Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
Prezentacja do postu o wodociągu w Grudziądzu
Artykuł z 2014 r. o wiązaniach cegieł w zabytkach architektury średniowiecznej w Grudziądzu, wraz z prezentacją z prelekcji. Ze względów objętościowych prezentację podzieliłem dla potrzeb tego postu na dwie części.
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/222281/edition/220907/content
Na dzisiejszej prelekcji Koła Miłośników Dziejów Grudziądza, (27.11.24), pokazaliśmy z Kolegą, jak rozbiory Polski wpłynęły na postrzeganie historii terenu obecnego Grudziądza. Negatywne konsekwencje są nie tylko dla samego Grudziądza ale i dla kultury polskiej.
Dzisiaj z Kolegą mieliśmy prelekcję na temat bałamutnych informacji w historiografii o spichrzach/spichlerzach w Grudziądzu. Artykuł w załączniku.
Kolejna prelekcja na spotkaniu Koła Miłośników Dziejów Grudziądza.
Artykuł z kategorii historii historiografii Grudziądza w czasach średniowiecza i nowożytnych w od lat 40 XX w. do 1 ćwierci XXI w. Artykuł pokazuje metody niektórych środowisk uniwersyteckich w niszczeniu lokalnych badań historycznych , których wyniki nie są po ich myśli.
Artykuł na temat studni na Górze Zamkowej w Grudziądzu. Naukowcy z uniwersytetu w XXI w. nie potrafili dostrzec oryginalności studni z XIII w.
W Kujawsko - Pomorskiej Bibliotece Cyfrowej jest dostępny BKMDG z artykułem na temat budynków gospodarczych nad Wisłą w Grudziądzu.
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/283636/edition/280858/content
Widać wyraźnie, lokacja miasta w tym miejscu, w obrębie murów, lansowana od 1868 r. jest mitem. To była dzielnica spichrzowa, jak w Elblągu. W przyszłym miesiącu zaprezentujemy ze współautorem Kolegą Przemysławem Szachnitowskim dowody na istnienie i zachowanie do naszych czasów zamku średniego kanoników kapituły diecezji chełmińskiej. Zamek ten został w okresie baroku przebudowany, ale jest nadal czytelny.
Od naukowców z uniwersytetu nie otrzymałem odpowiedzi na następujące pytania:
1. Gdzie był zamek kanoników kapituły diecezji chełmińskiej w średniowieczu?
2. Gdzie była szkoła kolegiacka dla diecezji chełmińskiej?
Na bazie istniejącej literatury zaawansowana sztuczna inteligencja zauważa szkołę kolegiacka w Grudziądzu:
Przegląd od AI
W średniowieczu w Grudziądzu funkcjonowała
szkoła kolegiacka przy kolegiacie św. Mikołaja, która była ważnym ośrodkiem edukacyjnym, kształcącą młodzież w duchu religijnym, oraz prowadzono nauczanie w ramach szkół klasztornych (benedyktynek). Chociaż szczegółowe zapisy z tego wczesnego okresu są skromniejsze, później, w XVII-XVIII wieku, rozkwitł zespół pojezuicki (Kolegium Działyńskich), który stał się słynnym grudziądzkim "Ateneum", oferującym naukę na wysokim poziomie, a nawet wystawiano w nim sztuki teatralne po polsku.
Główne ośrodki edukacji w średniowiecznym Grudziądzu:
- Szkoła Kolegiacka:Najważniejsza instytucja średniowieczna, związana z kościołem kolegiackim. Była typowa dla tamtych czasów, skupiając się na przygotowaniu duchownych i wykształceniu świeckich (kanoniczne i podstawowe nauki).
- Szkoły Klasztorne:Siostry Benedyktynki prowadziły własną szkołę przyklasztorną, oferując edukację dziewczętom.
Późniejszy rozkwit i instytucje po-średniowieczne:
- Kolegium Jezuickie(XVII-XVIII w.): Jezuici, którzy przejęli budynki i rozwój edukacji, stworzyli renomowane kolegium (nazywane też Kolegium Działyńskich), które przyciągało uczniów z całych Prus Królewskich i słynęło z wysokiego poziomu nauczania i inscenizacji teatralnych.
Historia grudziądzkiej edukacji jest ściśle związana z historią miasta, przechodząc od szkół przykościelnych i klasztornych w średniowieczu, przez rozkwit kolegiów jezuickich, aż po rozwój gimnazjów i seminariów w czasach nowożytnych.
