Bytom Odrzański - wały

Prawa miejskie miasto uzyskało około połowy XIII wieku. W latach 1289-1504 Bytom należał do Piastów śląskich. Od 1331 pod zwierzchnictwem Czech. Datowanie początku budowy obwarowań miejskich jest utrudnione, wg T.Dzwonkowskiego mogło to nastąpić po podziale miasta w II połowie XIV wieku wraz z budową zamku królewskiego. Wydaje się, że pierwsze prace fortyfikacyjne przeprowadzono wcześniej, a przebudowa układu architektonicznego miasta nastąpiła w ostatniej ćwierci XIII wieku i wiązała się z modernizacją pierwotnych obwarowań. Nowe rozplanowanie miasta było duże i wynosiło 17ha. W XV wieku drewniane bramy miejskie zastąpiono murowanymi. Były trzy bramy: Wierzbnicka, Głogowska i Kożuchowska. Były to budowle dwu lub trzykondygnacyjne z przejazdem w kondygnacji dolnej i pomieszczeniami dla starzy w kondygnacji górnej. Prawdopodobnie w linii obwodu znajdowały się baszty. Jedną zlokalizowano pomiędzy bramami Wierzbnicką i Głogowską w południowo wschodniej części miasta, druga, położona na zachód od bramy Wierzbnickiej mogła być związana z furtą w południowym odcinku fortyfikacji. Bliżej nieokreśloną budowlę na tym odcinku obwodu obronnego zamieścił na planie miasta w 1751 roku Ch.Wrede. Nowe umocnienia miasto otrzymało w 1616 roku, była to modernizacja już istniejących fortyfikacji, podwyższono obwałowania, poszerzono fosy, wymieniono drewniana palisadę i wzmocniono system obronny bram. Likwidacja umocnień nastąpila prawdopodobnie na przełomie XVIII/XIX wieku kiedy zabudowa miasta wyszła za ich obwód. Rozebrano bramy i palisadę, zniwelowano wały zasupjac ziemia fosę. Do dnia dzisiejszego z fortyfikacji miejskich Bytomia zachowały sie jedynie fragmenty fosy przy cmentarzu komunalnym - około 200 metrowy odcinek biegnie wzdłuż ulicy Mickiewicza.

plan średniowiecznego miasta wg.B.Tuchołka 1970

panorama miasta z II polowy XVIII wieku na rysunku F.B.Wernera

plan Bytomia z 1751 roku Ch.F.Wrede

Brama Kożuchowska na fragmencie panoramy miasta F.B.Wernera

fajne opracowanie

https://drive.google.com/file/d/1knSOkJe_NfpmElMdt3i83p4-Ey_d7Ycw/view?usp=sharing