Zebrzydów

hadessss Wysłany: 04 Kwi 2018 16:13

Najstarszą siedzibą rycerską w Zebrzydowie był zapewne folwark i dwór sołtysi, dzierżony przez panów von Seifferdau już w 1327 roku. Zlokalizowany był prawdopodobnie w centralnej części niwy zagrodowej, w pobliżu kościoła, zgodnie z praktyką sytuowania gospodarstwa sołtysiego we wsiach śląskich i kłodzkich lokowanych na prawie zachodnim w XIV i XV wieku.

Relikty średniowiecznego gródka stożkowatego w północnej części wsi można interpretować jako siedzibę panów von Seifferdau, zbudowaną najpóźniej w końcu XIV wieku, być może w związku ze sprzedażą sołectwa w 1393 roku i z inicjatywy Johanna Possolda. Obiekt ma postać nasypu ziemnego na planie zbliżonym do prostokąta, o wymiarach około 30 x 45 m i wysokości około 2 m. Otaczała go fosa o szerokości 4-5 m oraz zewnętrzny wał, po którym od strony zachodniej zachował się odcinek o długości około 50 m, szerokości podstawy 10 m i wysokości 0,5 m.

Relacja z 1936 roku, będąca pierwszym obszernym opisem założenia, odnotowuje uszkodzenia kopca dokonane kilka lat wcześniej. W ich wyniku odsłoniła się gruba warstwa spalenizny z kawałkami zwęglonego drewna i wypalonego szachulca oraz resztkami ceramiki. Nie stwierdzono śladów ewentualnych kamiennych fundamentów, zapewne rozebranych na budulec, ale na obrzeżu kopca dostrzeżono w kilku miejscach odcinki muru starannie ułożone z otoczaków (Langenheim 1936; opis cytowany w: Radler 1987, s. 145-146). Współczesny obraz numerycznego modelu terenu ukazuje w obrębie kopca zagłębienia sugerujące istnienie w tym miejscu podłużnego budynku o wymiarach rzutu około 10 x 30 m i rozplanowaniu trójdzielnym (Błoniewski 2018), byłoby to jednak rozwiązanie niespotykane na śląskich motte z XIV wieku.

Chronologia: koniec XIV wieku, późne średniowiecze; późniejsze przekształcenia i funkcjonowanie majątku w okresie nowożytnym.

ZEBRZYDÓW, lokalizacja dworów na wycinku mapy topograficznej (Mestissblatt, ark. 5165, Weizenrodau) z 1936 r.; 1 – dwór dolny, 2 – dwór górny (opr. P. Błoniewski)

ZEBRZYDÓW, relikty dworu dolnego na numerycznym modelu terenu, zbliżenie (opr. P. Błoniewski, Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [ https://zamki.pwr.edu.pl/ ]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [ https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ ])