
Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
Kościół Sant Llatzer (Św. Łazarza) znajduje się przy Placa del Pedro w dzielnicy Raval.
Był częścią Szpitala Mesells, pierwotnie zwanego Santa Maria dels Malalts, założonego przez biskupa Guillema de Torroja (1144-1171). Leżał on wówczas poza miastem (za murami) i był przeznaczony dla trędowatych, których starano się trzymać jak najdalej od miasta.
Ocenia się, że kościół powstał jako kaplica tego szpitala w 3. ćwierci XII w., choć cechy stylistyczne kapiteli kolumienek okiennych wykazują podobieństwa do detali XIII-wiecznych.
W 1401 szpital został połączony ze szpitalem Santa Creu, ale pełnił nadal funkcje opieki nad trędowatymi aż do 1906 r.
Do XVIII w. kościół zachował swą nienaruszoną romańską bryłę. W XVIII w. rozebrano średniowieczne zabudowania szpitala. Od strony południowej romańskiego kościoła w latach 1709-1736 dobudowano barokową kaplicę Sant Sepulcre, która w dużej części zniszczyła jego południową ścianę. Pierwotne sklepienie kolebkowe zastąpiono w XVIII w. barokowym sklepieniem z lunetami. Wnętrze jest pozbawione ozdób w wyniku zbeszczeszczenia kościoła w 1913 r. i jego cywilnego użytkowania, które spowodowało uszkodzenie wielu ciosów i przeprucie nowych otworów drzwiowych. Dzwonnica na fasadzie jest nowożytna, podobnie jak półkolista, barokowa nisza z 1792 r. W 1821 r. zlikwidowano cmentarz przykościelny, co doprowadziło do powstania obecnego Placa del Pedro. Od 1823 r. kościół zaczęto obudowywać kamienicami, co spowodowało wtopienie jego bryły w zabudowę placu. Wówczas przekształcono jego fasadę dostosowując ją do przyległej nowej zabudowy. W 1913 r. kościół uległ desakralizacji i został oddany do użytku cywilnego, co spowodowało utratę wielu jego wartości architektoniczno-artystycznych, zwłaszcza we wnętrzu. Budynek pełnił funkcję magazynu, a następnie sklepu tytoniowego. Potem przez kilka lat stał opuszczony, aż do
1954 r., kiedy poddano renowacji fasadę i absydę. Ponownie był opuszczony do roku 1977, kiedy przywrócono mu funkcje sakralne i społeczne. W ostatnich latach usunięto część przyległych budynków odsłaniając bryłę kościoła, którą konserwowano. Od 1997 r. objęty przez Wspólnotę Sant Egidio, zajmującą się pomocą ubogim meszkańcom dzielnicy.
Msze odbywają się we wtorki (o 18:00) i piątki (18:15). Zwiedzanie wnętrza można umówić telefonicznie od pon. do pt. w godz. 10-14 (tel. 934-418-123).
Kościół jest jednonawowy z półkolistą absydą i portalem w fasadzie zachodniej. Wykonany z bardzo starannie ciętych ciosów wapiennych układanych w rzędach o jednakowej wysokości.
Portal w fasadzie zachodniej - od strony Placa del Pedro - został uszkodzony w XX w., kiedy utworzono nowe, prostokątne drzwi - po obu ich stronach zachowały się jednak pozostałości łuku portalu.
Najlepiej zachowaną i najładniejszą częścią romańskiego kościoła jest absyda wschodnia. Jest ona obecnie wolna od zabudowy i w pełni widoczna od strony nowego placu zabaw utworzonego pomiędzy kamienicami - wejście od ul. Carrer de Sant Llatzer.
Absyda jest podzielona sześcioma lizenami na pola zwieńczone fryzem arkadkowym, a ponad nim fryzem zębatym. Wsporniki arkadek zdobią rzeźby masek ludzi, zwierząt, owoców i rozet.
W środku absydy ładne, ozdobne romańskie okno z archiwoltą wspartą na 2 kolumienkach o zdobionych głowicach.
Moje zdjęcia z 2023 r.




Absyda kościoła:




















Fasada zachodnia z pozostałościami portalu:




Lokalizacja kościoła