- Historia Grudziądza – Wikipedia, wolna encyklopedia
W połowie XVII wieku powstało kolegium jezuickie, w którym kształciła się młodzież szlachecka i mieszczańska. Dziewczęta mogły pob...
Wikipedia
- Barokowy zespół pojezuicki w Grudziądzu - Wikipedia
W latach 1722–1725 wzniesiono wieżę kolegium oraz skrzydło zachodnie połączone przejściem nad ulicą z jednym ze spichrzów. Pierwsz...
Wikipedia
- Średniowieczna szkoła kolegiacka na terenie obecnego Grudziądza
27 lis 2014 — Średniowieczna szkoła kolegiacka na terenie obecnego Grudziądza | Nasze Miasto.
Nasze Miasto
Pokaż wszystkie
Zgłębiaj tematy w Trybie AI
Odpowiedzi wygenerowane przez AI mogą zawierać błędy. Więcej informacji
Grudziądz to taki Kopciuszek w cieniu Torunia i Chełmna. Przez lata na Forum starałem się na bieżąco prezentować literaturę drugiego obiegu - dorobek moich ok 40 lat działań inwentaryzacyjnych zabytków architektury murowanej Grudziądza z XIII -XIV w., może i wcześniejszej. Tym razem zrobiłem zestawienie wg zagadnień.
W latach 2024 - 25 nowego impulsu nadała współpraca z Przemysławem Szachnitowskim, licencjonowanym przewodnikiem PTTK na Pomorze Zachodnie. Bez tej współpracy zapewne nie kontynuowałbym prac inwentaryzacyjno-badawczych po 2023 roku. Za tę współpracę Koledze ogromnie dziękuję.
Odnalezienie przez Kolegę zapewne fragmentu portalu bramy z głazów narzutowych może mieć znaczenie dla ponownej analizy muru kamiennego na zamku w Toruniu. Czy nie pochodzi on z XII w.?
W załączniku zestawienie z linkami Biuletynów KMDG do Kujawsko - Pomorskiej Biblioteki Cyfrowej.
Kluczowa role odgrywa też materiał porównawczy na tym Portalu, podany przez prawie 20 lat przez Użytkowników. Nie bez znaczenia jest tez wspaniała atmosfera, kreowana przez Administratora i założyciela portalu Kolegę Becika. Dziękuję i pozdrawiam. Marek
Dla lepszej jakości odczytu załącznika do poprzedniego postu podaje też zapis w Wordzie
350 lat temu, 224 stycznia 1676 r. w Grudziądzu powstała filia papieskiej uczelni Collegium Urbanum. Funkcjonowała do pierwszego rozbioru Polski, prawie 100 lat
9 lat temu w wielokrotnie podawanym Biuletynie Koła Miłośników Dziejów Grudziądza zamieściłem ten dokument w języku łacińskim, s. 13 - 16. Biuletyn dotyczy 800 lat szkolnictwa na ziemiach polskich i miejscem Grudziądza w tej historii.
https://kpbc.umk.pl/dlibra/publication/226500/edition/225171/content
Obecnie przy pomocy sztucznej inteligencji podaję treść tego dokmentu:
Mathius Bystram, dei gratia episcpus Argivensis etc. Administrator . Universis et singulis, quorum interest, notum testumque facimus, comparuisse corum nobis officioque nostro administratoriali personaliter Adm. Rudum Andream Więckowic, archipresbyterum et praepositum Graudentium, alumnum Collegi Urbani de propaganda FIDE, et infrascriptum instrumentum coniunctionis inter alumnos S. Sedis apostolacie, sacerdotes saeculares pruthenos , pro fide sancta catholica , cum inscriptione duorum millium florenum polonicom ad efectum missionis in hac provincia per alumnos s. Sedis perficiendae in parta copia obtulisse, petiique, ud illud ad Acta Officii nostri pro futurus rei memoria suscipi sibique in forma solita authentica extradi mandaremus. Cuius quidem instrumenti talis, qui sequitur, tenor:
Agnoscimus, qualiter per dei omnipotentis gratiam ad vinensam Christi sanguine fundatum vocati, eam excolere ad mairem redemptoris nostri gloriam, ecclesiae miliatantis decorem atque orthodoxae fidei catholicae Romanae dilationem , iuxta brevia et rescripta apostolica consevandam et propagandam simus obstricti. Haec nos pro voto et prossesione nostra humillime amplectendo, ne videamur gratiarum et sumptuum s. sedis apostolacie immentores, quibus non solum nos educatos sed etiam in hunc finem liberaliter institutos esse non diffitemur, necessum est, ut non superficientenus institutis et votis, verum realiter et sincere iuxta praescriptum sedis apostolicae in missionibus satisfaciamus et iuramenta nostra adimpleamus.
