Sanok

Zamek królewski został wzniesiony po 1340 roku Kazimierza Wielkiego. W okresie panowania Władysława Jagiełły, na zamku 2 maja 1417 odbyła się królewska uczta weselna z nowo poślubioną wybranką księżniczką Elżbietą Granowską. Dla kolejnej królowej Zofii zamek sanocki był jej ostatnim domem aż do śmierci w roku 1461. Od czasów króla Władysława Jagiełły zamek królewski w Sanoku stanowił już oprawę małżonek królewskich. Kolejną władczynią zamku była Bona Sforza małżonka króla Zygmunta I Starego, która nigdy w Sanoku nie przebywała, natomiast z jej polecenia marszałek Mikołaj Wolski przebudował gotycki sanocki zamek na styl renesansowy. Prace budowlane trwały w latach 1523-1548. W latach 1555-1556 zamek był siedzibą królowej Izabelli Zapolya po jej ucieczce z Węgier. Od początku XV do połowy XVI wieku zamek sanocki był również siedzibą Sądu Wyższego Prawa Niemieckiego. Zamek był dwukondygnacyjny, w piwnicach odbywały się posiedzenia sądów, natomiast dwa górne piętra przeznaczone były dla oficjalistów. Obok stała wieża w której odbywali kary skazani za przewinienia. Akta grodzkie trzymano w osobnym budynku obok mostu. Pod koniec XVI wieku zamek uległ dalszej rozbudowie, dobudowane zostało wówczas skrzydło południowe. Na przełomie XVII/XVIII wieku dobudowano skrzydło północne. Ostatnia obrona zamku miała miejsce w roku 1809 w okresie wojen napoleońskich. W okresie zaborów zamek był również siedzibą starostwa. Upadek zamku nastąpił pod koniec XIX oraz na początku XX wieku. W roku 1915 po inwazji rosyjskiej, rozebrane zostało skrzydło południowe. Od tego okresu do czasów współczesnych zamek zachował się w niezmienionej formie.

Plan zamku wg. A.Kunysza i M.Sydoruk

plan zamku wg. M.Zielińskiej 1999

zamek na rysunku Napoleona Ordy z II połowy XIX wieku

zamek na rysunku Stęczyńskiego z 1846 roku