W Cieszynie trafili na wał sprzed tysiąca lat

Na pozostałości wału obronnego z ziemi, drewna i kamieni, wybudowanego w X lub XI w., natrafili archeolodzy na Wzgórzu Zamkowym w Cieszynie. A to tylko jedna z odnalezionych tu ciekawostek

Wzgórze Zamkowe to najbardziej znane miejsce w Cieszynie. To tu stoją najważniejsze zabytki miasta przypominające o jego długiej historii - rotunda romańska z połowy XI w. i XIV-wieczna wieża piastowska oraz zrekonstruowana XIII-wieczna wieża obrony ostatecznej. Teraz pomiędzy poszczególnymi obiektami a przecinającymi wzgórze ścieżkami znajduje się kilkanaście charakterystycznych wykopów. To efekt działań archeologów, którzy od kilku dni pracują na wzgórzu. - To dla nas prawdziwa perełka. Osadnictwo w tym miejscu datuje się przecież od epoki brązu - tłumaczy Zofia Jagosz-Zarzycka, kierowniczka działu archeologii Muzeum Śląska Cieszyńskiego.
Wykopaliska prowadzone są w kilku rejonach wzgórza. Pierwszy znajduje się między wieżą ostatecznej obrony a tarasem widokowym. Trzy sondażowe otwory odsłoniły tam relikty dawnego średniowiecznego muru obronnego, który do XVII w. miał strzec przed intruzami mieszkańców zamku. To solidna, wapienna konstrukcja o szerokości 2 m! Do muru przylegały zabudowania mieszkalne i gospodarcze, na których ściany archeolodzy również trafili.
Prace prowadzone są również obok pozostałości tzw. wieży przybramnej, stojącej niegdyś przy drodze wjazdowej na tzw. górny zamek. Archeolodzy odsłaniają tu wspaniale zachowany średniowieczny bruk wykonany z otoczaków.
Najdłuższy i - jak się okazało - najciekawszy wykop o długości 30 m wykonano poniżej rotundy. Ukazał on relikty grodu wczesnośredniowiecznego z XII w. i największą niespodziankę prac. - Trafiliśmy tu na wał obronny z ziemi, drewna i kamieni pochodzący prawdopodobnie z X lub XI w. Do tej pory tylko domyślano się istnienia tutaj takiego obiektu - tłumaczy Jagosz-Zarzycka. Dokładny wiek budowali zostanie określony na podstawie znalezionych w wale, dobrze zachowanych drewnianych belek. Ich wiek będzie oznaczany metodą dendrochronologiczną. Polega ona na analizie wzoru słojów drzew, dzięki czemu czas pochodzenia drewna można określić z dokładnością co do roku. Aby dokładnie zbadać warstwy wału, trzeba znacznie pogłębić wykop. Archeolodzy mają nadzieję, że miasto pozwoli im na przedłużenie prac w tym miejscu. - To bardzo ważne dla miasta, bo efekty tych badań mogą przynieść nowe fakty dotyczące dziejów Wzgórza Zamkowego - podkreśla Jagosz-Zarzycka.
Archeolodzy znaleźli też w wykopach sporo ciekawostek. To skorupy dawnych naczyń - m.in. XV-wiecznego garnka, duży fragment XVII-wiecznego kafla z wizerunkiem jelenia, kości zwierząt czy kamienną kulkę niewiadomego zastosowania. Z napięciem czekają na dalsze wyniki prac.
Wykopaliska są wstępem do planowanych przez miasto inwestycji na wzgórzu. - W ramach polsko-czeskiego projektu "Ogród Dwóch Brzegów" staramy się o unijną dotację. Chcemy tak zagospodarować to miejsce, aby było bardziej atrakcyjne - mówi Bogdan Ficek, burmistrz Cieszyna. Na wzgórzu wypięknieją alejki, pojawią się nowe ławeczki i oświetlenie, zostanie wypielęgnowana zieleń. Średniowieczny mur obronny ma zostać symbolicznie zrekonstruowany, a dawny bruk wyeksponowany. Z kolei przy wieży piastowskiej, gdzie wykopaliska dopiero się rozpoczną, ma powstać winda dla niepełnosprawnych. Teraz nie mają oni szans na jej zwiedzanie.

Archeolog Zofia Jagosz-Zarzycka prezentuje kafel piecowy z XVII wieku i fragment garnka z wieku XV.
Fot. Paweł Sowa / AG

Marcin Czyżewski 2008-07-14
Źródło: Gazeta Wyborcza Bielsko-Biała