Olszyna - zamek?

(Langenöls) - miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, siedziba gminy olszyńskiej

Pisząc o rzekomym zamku w Olszynie uprzedzamy (M.Chodorowska, T.Dudziak, K.Jaworski, A.Kwaśniewski) "odkrycia" przyszłych badaczy lokalnej historii. Do tej pory jeszcze nikt nie pisał o olszyńskim "castrum" ale zapewne prędzej czy później "zamkowy" wątek w dziejach wsi byłby podjęty, bo w piśmiennictwie regionalnym wszelkie, nawet mało wiarygodne wzmianki o średniowiecznych warowniach są chętnie rozwijane. W przypadku Olszyny na trop zamku może zwieść badaczy również kronikarski przekaz z 1859 roku o istnieniu we wsi majątku templariuszy (oczywiście nie poparty żadnymi źródłami kancelaryjnymi.
W jednym z tomów regestów źródeł do dziejów Śląska(Regesten zur schlessischen Geschichte z 1898r.) spotykamy streszczenie dokumentów, które 22.IX.1329 roku wydał książę jaworski Henryk w ramach ugody zawartej z królem Czech Janem Luksemburskim odnośnie terytoriów łużyckich - dokumenty te wystawiono in castro prope Olsnitz "w zamku pod Olsnicz". Komentatorzy regestów Colmar Grunhagen i Konrad Wutke, za miejsce tych wydarzeń uznali Olszynę pod Lubaniem (kierując się sugestiami innych historyków), choć nie wykluczyli, że w dokumentach mowa o saskiej wsi Olsnicz (w powiecie Zwickau) i o zamku Voigsberg, położonym w jej pobliżu, pod uwagę brali też dolnosląskie miasto Oleśnica (Oels).
Do dziś zachowały się 4 z 5 nowożytnych rezydencji szlacheckich ale żadna z nich nie zawiera śladów po XIII-wiecznym zamku.