Cieszkowy

wieś w powiecie kazimierskim, w gminie Czarnocin

Wieś Cieszkowy wzmiankowana jest w dokumentach z XIV wieku, gdy z nadania królewskiego otrzymał ją Spytek z Melsztyna. Długosz w Liber Beneficiorum podaje, że w latach 1470-80 właścicielem wsi jest Jan Rabsztyński. Informuje też, że znajdowało się tu założenie obronne -"praedium unicum militare". W roku 1579 dziedzicem Cieszkowych był Jan Chisowski. Dawny zbór ze wsi Cieszkowy w gminie Czarnocin, jak zresztą większość zabytków związanych z okresem reformacji, to obiekty mocno tajemnicze. Nie wiadomo dokładnie kiedy powstały, kto był ich fundatorem i kiedy zborami być przestały. Późniejszy charakter użytkowania - najczęściej jako lamus czy spichlerz, raczej sprzyjał zatarciu poprzednich funkcji. Ale najgorsze jest to, że na skutek skomplikowanych spraw własnościowych i trudności z nadaniem im nowego przeznaczenia, sprzyjającego ochronie (a ukazującego jednocześnie poprzednią, zborową funkcję), najczęściej skazane są na zagładę. Budynek zboru w Cieszkowach ma plan prostokąta o wymiarach ok. 13,75 na 8,75 metra. W przyziemiu zawiera dwie sklepione sale i prowadzący do nich, trapezowy w kształcie przedsionek. Podobno jedna z sal przeznaczona była dla mężczyzn, a druga dla kobiet. Mury tej kondygnacji wzniesiono z cegły. Piętro nadbudowane zostało z białego kamienia i zapewne powstało już po likwidacji zboru, gdy budynkowi "przydzielono" funkcję magazynową. Na piętro wchodziło się po zewnętrznych, drewnianych schodach, poprzez ganek wsparty na słupkach. Z piętra na poddasze prowadziły wewnętrzne, drabiniaste schody. Elewacje pokrywał tynk, okna i drzwi posiadały ozdobne obramowania a narożniki boniowanie. Wykonana w roku 1970 ekspertyza stan murowanych elementów budynku oceniała jako dobry, a za wymagające pilnego remontu uznawała pokrycie dachu oraz wszystkie elementy z drewna: od więźby poczynając, a na stolarce i podłogach kończąc. Interesujące są związki zboru ze wspomniany przez Długosza obiektem. Powstające w XVII stuleciu budynki zborów nie były już przekształconymi na ten cel kościołami. Budowano je "od nowa", albo też wykorzystywano istniejące budowle dworskie. Czy zbór w Cieszkowach był przebudowanym obiektem zespołu wspomnianego przez Długosza, czy wybudowano go jako nowy obiekt w sąsiedztwie istniejącego dworu (o czym świadczyć mogłyby relikty pozostałe po sklepionych piwnicach, znajdujące się na zachód od zboru) tego do dziś nie wiadomo. (źr: http://www.fodz.pl)