Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej 2011

autor: Andrzej Buko
wyd: TRIO 2011, wydanie: III rozszerzone

Spis treści :

Od Autora

Wstęp

Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej : początki zainteresowań, narodziny o rozwój

Początki najdawniejsze

Wiek XIX : w poszukiwaniu odległych korzeni słowiańskiej tożsamości

Narodziny i powolny wzrost : pierwsze dekady XX wieku

Lata trzydzieste : Archeologia wczesnego średniowiecza w natarciu – sporu o Słowian ciąg dalszy i systematyczne prace wykopaliskowe obiektów wczesnośredniowiecznych

Dwie dekady powojenne : zbliżające się millenium i badania nad początkami państwa polskiego

Lata siedemdziesiąte i osiemdziesiąte : udane pokłosie badań milenijnych

Ostatnia dekada XX wieku i początek nowego stulecia : stare pytania i nowe możliwości pozyskiwania odpowiedzi

Archeologia Polski wczesnośredniowiecznej : Archeologia regionów czy Archeologia bez granic?

Źródła i metody

Stanowisko archeologiczne

Stratyfikacje, warstwy, obiekty

Wczesnośredniowieczne stanowiska archeologiczne i ich stratyfikacje : problemy eksploracji

Stratyfikacje stanowisk wczesno miejskich

Stratyfikacje osad typu wiejskiego

Stratyfikacje obiektów sakralnych i pogańskich miejsc kultu

Stratyfikacje cmentarzysk wielowarstwowych

Warstwy i ich zawartość ruchoma : znaleziska masowe

Ceramika jako źródło do badania dawnych społeczności

Szczątki archeozoologiczne i archeoichtiologiczne

Zabytki wydzielone

Dane przyrodnicze : gleba i jej komponenty

Pozostałe grupy danych (I) : źródła pisane

Pozostałe grupy danych (II) : toponomastyka

Pozostałe grupy danych (III) : przedstawienia ikonograficzne

Skąd na ziemiach polskich wzięli się Słowianie ?

„Autochtoniści”, „allochton iści” i inni : długie dzieje o pochodzenie Słowian

Między starożytnością a wczesnym średniowieczem ziem polskich : przerwa czy kontynuacja?

Jeden czy wiele wzorców kultury materialnej Słowian ?

Słowiański fenomen : jak go wytłumaczyć ?

Zagadki okresu przedpaństwowego

„Geografia plemienna” i Archeologia

Najstarsze grody wczesnośredniowieczne : kiedy powstawały ?

Wielośc czy jedność obrządku pogrzebowego ?

Zagadka Gromnika

Wiele pytań i mało odpowiedzi

Święte góry

W kręgu wielkich ośrodków kultu okresu plemiennego : Łysa Góra na wschodniej krawędzi Łysogór

Tajemnice góry Ślęży

Inne góry – domniemane miejsca pogańskiego kultu

Zagadkowe Żmigrody

Pogański cmentarz czy święty gaj ?

Świątynie pod gołym niebem

Stary cmentarz i nowe problemy

Zapomniana czy żywa tradycja ?

Wielkie kopce małopolskie

Monumentalizm, który zadziwiał od dawna

Kopiec Przemysława (Tatarski) w Przemyślu

Domniemane monumentalne kopce w Przemyskiem

Sandomierski kopiec Salve Regina

Krakowskie kopce Kraka i Wandy

Pozostałe wielkie kopce w Malopolsce

Kontekst europejski

Kopce małopolskie : kiedy i dlaczego je wznoszono ?

Ślady najstarszego pisma ?

Odkrycie, które budzi emocje

Co odkryto na tabliczkach z Podeblocia ?

Powrót do tematu : tabliczki w świetle najnowszych badań

Jak powstawała Polska ?

Między archeologią, tradycją dynastyczną a legendą

Tam gdzie narodziła się Polska : Wielkopolska u progu przełomu państwowego

Skąd pochodzili Piastowie ?

Z Wielkopolski do Małopolski : piastowskie wyjście na zewnątrz

Kierunek północny : Piastowie nad Zatoką Gdańską

„Zapomniane” Mazowsze czy strategiczna rezerwa terytorialna ?

Od Bałtyku po Sudety : Śląsk i Pomorze Zachodnie

Śląsk czeski czy piastowski ?

Pomorze Zachodnie : „republiki miejskie” i dawne terytoria plemienne

Ziemia krakowska : ostatni etap budowy państwa polskiego

Próba bilansu

Miasta nadal odkrywane

Stolice państwa gnieźnieńskiego : rywalizacja o prymat pierwszeństwa

Od legendarnego Lecha do Mieszka I

Silny pretendent do palmy pierwszeństwa

Gród na bursztynowym szlaku

Miasto o dwunastu bramach

Gdańsk wczesnopaństwowy czy plemienny ?

Poczatki Płocka ciągle poznawane

Wczesny gród piastowski nad rzeką Płonką ?

Pierwsza wielka inwestycja piastowska w Małopolsce ?

Intrygujący rywal Sandomierza

Tajemnice Góry Katedralnej w Chełmnie

Centrum na peryferii

W cieniu pogańskiego księcia

Kraków, Wawel i archeologia

Kto wybudował najstarszy Wrocław ?

Grody niezwykłe

Ostrów Lednicki : rezydencjonalmny ośrodek pierwszych Piastów czy najstarsze na ziemiach polskich episcopium ?

Niesfinalizowana wielka inwestycja

Chełmiński sedes regni principalis ?

Gród pod zamkiem

Wyspy pełne tajemnic

Ukryte wśród bagien

Zagadki pogranicza : zespół wieżowy w Stołpiu

Krajobrazy wiejskie

Na uboczu zainteresowań

Osady wiejskie : jak je postrzegamy ?

Niewykorzystany potencjał badawczy : osady służebne

Wsie nieodgadnione

Wczesne ośrodki przemysłowe ?

Archeologia w badaniach najstarszych zaspołów klasztornych

Najstarsze klasztory i Archeologia

U progu chrystianizacji : pierwsze opactwa benedyktyńskie

W cieniu Wzgórza Wawelskiego : Archeologia w badaniach opactwa oo. benedyktynów św. Piotra i Pawła w Tyńcu pod Krakowem

Kościół i klasztor na osadzie grodowej

Podwójna fundacja i spór o pochówek książęcy

Archeologia w badaniach najstarszych fundacji cysterskich

Łekneński „klasztorek”

Klasztor na ruinach pallatium ?

Klasztory ciągle poznawane

Zagadka stulecia : znaki na ceramice

Długa Historia badań i niejednoznaczne wyniki

Znaki na Danach naczyń z Kalisza i Ostrowa Lednickiego : obfitość nowych jakościowo źródeł archeologicznych

Znaki jakich mało

Skąd ten zwyczaj i dlaczego znakowano naczynia ?

Miejscowi i obcy

Od kremacji do inhumacji : cmentarze okresu wczesnopaństwowego

Pomorzanie i Wieleci w Wielkopolsce

Groby wikingów ?

Wielka nekropola niewolników

Nie tylko wojownicy

Kogo chowano w mazowieckich grobach z konstrukcjami kamiennymi ?

Obcy na południu

Poganie i chrześcijanie

Kim byli, co ich łączyło ?

Bibliografia

Indeks