pod nim archeolodzy znaleźli średniowieczne relikty.
Prace archeologiczne na Zamku krzyżackim w Malborku są realizowane w ramach zadania „Aktywizacja turystyczna wschodnich terenów zespołu zamkowego w Malborku”, odbywającego się w ramach Regionalnego Programu operacyjnego Województwa Pomorskiego na lata 2007–2013. Zostały przeprowadzone przez Pracownię archeologiczną ANTIQUA.
PAP - Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski 2011-11-16
Most z XV w. Fot.Patryk Muntowski
wrzesień 2012
na razie tylko z zewnątrz, przyznam się, że do zwiedzania z przewodnikiem muszę się przygotować i odwiedzić ponownie, do tego nie chciało mi się czekać ponad 40 minut na kolejna turę....
karla Wysłany: 08 Wrz 2018 18:34
czerwiec 2019
Zamek Średni z dziedzińcem
część w Muzeum Bursztynu
Zamek Wysoki
Budynek Szkoły Łacińskiej głębokim blendowaniem, zamiast przypór w Malborku bardzo przypomina architekturę romańską klasztoru cysterskiego w Wąchocku.
Na Forum Wąchock:
Konkretnie dotyczy to tej fasady klasztoru.
https://swietokrzyskie.travel/informator_turystyczny/zabytki/klasztor_cysterski_w_wachocku
Ta forma głębokiego blendowania, tylko od środka dotyczy również kościoła pojezuickiego w Grudziądzu, do 1 poł. części mieszkalnej rezydencji kanoników chełmińskich, zwanej Schloss Convent.
Artykuł o głębokim blendowaniu w przypadku Grudziądza:
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/222142/edition/220623/content
Artykuł o Szkole Łacińskiej w Malborku:
Link do wyszukiwarki na temat Szkoły Łacińskiej w Malborku:
Wg kartografa i historyka z XVI w. Zantyr nie był na terenie Malborka .
Warto zwrócić uwagę na mapę Kacpra Henenbergera
1584 r.
Mapa rekonstrukcyjna
Wersja późniejsza – mapa współczesna Henennbergowi
Więcej argumentów architektonicznych za siedzibą biskupa misyjnego Prus św. Chrystiana ma Grudziądz , aniżeli Szkoła Łacińska.
Analogie do Wąchocka i Grudziądza wskazują na obiekt przedkrzyżacki.
Niestety nadal nie są docenione umiejętności budowlane Prusów i Polaków na tym terenie przed przybyciem Krzyżaków.
Skąd romańska kruchta w Kwidzynie?
https://fotopolska.eu/Kwidzyn/b55805,Kruchta.html
Wały von Plauena - 1411-1448
Tworzą najbardziej zewnętrzną, murowaną linię obronną zamku od wschodu i północy, przystosowaną do broni palnej. W jej skład wchodzą: Brama Nowa (Neues Tor) czyli Brama Hindenburga (Hindenburgtor); mur oporowy wschodni z 3 podkowiastymi bastejami artyleryjskimi (od południa: I, II i III); narożny, północno-wschodni bastion ziemny zbudowany przez Szwedów w XVII w., w obrębie którego znajdowała się niezachowana XV-wieczna basteja narożna (NE); mur północny oraz okrągła Baszta Kominki znajdująca się już za kanałem Jurand, poza obecnym terenem zamkowym.
Informacje historyczne podaję za: zamkipolskie.com:
Heinrich von Plauen był komturem Świecia. Nie brał udziału w bitwie pod Grunwaldem, lecz na wieść o klęsce zakonu, przewidując oblężenie przez wojska polskie stolicy pospieszył ze swym hufcem i uciekinierami spod Grunwaldu do Malborka, do którego dotarł po już 2 dniach. Tu, pod nieobecność poległego pod Grunwaldem Ulricha von Jungingen, organizując "mały zamach stanu" i ogłaszając się namiestnikiem z pełną władzą do czasu zakończenia działań wojennych i wyboru nowego mistrza, w ciągu 10 dni zorganizował skuteczną obronę zamku, zabezpieczając zapasy jedzenia i amunicji, podpalając miasto i sprowadzając jego mieszkańców na Podzamcze, wysyłając także dramatyczne w treści listy wzywające książąt i rycerstwo chrześcijańskiej Europy do udzielenia zakonowi pomocy w walce z niewiernymi "Saracenami", ściągnął z Gdańska około 400 marynarzy, którzy "ze swymi pancerzami i toporami bardzo się przydali". Dołączyli oni do zaledwie ok. 50-osobowej stałej załogi zamku. Łącznie, po energicznej akcji von Plauena, załoga obrońców liczyła już ok. 3000 ludzi. Von Plauen został kolejnym Wielkim Mistrzem zakonu - przyczyniły się do tego jego zasługi w uratowaniu Malborka.
