Elbląg

Budowę zamku w Elblągu rozpoczęto w 1240 roku na miejscu wcześniejszej strażnicy krzyżackiego. Dwa lata póżniej przerwało ja powstanie Prusów. Prace kontynuowano w latach 1248-60. Założenie zbudowano na prawym brzegu rzeki i było po Malborku jedną z największych siedzib Zakonu. Prace nad zamkiem trwały do XIV wieku. Rozbudowano zamek o przedzamcze: północne i południowe. W obrębie pierwszego, gospodarczego znajdował się browar (na zdjęciach) oraz słodownie, spichlerze i piekarnie. W skład samego kompleksu zamkowego wchodziła część konwentowa tzn. zamek główny. Kres tej największej po Malborku warowni przyniósł rok 1454 kiedy to zamek został zdobyty przez mieszczan elbląskim, którzy zaczęli później rozbierać zamek. Do dziś nie udało się ustalić lokacji poszczególnych założeń zamku. Sam budynek zamkowy był prawdopodobnie założeniem czteroskrzydłowym otoczonym parchamem i fosą.

Na zdjęciach browar zamkowy wraz z zachowanym murem przedzamcza

plan zamku średniowiecznego wg. T.Torbusa 1998

przypuszczalny widok zamku elbląskiego po zniszczeniach w 1454 roku wg. rysunku J.H.Amelunga

Pierwszy krzyżacki zamek z drewna

Do 20 listopada znane będą wyniki badań drewnianych konstrukcji, odnalezionych przez archeologów w Elblągu. Mogą być pozostałością po warowni wzniesionej w XIII wieku przez Krzyżaków.
Do 20 listopada znane będą wyniki badań drewnianych konstrukcji, odnalezionych przez archeologów w Elblągu, które mogą być pozostałością po warowni wzniesionej w XIII wieku przez Krzyżaków - poinformowało we wtorek elbląskie Muzeum Archeologiczno-Historyczne.
Zdaniem archeologa Mirosława Marcinkowskiego z muzeum w Elblągu odnalezienie lokalizacji najstarszej krzyżackiej warowni z 1237 roku, czyli czasów założenia miasta przez mistrza krajowego Hermanna von Balka, stanowiłoby sensację archeologiczną.
"Żadne wcześniejsze badania zamków krzyżackich nie doprowadziły do odkrycia drewnianej zabudowy. Byłby to pierwszy taki obiekt odnaleziony w Europie" - powiedział PAP Marcinkowski.
Archeolodzy odsłonili dotychczas pozostałości ścian w postaci masywnych kloców podwalinowych i narożniki drewnianych budynków. Wykluczyli, by stanowiły one dawną zabudowę miejską. W ich ocenie były to elementy konstrukcyjne warowni, datowanej wstępnie na XIII wiek.
Próbki dębowych kloców poddano ekspertyzom dendrochronologicznym. Naukowcy mają precyzyjnie określić datę ścięcia drzew, które posłużyły do budowy. Pozwoli to zweryfikować hipotezę o odkryciu krzyżackiej warowni. Wyniki tych badań – jak zapowiedziało elbląskie muzeum - zostaną ogłoszone do 20 listopada.
Sondażowe wykopaliska przeprowadzono na dziedzińcu muzeum na Podzamczu, uważanym za dawną strefę gospodarczą krzyżackiego zamku. Archeolodzy znaleźli najpierw zniszczoną przez pożar drewnianą nawierzchnię ulicy z XIV wieku. Głębiej natrafili na starszą, intensywną zabudowę drewnianą. W przyszłym roku prace archeologiczne w tym miejscu zostaną wznowione na większą skalę.
W ocenie historyków Elbląg był jednym z ważniejszych ośrodków państwa krzyżackiego. Do czasu przeniesienia stolicy do Malborka w 1309 roku był siedzibą mistrza krajowego, a potem wielkiego szpitalnika zakonu.
Pierwszy, wzniesiony w 1237 r. gród drewniano-ziemny został prawdopodobnie zniszczony podczas ataku pruskiego plemienia Pogezanów. Kolejny, murowany zamek, przetrwał do 1454 roku, gdy został zdobyty i zburzony w czasie antykrzyżackiego powstania przez mieszczan ze Związku Pruskiego

Zdaniem archeologa Mirosława Marcinkowskiego z muzeum w Elblągu, odnalezienie lokalizacji najstarszej krzyżackiej warowni z 1237 roku, czyli czasów założenia miasta przez mistrza krajowego Hermanna von Balka, stanowiłoby sensację archeologiczną.

- Żadne wcześniejsze badania zamków krzyżackich nie doprowadziły do odkrycia drewnianej zabudowy. Byłby to pierwszy taki obiekt odnaleziony w Europie - mówi Marcinkowski. Archeolodzy odsłonili dotychczas pozostałości ścian w postaci masywnych kloców podwalinowych i narożniki drewnianych budynków. Wykluczyli, by stanowiły one dawną zabudowę miejską. W ich ocenie były to elementy konstrukcyjne warowni, datowanej wstępnie na XIII wiek.

Próbki dębowych kloców poddano ekspertyzom dendrochronologicznym. Naukowcy mają precyzyjnie określić datę ścięcia drzew, które posłużyły do budowy. Pozwoli to zweryfikować hipotezę o odkryciu krzyżackiej warowni. Wyniki tych badań – jak zapowiedziało elbląskie muzeum - zostaną ogłoszone do 20 listopada.

Sondażowe wykopaliska przeprowadzono na dziedzińcu muzeum na Podzamczu, uważanym za dawną strefę gospodarczą krzyżackiego zamku. Archeolodzy znaleźli najpierw zniszczoną przez pożar drewnianą nawierzchnię ulicy z XIV wieku. Głębiej natrafili na starszą, intensywną zabudowę drewnianą. W przyszłym roku prace archeologiczne w tym miejscu zostaną wznowione na większą skalę.

W ocenie historyków Elbląg był jednym z ważniejszych ośrodków państwa krzyżackiego. Do czasu przeniesienia stolicy do Malborka w 1309 roku był siedzibą mistrza krajowego, a potem wielkiego szpitalnika zakonu. Pierwszy, wzniesiony w 1237 roku gród drewniano-ziemny został prawdopodobnie zniszczony podczas ataku pruskiego plemienia Pogezanów. Kolejny, murowany zamek, przetrwał do 1454 roku, gdy został zdobyty i zburzony w czasie antykrzyżackiego powstania przez mieszczan ze Związku Pruskiego.

(ew/PAP-Nauka w Polsce) 18.10.2012