
Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
szczyt w Beskidzie Śląskim o wysokości 688 m n.p.m.
Palenica wznosi się nad Doliną Wapienicy. Tędy prowadzi niebieski szlak na Błatnią z Wapienicy, szlak tu jest dość stromy i kamienisty. Palenica charakteryzuje się bardzo stromymi zboczami. Na samym szczycie (niedaleko niebieskiego szlaku) znajduje się kamienny wał, któremu przypisywane są cechy starożytnej (ok 500 lat p.n.e.) warowni, w której być może (?) chronił się lud Młyńskiej Kępy.
Góra Palenica leży w północnym masywie Beskidu Śląskiego, górując nad doliną Wapienicy. W latach powojennych koła naukowe zainicjowały szereg wypraw badawczych, które miały na celu poszukiwanie obiektów o znaczeniu archeologicznym. Przeczesywanie polskich Karpat przyniosło odkrycie wielu ciekawych i obiecujących obiektów o ogromnym znaczeniu dla dorobku kultury narodu polskiego. Jednym z odkrytych obiektów było grodzisko na Palenicy, bardzo skromnie przebadane przez archeologów. Gród położony jest na samym szczycie góry. Wał kamienny, wysokości dwóch metrów i szerokości dziesięciu, okala powierzchnię o wymiarach siedemdziesiąt na sześćdziesiąt metrów. Od strony południowej, zbocze jest tak strome, że brak jest jakichkolwiek dodatkowych umocnień. Na tym właśnie stoku, niczym podkowy, znajdują się trzy podgrodzia, każde położone niżej od drugiego o około dziesięć metrów. Od strony północnej, gdzie znajdowała się brama, fosa, mająca dwa metry szerokości i tyleż głębokości, broniła dostępu do grodziska. Wewnątrz grodu znajduje się niewielki pagórek, który utożsamia się z miejscem po wierzy obserwacyjnej. Położenie grodu, który leżąc w strategicznej części masywu górskiego, jak i same jego ufortyfikowanie, skłania ku tezie, że Palenica miała charakter obronny, służący za schronienie okolicznej ludności w razie potencjalnego zagrożenia. Brak jest jednak jakichkolwiek śladów obecności Słowian wewnątrz grodziska, co w przypadku schronienia się ludności, lub też domniemanej walki - jest niedopuszczalne ! Co ciekawe, naprzeciw bramy rozciąga się w miarę płaski grzbiet góry, który usłany jest około setką kamiennych kopców. Te kopce zaintrygowały dwóch bielskich archeologów, którzy prowadząc badania na własną rękę odkryli, że wewnątrz kamiennych kopców kamienie są sczerniałe, podobnie jak te na powierzchni. Odkryto również ślady spalonych, drewnianych bali, co świadczy o roli kopców, jako miejscu składania ofiar. W tym momencie nastąpił zwrot w poglądzie o obronnym charakterze grodu na Palenicy. Ufortyfikowany gród, zagubiony w górach, ma swe korzenie w czasach przedpiastowskich, a więc pogańskich.
Monika Wysłany: 06 Sty 2009 20:00






Obiekt może tez być określany jako Wapienica.
Wal grodziska zbudowany jest z kamienia zakreśla kształt owalnego pierścienia otwartego ku północy o wymiarach 70x60m. Przeciętna wysokość zachowanego nasypu wynosi około 1,5-2m, a szerokość u podstawy przekracza miejscami 10m. Od strony południowej istniała fosa o szerokości 1-2m, dziś już w dużym stopniu zasypana. Na obiekcie prowadzono nieduże badania sondażowe w 1962 roku (J.Szydłowski). Nie znaleziono tu żadnych zabytków, które byłby pomocne przy datowaniu obiektu. Tylko w jednym z wykopów w górnym poziomie zalegała cienka warstwa ciemnej ziemi zawierająca nieco węgla drzewnego. W tej sytuacji wyjaśnienie charakteru i chronologii obiektu musi opierać się na domysłach. Istnieją na ten temat dwie hipotezy. Pierwsza mówi, że krąg na Palenicy jest pozostałością po XII lub XIII-wiecznym gródku pełniącym rolę strażnicy. Grodzisko mogło również pełnić funkcję refugium dla miejscowej ludności w razie nagłego napadu. Inna hipoteza widzi na tym stanowisku miejsce kultowe. istnienie wału kamiennego, brak jakichkolwiek śladów osadnictwa oraz lokalizacja na wyniosłej górze upodabnia ten obiekt do takich miejsc kultowych jak Ślęża czy Łysa Góra.
lokalizacja grodziska

plan grodziska wg J.Szydłowskiego
