Kraków - Wola Justowska

W roku 1528 Justus Decjusz zakupił część Przegorzał i Wolę Chełmską pod Krakowem, by wybudować tam podmiejską willę. W roku 1535 rezydencja była już gotowa, stając się wkrótce miejscem spotkań przedstawicieli różnych kultur i narodowości, wymiany poglądów i twórczej konfrontacji różnych przekonań.
Po śmierci patrona rodu, w roku 1545, posiadłość przejął jego syn, Justus junior. W 1590 roku posiadłość kupił Sebastian Lubomirski, który dokonał przebudowy willi. W roku 1630 budynek podwyższono o jedno piętro, z wielką salą reprezentacyjną, dodano dwie alkierzowe wieże i łączącą je trzykondygnacyjną loggię arkadową. Wzór zaczerpnięto najprawdopodobniej z renesansowego traktatu Sebastiana Serlia, a przebudowę nadzorował nadworny architekt Lubomirskich - Maciej Trapola. Z tego też okresu pochodzi pierwsza oficyna Willi, zwana dzisiaj Domem Łaskiego. Po okresie zaniedbania pod koniec XVIII wieku, splendor Willi przywróciła w drugiej połowie XIX w. Marcelina Czartoryska. Gdy w roku 1867 powróciła do Polski na stałe i zamieszkała w Willi Decjusza, jej dom stał się pierwszym salonem w mieście. Podczas II wojny pałac był siedzibą niemieckiej policji, a od roku 1952 mieścił się w nim szpital gruźliczy. Skarb Państwa w 1985 roku dokonał wywłaszczenia, a po 1989 roku Willa została przekazana w ręce Gminy Kraków, która to postanowiła obiekt odremontować. (źr: http://www.villa.org.pl)
Wg. ostatnich badań okazało się, że willa została wzniesiona na pierwotnie znajdującym się w tym miejscu dworze obronnym z XV w.

dwór na starej rycinie