Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
W historiografii przyjmuje się pierwszą połowę XV w. jako okres założenia Białegostoku. Na podstawie analizy pochodzenia nazwy miejscowości ustalono, że fakt ten miał związek z osadnictwem mieszkańców Mazowsza na Podlasiu. Najstarsza wzmianka o dobrach Białystok pochodzi z 1514 r., kiedy to tereny położone nad rzeką Białą należały do Mikołaja Raczki – sekretarza króla Aleksandra Jagiellończyka. Wiemy, że w tym czasie w osadzie tej znajdował się kościół. Od połowy XVI w. dobra białostockie przeszły w ręce rodu Wiesiołowskich. Z nimi to związane jest wybudowanie zamku obronnego (ok. 1570 r.), a także wzniesienie kościoła murowanego w 1617 r.
Pierwotny zamek, murowany, gotycko-renesansowy wzniósł na polecenie Piotra Wiesiołowskiego budowniczy królewski Hiob Bretfus. Zamek posiadał dwie kondygnacje, otoczony był fosą i umocnieniami ziemnymi.
W latach 1691 - 1697 na polecenieStefana Mikołaja Branickiego zamek przekształcono w pałac wg. projektu Tylmana z Gameren.
Dziedziniec zamku, połowa XVIII wieku:
Napoleon Orda 1876
Pierwotny zamek przebudowany w pałac przez Branickich. Na dwóch zdjęciach
widać zachowane odsłonięte relikty pierwotnego założenia.
Fragmenty XVI-wiecznej budowli odkryte przy galerii
Czerwona cegła i kamienie. Z tego zbudowana jest odkopana przez robotników część muru. Wszystko wskazuje na to, że był on wzniesiony w XVI wieku.
W XVI wieku, w miejscu dzisiejszego Pałacu Branickich stał murowany, gotycko-renesansowy zamek obronny. Na polecenie Piotra Wiesiołowskiego Młodszego, wzniósł go około 1570 roku znany architekt królewski Hiob Bretfus. Dopiero w XVII wieku dobra te zostały przejęte przez Branickich, którzy w latach 1691-97 przebudowali dawny zamek i zaczęli zmieniać go w barokową rezydencję o wyglądzie, jaki możemy podziwiać do dzisiaj.
Odkrycie fragmentów z XVI wieku zaskoczyło wszystkich.
– O ile czasy Branickich są dość dobrze udokumentowane, to w źródłach nie ma zbyt wielu informacji o zamku Wiesiołowskich. Stąd też bardzo trudno jest ustalić, częścią jakiej budowli był odkryty przez nas fragment ceglanego muru. O tym, że prawdopodobnie pochodzi on z XVI wieku świadczy rodzaj użytych cegieł i fakt, że za Branickich w tym miejscu nie było żadnej zabudowy – mówi archeolog Krystyna Bieńkowska.
To ona nadzoruje prace ziemne na dziedzińcu Galerii Arsenał, gdzie robotnicy pracujący nad modernizacją sieci kanalizacyjnej, natknęli się na dawne cegły. – Mur umieszczony był bardzo płytko, na głębokości około 1 metra i sięgał zaledwie kilka cegieł w dół. Nie mógł to być raczej fragment dawnego zamku, bo fundamenty budynków są wkopywane znacznie głębiej. Myślę, że to fragment ogrodzenia, jakie otaczało kiedyś zamek – podkreśla Bieńkowska.
Jerzy Maciejczuk, starszy inspektor z wojewódzkiego urzędu ochrony zabytków, twierdzi, że równie dobrze możemy mieć do czynienia z cegłami, które zostały po rozbiórce XVI-wiecznych zabudowań. – Mamy zbyt mało danych, by dokładnie to określić. Informacje o odkrytym fragmencie zostaną włączone do naszej dokumentacji – podkreśla.
O ile mur będzie w najbliższych dniach zakopany, to z ziemi zostały już wydobyte niewielkie fragmenty dawnej ceramiki. – To bardzo delikatna porcelana o czarnym kolorze. Została wykonana w XVII, bądź XVIII wieku. Porcelanowe wyroby z późniejszych epok były już znacznie grubsze – tłumaczy Krystyna Bieńkowska.
Mur przy Galerii Arsenał jest już kolejnym odkryciem w okolicach Pałacu Branickich. W połowie maja pisaliśmy o tym, że robotnicy pracujący w tzw. ogrodzie dolnym natknęli się na fragment muru oporowego, który był częścią XVIII-wiecznej kaskady.
Autor: Tomasz Mikulicz
Przed białostocką Galerią Arsenał odkryto fragment muru z czerwonej cegły, wzniesionego prawdopodobnie w XVI wieku (fot. Anatol Chomicz)
źr: http://www.poranny.pl 02.06.2011
Ostatni post: Grudziądz Nasz najnowszy członek: michael22 Ostatnie wpisy Nieprzeczytane wpisy