Kiedy po 10 dniach od zwycięstwa pod Grunwaldem wojska Jagiełły wreszcie przybyły pod Malbork, zdobyły szturmem miasto, ale zaniechały ataku na zamek. Jan Długosz opisał to tak:
"W godzinach wieczornych doszło do walki, ponieważ wojsko królewskie usiłowało wedrzeć się do miasta Malborka, a Krzyżacy z wielką odwagą nie dopuszczali do ich wtargnięcia. Pierwszy wtargnął do miasta rycerz Jakub Kobylański, herbu Grzymała, drugi Dobiesław z Oleśnicy, herbu Dębno, a za nimi poszli inni [...]. Wspomniani dwaj rycerze Jakub i Dobiesław nie uznali za właściwe zaprzestać walki, ale też rychło po zdobyciu miasta z wyciągniętymi pikami, z potężnym krzykiem popędzili do kościoła w pobliże murów, zamierzając zdobyć zamek. [...] Kiedy wszyscy wrogowie, którzy strzegli zamku, ze strachu i nadmiernego smutku, poddając się przygnębieniu tak, jakby już został zdobyty, rozbiegli się po ogrodach, Polacy zmarnowali drugą sposobność rozsądnego pokierowania tą sprawą i zdobycia zamku Malborka, gdy los Krzyżaków tak się układał".
Dalej sprawy potoczyły się dla nas jeszcze gorzej, oblężenie się przedłużało i jak zanotował kronikarz krzyżacki:
"Stał król przed zamkiem malborskim z wielką potęgą, a im dłużej stał tu, tym mniej udawało mu się zdziałać, a Ci na zamku z łaski Pana wzmacniali się i czynili jego wojsku wielkie szkody i ranili i zabijali mu bardzo wielu ludzi, tak że on w bitwie nie stracił tylu ludzi, co przed zamkiem. Oblężeni urządzali wypady przed zamek i atakowali środek wojska, czyniąc wielkie szkody. Zwłaszcza marynarze [z Gdańska], gdy robili wycieczki, trzeba było bardzo wiele trudu i odwagi by ich zmusić do powrotu do zamku. Tak dzielnie zabijali i tak mężnie walczyli, że król mówił swoim, iż zamieniamy się rolami".
Polskie oblężenie zakończyło się "niczym". Jak napisał Jan Długosz:
"Król nie usłuchawszy zbawiennych i zdrowych rad rycerzy oraz obywateli pruskich, zwinąć kazał obozy, porzucił oblężenie i z miejsca chwały, podobniejszym raczej do zwyciężonego aniżeli do zwycięzcy, ruszył do Polski z powrotem."
Władysław Jagiełło popełnił wówczas trzykrotnie "błąd zaniechania", co wg słów kronikarza krzyżackiego, wypomniał mu w rozmowie podczas spotkania na zamku w Raciążku 10 grudnia (czyli po prawie 3 miesiącach) sam Henryk von Plauen tymi słowami:
"Zdarzały Ci się królu, los przychylny po trzykroć najszczęśliwszą porę, w której mogłeś nasz zamek malborski z łatwością zdobyć i kraje zakonu krzyżackiego opanować, ale nie umiałeś ze sposobności skorzystać. Wpierw, kiedy Ulricha i wszystkie jego wojska zwyciężyłeś i zniosłeś prawie do szczętu [pod Grunwaldem], bo gdybyś był zaraz poddał niezawodnie [oblężeniu Malbork], małą bowiem i nader słabą miał załogę. Drugi raz po wzięciu miasta, gdybyś był niebawem uderzył na zamek, bowiem przez wyłom między Wisłą [Nogatem] a zamkiem zrobiony, którego w trwodze i zamieszaniu naprawić nie pospieszyliśmy, mogło wojsko twoje wedrzeć się do zamku. A trzeci raz [...] gdybyś tylko do dni piętnastu przedłużył swoje oblężenie, tak bowiem byliśmy ściśnieni niedostatkiem oraz głodem, że na cały lud strzegący zamku mieliśmy już tylko dwa barany i trzy połetki słoniny. Zabrakło przy tym i chleba i z tej przyczyny panować zaczęła biegunka. Zgoła nie mogliśmy już dłużej trzymać oblężenia, gdybyś ty przy nim chciał wytrwać."
To bardzo znamienne słowa, warte chyba analizy i wyciągnięcia wniosków, bo podobne błędy wielokrotnie w naszej historii się zdarzały i nadal, niestety, uparcie powracają... [to już moja refleksja]
Dalej moje uwagi:
Pomimo szczęśliwej obrony Malborka, te dramatyczne wydarzenia z 1410 r. uświadomiły von Plauenowi pilną potrzebę wzmocnienia Malborka dodatkową linią obronną, odsuwającą napastników dalej od zamku i tym razem dostosowaną do użycia broni palnej, która stała się już powszechna. W latach 1411-1413 nakazał budowę od najbardziej zagrożonej strony wschodniej i północnej nowej linii obwarowań ziemnych, zwanych dziś Wałami von Plauena. Wzniesiono je w pośpiechu, ale później (już za czasów nastepców Plauena) przystapiono do ich modernizacji i wzmocnienia murami ceglanymi.
