Jarosław - Zamek Tarnowskiego

Drugi zamek w Jarosławiu usytuowany był na wschodnim cyplu miejskiego wzgórza, został wzniesiony przez Tarnowskich w początkach XV wieku jako siedziba jarosławskiej linii tego rogu. Miał być zbudowany w latach 1464-1472 przez Spytka z Jarosławia ale zapewne istniał już dużo wcześniej. Była to okazała gotycka budowla na rzucie nieregularnego czworoboku z dwoma wieżami w narożach, dobrze ufortyfikowana, otoczona wałami i murami. Podniszczoną budowlę odnowił Jan Tarnowski. Za czasów Kostków, w latach 1569-1575 zamek został gruntownie przebudowany i przekształcony w renesansową rezydencję. Przez długie lata stanowił siedzibę rodową Ostrogskich ale w 100 lat później był już mocno zniszczony. Z zamkiem związany był przygródek bogato wyposażony w zabudowę gospodarczą. Przygródek tek określany jako "antecastrum seu castellum" można właściwie nazwać zamkiem dolnym. Usytuowany był pomiędzy rezydencją, a brzegiem Sanu, w pobliżu zwierzyńca, niedaleko winnic. Przygródek także otaczały obwarowania. tworzyły je: wał z parkanem, fosa oraz murowane 4 baszty. Stanisław Koniecpolski, jeden ze współwłaścicieli zamku zezwolił w 1674 roku na pobieranie z jego części cegły do naprawy murów miejskich. Pod koniec XVII wieku nie nadawał się już do zamieszkania. W 1688 roku Maria Kazimiera Sobieska przekazała część placu zamkowego Rusinom. W czasie autopsji terenu stwierdzono w niektórych domach (plebania, dom w Przyrynku) relikty zabudowy zamkowej. Można przypuścić ze znacznym prawdopodobieństwem, ze uda się odsłonić w toku badań piwnice zamku, a nawet część przyziemi. Pozostałością tych piwnic są zapewne lochy pod cerkwią użytkowane jako katakumby.

mapa gruntów z 1808 roku

widok miasta w XVII wieku, na prawo zamek (zwieńczony attyką)

hipotetyczna rekonstrukcja zamku z końca XVII wieku, widok od południowego-wschodu wg. M.Borowiejskiej-Birkenmajerowej

hipotetyczna rekonstrukcja fragmentu miasta z końca XVII wieku, widoczny zamek i część przygródka wg. M.Borowiejskiej-Birkenmajerowej

wzgórze zamkowe od wschodu

cerkiew wzniesiona w miejscu zamku