Nowy Kościół

wieś w powiecie złotoryjskim, w gminie Świerzawa

Niedawno „przywrócone” zostało nauce jeszcze jedno wczesnośredniowieczne grodzisko, przez niemal półtora stulecia zupełnie zapomniane. Z notatek archiwalnych archeologów niemieckich wynika, że skarb kilkunastu żelaznych misek typu śląskiego, funkcjonujący w literaturze archeologicznej jako pochodzący ze Złotoryi, w rzeczywistości odkryty został w 1872 r. na grodzisku w Nowym Kościele. W publikacjach, tak niemieckojęzycznych, jak i polskich, brakuje jednak jakichkolwiek informacji o wczesnośredniowiecznym grodzisku z Nowego Kościoła lub okolic tej wsi. Idąc jednak za wskazówkami z notek archiwalnych autor niniejszego opracowania w maju 2006 r. odnalazł domniemane grodzisko, znajdujące się ok. 2 km na południe od centrum Nowego Kościoła. Intrygujący wydaje się być fakt, że podnóża wzgórza grodowego rozryte i przecięte są dziesiątkami wykopów dzisiejszych poszukiwaczy kamieni półszlachetnych – agatów. Rejon Nowego Kościoła jest najbardziej w Polsce znanym obszarem występowania tego minerału. Możliwe, że geneza dawnego grodu mogła mieć związek z eksploatacją i ochroną agatowych pól górniczych. Pozytywna weryfikacja tej hipotezy dokonana być może jednak jedynie poprzez szczegółowe badania wykopaliskowe na obiekcie.

źr: Z najnowszych badań nad pradziejami i wczesnym średniowieczem okolic Złotoryi, Krzysztof Jaworski