W 1418 r. wzniesiono ceglany zespół Bramy Nowej waz z potężną Basztą Nową, stanowiący pierwszą bramę głównego wjazdu na zamek. Rujnowana i rekonstruowana w ciągu wieków, została w dużym stopniu zniszczona w 1945 r. i jako jedny element murów zamkowych nie została odbudowana po II Wojnie Światowej. Dopiero w XXI w. została zrekonstruowana i oddana do użytku w 2013 r. - obecnie stanowi główne wejście na teren zamku, zaraz za nowymi kasami biletowymi. Poza okrągłą Basztą Nową tworzy ją dwie ostrołukowe bramy z wewnętrznym dziedzińcem pomiędzy nimi oraz mury ciągnące się na wschód do linii Wałów Plauena, most zwodzony (obecnie stały) oraz mur dzielący fosę pomiędzy Bramą Nową i Basztą Nad Piekarnią w XIV-wiecznym, wschodnim murze zewnętrznym zamku.
W latach 1441-1448 zmodernizowano Wał von Plauena wznosząc od zewnątrz ceglany mur oporowy i zaopatrując go w podkowiaste basteje artyleryjskie. Zachowane (w dużym stopniu zrekonstruowane) są 3 z nich (numerowane od południa: I, II i III). Basteja I została zrekonstruowana wraz z dachem, a wnętrze zaadaptowane na budynek użytkowy. Basteja III znajduje się obecnie przy przyczółku wiaduktu kolejowego. Już za torami leży ziemny bastion z XVII w. zbudowany przez Szwedów wokół nieistniejącej już bastei narożnej NE. Również za torami, od strony północnej, na krawędzi kanału (zwanego dziś Jurand) biegło obmurowanie z bastejami, z którego przetrwały tylko fragmenty muru, a od strony północno-zachodniej, za kanałem leżą niskie pozostałości okrągłej Baszty Kominki (obecnie otoczone parkanem). Przy Nogacie wały Plauena łączyły się z Basztą Maślankową zewnętrznego muru Podzamcza z XIV w.
Moje zdjęcia z jadącego pociagu, z 2021 r.
Z tyłu (u góry, po prawej) mur zewnętrzny zamku z XIV w., w środku - Wały von Plauena z dwiema bastejami artyleryjskimi (I i II), na dole po lewej - kanał zwany dziś Jurand, pełniący rolę fosy:
Jw., z 2025 r.:
Moje zdjęcia "naziemne" z konca kwietnia 2026 r. Wały von Plauena, widok ogólny z bastejami i mur oporowy:
cdn.
Wały von Plauena - 1411-1448, cz. 2. Brama Nowa
Brama Nowa (Neues Tor) wraz z Basztą Nową, zwana też Bramą Hindenburga (Hindenburgtor) powstała w 1418 r. Ostatecznie zrekonstruowana po zniszczeniach wojennych w 2013 r., stanowi dziś, tak jak w średniowieczu, pierwszą bramę głównego ciągu wjazdu na zamek (zlokalizowana zaraz za kasami biletowymi).
Poza potężną, okrągłą Basztą Nową tworzą ją dwie kolejne ostrołukowe bramy z kwadratowym wewnętrznym dziedzińcem pomiędzy nimi oraz mury ciągnące się: na wschód do linii Wałów Plauena oraz na zachód - dzielące fosę pomiędzy Bramą Nową i Basztą Nad Piekarnią w XIV-wiecznym, wschodnim murze zewnętrznym zamku. Przed bramą znajdował się most zwodzony - obecnie stały most drewniany.
Moje zdjęcia z końca kwietnia 2026 r.
Mur łączący XV-wieczną Bramę Nową (po lewej) z XIV-wieczną Basztą nd Piekarnią (po prawej) w zewnetrznym murze zamku - przedziela fosę zamku (w środku)
Okrągła Baszta Nowa (1418 r.)
Dawny most zwodzony przed bramą
Połaczenie Bramy Nowej ze wschodnim murem oporowym Wałów von Plauena i Basteją I
cdn.
Wały von Plauena - 1411-1448, cz. 3
Ceglany mur oporowy po zewnętrznej stronie Wałów von Plauena wraz z podkowiastymi bastejami artyleryjskimi powstał w latach 1441-1448. Obecnie przedpole wałów służy za miejsce inscenizacji historycznych...
Moje zdjęcia z końca kwietnia 2026 r.
Basteja I
Basteja II
Basteja III
bastion ziemny północno-wschodni
Szwedzki bastion ziemny z XVII w., w obrębie którego leżała niezachwana XV-wieczna basteja narożna północno-wschodnia. Znajduje się po drugiej stronie torów.
Pozostałości muru północnego Wałów von Plauena
na krawędzi głebokiego kanału zwanego dziś Jurand (dawna fosa) - po drugiej stronie torów
Baszta Kominki
Okrągła baszta z XV w. w pobliżu północno-zachodniego skraju Wałów von Plauena, leżąca po drugiej stronie kanału Jurand (fosy) - dziś poza terenami zamkowymi
Ostatni post: Grudziądz Nasz najnowszy członek: Boromeu Ostatnie wpisy Nieprzeczytane wpisy
