Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
Kołbacz był jednym z najważniejszych ośrodków politycznych księstwa pomorskiego, do którego często zjeżdżali książęta szczecińscy.
Obecnie znajdują się tu ruiny zespołu klasztornego cystersów z XII-XIV wieku, jest to jeden z najcenniejszych zabytków Pomorza Zachodniego. W XII wieku ziemie te należały do Warcisława Świętoborzyca, kasztelana szczecińskiego, który w 1173 r. sprowadził w okolice grodu cystersów z duńskiego klasztoru w Esrom, którzy wybudowali tu zespół klasztorny w którego skład zespołu wchodzą: kościół w stylu późnoromańskim i wczesnogotyckim z XII/XIII wieku, klasztor trójskrzydłowy w stylu gotyckim, przylegający do kościoła, z XIII/XIV wieku, pozostało tylko skrzydło zachodnie, tzw. Dom Konwersów, dom opata, budowla w styku gotyckim, z cegły, odbudowana w latach 1985-1986, baszta więzienna, z cegły, pochodzi z XIV wieku, stodoła gotycka z XV wieku, zabytek unikatowy w skali kraju. Ceglana bazylika z transeptem, rozbudowana była około 1347 roku. Posiada transept i dwa wschodnie przęsła nawy z lat 1210-30, część korpusu nawowego pohodzi z 2 połowy XIII wieku. Od 1555 roku w nawie głównej mieścił się spichlerz, w 1720 r. rozebrano nawy boczne. Obok dom konwersów, fragment budynku klasztornego z XIII-XIV wieku. W latach 1851-1852 przeprowadzono częściową restaurację kościoła. Naprawiono zniszczone partie murów, wykonano nowe krzyżowo-żebrowe sklepienia w prezbiterium, odbudowano zakrystię i odnowiono sygnaturę. Rozebrano jednak pozostałe części skrzydła wschodniego i południowego klasztoru pozostawiając jedynie dom konwersów i dom opata oraz główną nawę kościoła.
Baszta więzienna, z cegły, pochodzi z XIV w., wcześniej była basztą obronną. Stanowi pozostałość murów obronnych klasztoru, a nie jak czasem się uważa, za relikt obwarowań miejskich.
Kościół, romańsko-gotycki, 1210-1347
Stodoła gotycka z XIV
Dom Opata
Dom Konwersów
jedyna zachowana baszta z umocnień klasztoru
Niestety, standard, czyli wszystko zamknięte na głucho, a szkoda.
Opactwo znajduje się w obiektach obronnych gdyż wcześniej stanowiło ono zespół otoczony murem obronnym i była to jak najbardziej obronna świątynia, może nie jako kościół sama w sobie ale jako całość.
Co nie znaczy, że nie można dodatkowego tematu utworzyć w budowlach romańskich i podlinkować tu.
czcibor Wysłany: 18 Cze 2015 7:19
| Becik napisał: |
| Niestety, standard, czyli wszystko zamknięte na głucho, a szkoda. |
Z 3 lata temu byłem, w dzień pracujący od rana/do południa i otwarty był kościół (tzn. jego cześć - prezbiterium, reszta jest zamurowana).
W wolnej chwili zamieszcze zdjęcia.
czcibor Wysłany: 25 Cze 2015 9:13
Zdjęcia z wnętrza jeszcze później bo muszę się dobrać do odpowiedniego komputera. Na tą chwilę, przechowywane w Muzeum Narodowym w Szczecinie, kolumny z kapitularza bądź refektarza.
czcibor Wysłany: 25 Cze 2015 18:37
Chór i transept.
Nawa zamurowana.
Marek Szajerka Wysłany: 20 Wrz 2018 14:58
|
|
|
| Dzięki Kołbaczowi można rozwiązać zagadkę początku budowy kościoła św. Mikołaja w Grudziądzu. Pochodzi z 1222 r. i jest elementem zaginionego klasztoru cysterskiego, fundacji biskupa Chrystiana. Podobnie jak w Kołbaczu, tak i tu jest romański fryz arkadkowy. Neogotyckie okna naw pochodzą z 2 poł. l.90 XIX w. Wcześniej były okna romańskie, których relikty są widoczne w niektórych miejscach. Tym, czym mosty średniowieczne w Grudziądzu są dla datacji mostu Bramy Krakowskiej w Warszawie , to Kołbacz jest dla datacji Grudziądza. To nie jest przypadek, że spichrze w Grudziądzu, rzekomo mieszczańskie , są typu klasztornego |
A propos umocnień obronnych klasztoru cystersów w Kołbaczu:
Rysunek z tablicy informacyjnej w kościele (z moimi adnotacjami) pokazujący połozenie Baszty Więziennej - jedynego zachowanego średniowiecznego elementu tych murów ukończonych w 1349 r.:
Plan z pracy: Marcin Kuna, 2016. Umocnienia obronne osady obronnej w Kołbaczu. Rocznik Chojeński, tom VIII, Chojna 2016. Baszta Więzienna oznaczona BW:
I plan Baszty Więziennej z ww. pracy:
Niestety podczas mojego pobytu w Kołbaczu nie dotarłem do baszty 🙁
Praca pana Marcina Kuny "Umocnienia obronne osady klasztornej w Kołbaczu". Rocznik Chojeński, t. VIII, Chojna, 2016. do pobrania tutaj:
Gotycka stodoła/owczarnia przyległa do murów - XV w.
Nie wiem w jakim dziale umieścić ten post, ale ponieważ budynek przylegał w średniowieczu do murów osady klasztornej, wstawiam go tutaj...
Jest to bardo rzadki w Polsce przykład zachowanego gotyckiego budynku gospodarczego - stodoły lub raczej owczarni - z XV w., tworzący element zabudowy gospodarczej osady klasztornej otoczonej murami obronnymi.
Ma plan prostokąta o wymiarach 45 x 15 m. Wzmocniony przyporami, pierwotnie prawdopodobnie otwarty ostrołukowymi arkadami, które później zamknięto i zaopatrzono w okna szczelinowe. Wg Marcina Kuny (2016) szczeliny te pełniły funkcje wentylacyją i należy wykluczyć ich rolę jako strzelnic. Dwuspadowy dach oparto o trójkątne szczyty, częściowo szkieletowee, częściowo drewniane...
Unikalny i świetnie zachowany obiekt, notabene nadal pełniący funkcję rolniczego budynku gospodarczego - po niemal 600 latach!
Tablica informacyjna w kościele z moimi adnotacjami - położenie stodoły:
Planik z pracy Marcina Dudy (2016) - stodoła w północnym ciągu (niezachowanych) murów obronnych:
Moje zdjęcia z 2016 r.:
Dla porównania stodoła na zamku w Pokrzywnie
https://wikimapia.org/30455382/pl/Gotycka-stodo%C5%82a-zamku-w-Pokrzywnie
Identyczne okna szczelinowe, jak w tym budynku gospodarczym występują w Grudziądzu i Pokrzywnie w obiektach z XIII w. Pozwala to na wprowadzenie przedziału czasowego dla tej stodoły/owczarni na XIII-XV w.
Ostatni post: Grudziądz Nasz najnowszy członek: Boromeu Ostatnie wpisy Nieprzeczytane wpisy
