Ostrołęka

Grodzisko pochodzi najprawdopodobniej z XII lub końca XI w. Znajdowała się na nim najpierw strażnica obronna. W fazie największego rozwoju i znaczenia strategicznego grodzisko posiadało plac wewnątrz wałów obronnych o średnicy do 10 m, wały obronne szerokie u podstawy na 8 metrów i wysokie na 6 metrów, mieściły wewnątrz drewnianą konstrukcje przekładkową, w której wolne przestrzenie były wypełnione ziemią, kamieniami i gliną. Majdan ( plac wewnątrzwałowy) grodziska posiadał także zabudowę w postaci drewnianej wieży obserwacyjno – obronnej, prawdopodobnie dwukondygnacyjnej, paleniska obudowanego kamieniami i wylepionego gliną, usytuowanego miedzy wieżą a północnym odcinkiem wałów. Poza wałami biegła fosa, wtedy wypełniona wodą a woda dotykała bezpośrednio zewnętrznego lica wałów. Nad fosą, od strony północnej, przerzucony był most – prawdopodobnie zwodzony a przez wał, na tym odcinku prowadziła brama. Gród był wielokrotnie przebudowywany i w końcu wieku XIV przybrał formę gródka tzw. stożkowego, która przetrwała do dziś, oczywiście z licznymi powierzchniowymi zmianami. Najprawdopodobniej prócz zespołu gródek – osada podgrodowa, istniały w pobliżu inne osady, mniejsze i nieobronne. Istniała także osada, lub jej zaczątki na terenie obecnego Łęczyska – prawdopodobnie od XIV wieku, a także w dole Narwi, w rejonie lewobrzeżnego przyczółka mostowego – udokumentowane dla XV stulecia. Ostrołęcki gród był prawdopodobnie jednym z szeregu wczesnośredniowiecznych grodów strzegących linii Narwi przed niebezpieczeństwem ze strony pogańskich Prusów i Jaćwingów. Inną funkcją grodu, nie mniej ważną, była rola strażnicy przy przeprawie na Narwi. Biegł tędy ważny szlak handlowy od Pułtuska i Makowa przez Łomżę do Wizny (tekst pochodzi ze strony: http://www.zsz2.ostroleka.edu.pl

plan grodziska (źr:Zamki i warownie ziemi mazowieckiej)