Cum autem ecclesiastiscis negotiis curisque animarum , asumptis parchis , implicemur , que sunt vocationis et instituti nostri, utiliter agere, et prout par Est, exequi non valemus , iderico nos omnes in uniwersum Alumni s. sedis apostolicae , sacerdotes saeculares tam in regali quam in ducali Prussia existentes , declaramus et obligamus , quotannis , quousque vixerimus , de facultatibus nostris , quas ope divina possidemus, pro Missionariisde gremio alumnorum tantum sedis apostolicae per s. Congregationem de propaganda fide institutis in partibus nostria utriusque Prussiae aliisque dominiis et regnis septentrinalibus, pro viribus nostris certam pensionem collaturos , de bonis vero possessis et possidendis , tam mobilibus quam immobilibus , omnique supelectili domestica et rebus morte derelictis quartam partem bonorum pro necessitate korundem Alumnorum Missionarium iuxta dispositionem S. Congregatonis de propaganda fide ad manus reveredissimi praefecti nostri consignaturos.
Si quidem ordinamur ad salutem animarum in haereticis procurandam converstionem nostram et vitam ad praescriptum ss.canonum dirigere petimus, ad quem eundem finem , invocato Numine div ino et implorato S. Adalberti Episcopi et Martris missonari et patroni Prussiae patrocinio, Collegium sub titulo eiusdem S. Adalberti Epicopi et Martyris in hoc eadem provincia inter Alumnos S. Sedis apostolicae sacerdotes tantum saeculares per S. Congregationem de propaganda fide erigi, illudque constitutionibus sanctis statui nostro competentibus muniri et fulciri.
Illustrissimum ac Reverendissimum Dominum Episcopum Culmensem pro tempore existentem vel eius Vicarium eidem Collegio Missionariis et Alumnis in utraque Prussia et aliis reguis septentrionalibus praefici humillime supplicamus.
Quam declarationem et obligationem nostram , approbante et ratificante s. sede apostolica et acceptante eam S. Congregatione de propaganda fide,in divina benedictione adimpleturos nos pollicemur.
Ad quo quidem Collegium inter alumnos erigendum atque missionem in utraque Prussia per alumnos s. sedis exequendam dictus comparens Adm. Rudus Andreas Więckowic, debita reverentia erga s. Congregationem de propaganda fide in vim recepti in alma Urbe beneficie motus, sigularique zelo propagandae fidei orthodoxae et salutis animarum in haereticis procurandae accensus, in bonis paternis summam duorum millium florenorum polonicalium Collegio S. Adalberti inter Alumnos instituendo inscribit, in personam Perillustris et Reverendissimi Domini, domini Matthiae Bystram, dei et s. sedis apostolicae gratia Episcopi Argivensis , sede vacante episcopatus Culmensis administratoris moderni, resignat, in maiorem assecuratinem summae inscriptae domum paternam lapideam cum partis et suis attinetiis in civitatae Graudentinensi dioecesis Culmensis eidem Collegio per modum hypothecae obligat.
Insuper idem Comparens ulteriori devotione in Alumnos ductus , Collegio praefato S. Adalberti supellectilem propriam , tam sacram , quam domesticam , libros omniaqae habita et habenda , possesa et possidenda , acquisita et in posterum acquirenda , mobilia et immobilia applicant, dat et irrevocalibiter donat hac sua personali comparitione et propariae manus subscriptione cum appensistione sigilli.
Quia igitur suprascripta coniunctio inter Alumnos s. sedis apostolicae pro orthodoxa fide catholica Romana , pro salute animarum in obesquium provinciae et affictae christianitatis inter haereticos degentis , atque etiampro gloria et maiori merito Alumnorum cedere debet , nec repugant ss. Canonibus s. matris ecclesiae : Proinde ad instantiam praedicti Adm. R. Andrae Więckowic, archipresbyteri et praepositi Graudentini illam ipsum Actis Officii nostri inductam , in forma hac authentica extradi sigilloque nostro communiri mandavimus.
Culmensae, solito nostrae circa ecclesiam cathedralem ressidentiae loco die XXIV mentis Januarii Anno Domini MDCLXXVI.
Loc. Sig. Officii. Loc. Sig. Adm. Rnd. Praepositi Loc. Subsriptionis manus
Tłumaczenie za pomocą:
https://www.webtran.pl/latin/do-polski/
Mathius Bystram, z łaski Bożej biskup Argive itd. Administrator. Powiadamiamy i zaświadczamy wszystkim zainteresowanym, że Adm. Rudum Andreas Więckowic, archiprezbiter i prefekt Graudentium, student Urban College propagandy FIDE, osobiście się nam ukazał i ofiarował niżej podpisany dokument zjednoczenia między studentami apostolatu Stolicy Apostolskiej, księżmi świeckimi Pruthes, dla świętej wiary katolickiej, z inskrypcją dwóch tysięcy florenów polskich na potrzeby misji w tej prowincji przez studentów Stolicy Apostolskiej w otrzymanej kwocie, i poprosiliśmy o jego przyjęcie i dostarczenie nam w zwykłej, autentycznej formie dla Acta Officii nostri na przyszłą pamiątkę w tej sprawie. Treść tego dokumentu jest następująca:
Uznajemy, że wezwani łaską Boga Wszechmogącego do Kościoła założonego na krwi Chrystusa, jesteśmy zobowiązani do pielęgnowania go dla większej chwały naszego Odkupiciela, piękna Kościoła Walczącego i szerzenia ortodoksyjnej wiary rzymskokatolickiej, zgodnie z breve'ami i reskryptami apostolskimi. Z pokorą przyjmujemy te rzeczy dla naszego ślubu i naszego postępu, aby nie wydawać się naśladowcami łask i wydatków apostolatu Stolicy Apostolskiej, przez co nie zaprzeczamy, że zostaliśmy nie tylko wykształceni, ale i hojnie wyświęceni do tego celu. Konieczne jest, abyśmy nie wypełniali naszych ślubów i przysiąg powierzchownie, ale prawdziwie i szczerze, zgodnie z nakazem Stolicy Apostolskiej, w naszych misjach i wypełniali nasze przyrzeczenia.
Ponieważ jednak jesteśmy zaangażowani w sprawy kościelne i opiekę duszpasterską, przyjąwszy obowiązki, które są zgodne z naszym powołaniem i instytucją, a których nie możemy wypełniać w sposób pożyteczny, dlatego też, jak przystoi, oświadczamy, że my wszyscy, absolwenci Stolicy Apostolskiej, księża świeccy żyjący zarówno w Prusach królewskich, jak i książęcych, oświadczamy i zobowiązujemy się, że każdego roku, dopóki żyjemy, z naszych uprawnień, które posiadamy z Bożą pomocą, będziemy oddawać Misjonarzom z owczarni absolwentów Stolicy Apostolskiej wyłącznie za pośrednictwem Świętej Stolicy Apostolskiej. Kongregacja Rozkrzewiania Wiary, ustanowiona w naszych częściach Prus oraz innych północnych dominiach i królestwach, otrzyma pewną rentę według naszych środków, a z dóbr posiadanych i do posiadania, ruchomych i nieruchomych, oraz ze wszystkich dóbr domowych i rzeczy pozostałych po śmierci, czwarta część dóbr zostanie przekazana potrzebującym Studentom Misjonarzom zgodnie z zarządzeniem Świętej Kongregacji Rozkrzewiania Wiary, aby została przekazana w ręce naszego najczcigodniejszego prefekta.
Jeśli istotnie jesteśmy wyświęceni, aby zabiegać o zbawienie dusz wśród heretyków, prosimy, aby nasze nawrócenie i nasze życie kierowały się przepisami świętych kanonów. W tym celu, wzywając Boskiej Boskości i błagając o opiekę św. Wojciecha, biskupa i męczennika, misjonarza i patrona Prus, Święta Kongregacja Rozkrzewiania Wiary eryguje w tej samej prowincji Kolegium pod imieniem tegoż św. Wojciecha, biskupa i męczennika, spośród alumnów Stolicy Apostolskiej, wyłącznie księży świeckich, i aby zostało ono wzmocnione i wsparte świętymi konstytucjami właściwymi dla naszego państwa.
Pokornie prosimy Najjaśniejszego i Najczcigodniejszego Lorda Biskupa Culmensa, obecnie piastującego urząd, lub jego Wikariusza, o powierzenie mu pieczy nad tym samym Kolegium Misjonarzy i Studentów w Prusach oraz innych północnych królestwach.
Które to oświadczenie i nasze zobowiązanie przyrzekamy wypełnić z Bożym błogosławieństwem, za zgodą i ratyfikacją Stolicy Apostolskiej oraz przyjęciem przez Świętą Kongregację Rozkrzewiania Wiary.
W tym celu należy utworzyć Kolegium wśród studentów i wysoko ocenić jego misję.
W tym celu, aby ustanowić Kolegium wśród studentów i przeprowadzić misję w obu Prusach przez studentów Stolicy Apostolskiej, wspomniany towarzysz, Adm. Rudus Andreas Więckowic, poruszony należytą czcią wobec Świętej Kongregacji Rozkrzewiania Wiary na mocy otrzymanego w Świętym Mieście beneficjum i rozpalony szczególną gorliwością o rozkrzewianie Wiary Prawosławnej i zbawienie dusz wśród heretyków, zapisuje w swych dobrach ojcowskich sumę dwóch tysięcy florenów polskich na założenie Kolegium św. Wojciecha wśród studentów, rezygnuje w osobie Najjaśniejszego i Najczcigodniejszego Pana, Pana Macieja Bystrama, z łaski Boga i Świętej Stolicy Apostolskiej, biskupa Argegno, obecnego administratora wakującej stolicy biskupstwa chełmińskiego, i jako większe zabezpieczenie wpisanej sumy, wiąże swój ojcowski kamienny dom wraz z częścią i jego przynależnościami w mieście Graudeninensi, diecezja chełmińska, temu samemu kolegium w drodze hipoteki.
Ponadto ten sam Wnioskodawca, powodowany dalszym oddaniem Studentom, stosuje, przekazuje i nieodwołalnie przekazuje wyżej wymienionemu Kolegium św. Wojciecha jego własne rzeczy, zarówno kościelne, jak i domowe, wszystkie książki będące w posiadaniu i do posiadania, posiadane i do posiadania, nabyte i do nabycia w przyszłości, majątek ruchomy i nieruchomy, przez niniejsze osobiste stawiennictwo i podpis własnoręczny z przyłożeniem pieczęci.
Dlatego też, ponieważ wyżej wymieniona unia między Studentami Stolicy Apostolskiej dla ortodoksyjnej wiary rzymskokatolickiej, dla zbawienia dusz w służbie prowincji i chrześcijaństwa wśród heretyków, a także dla chwały i większych zasług Studentów, musi ustąpić, a nie być odrzucona przez święte Kanony świętej matki Kościoła: Dlatego na prośbę wyżej wymienionego Adm. R. Andriusa Więckowica, archiprezbitera i proboszcza Graudentum, nakazaliśmy, aby ta sama unia wprowadzona w Aktach naszego Urzędu została wydana w tej autentycznej formie i zakomunikowana pod naszą pieczęcią.
Culmensae, w naszym zwykłym miejscu zamieszkania wokół katedry, 24 stycznia roku Pańskiego 1676. Miejsce podpisania. Oficjum. Miejsce podpisania. Adm. Rnd. Prefekt. Miejsce podpisania.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
To robocze, mechaniczne tłumaczenie nie pozostawia żadnej wątpliwości. W Grudziądzu , na bazie wcześniejszej szkoły kolegiackiej powstała filia uczelni papieskiej.
Link do informacji o Collegium Urbanum
Errata:
Jest:
350 lat temu, 224 stycznia 1676 r. w Grudziądzu powstała filia papieskiej uczelni Collegium Urbanum. Funkcjonowała do pierwszego rozbioru Polski, prawie 100 lat
Poprawnie:
350 lat temu, 24 stycznia 1676 r. w Grudziądzu powstała filia papieskiej uczelni Collegium Urbanum. Funkcjonowała do pierwszego rozbioru Polski, prawie 100 lat
Ostatni post: Warszawa - Wał Zygmuntowski Nasz najnowszy członek: Kazadii Ostatnie wpisy Nieprzeczytane wpisy
