Imperium krzyżackie znów rośnie. Pod Chełmnem

[b]Imperium krzyżackie znów rośnie. Pod Chełmnem[/b]
Gazeta Wyborcza Toruń, 2008-09-05

Cztery średniowieczne krzyżackie warownie wyrosły błyskawicznie pod Chełmnem. Park miniatur ma liczyć 21 budowli - w tym makietę zamku zakonu w Toruniu

Pierwszą budowlą, która stanęła nad Jeziorem Starogrodzkim wiosną, była kopia kamiennego zamku w Papowie Biskupim. W maju z maleńkich cegieł wyrosła obok warownia z Radzynia Chełmińskiego, w lipcu bliźniak zamku wysokiego w Malborku, a teraz - miniatura budowli krzyżackiej w Grudziądzu. Wszystkie modele mają skalę 1:30. - Skansen powstaje po to, by w atrakcyjny sposób uczyć dzieci historii i pokazać turystom dzieje zakonu na ziemi chełmińskiej - mówi Bernadeta Firyn ze Świecia, która wraz z mężem Zenonem rekonstruuje zabytki. - Tutaj każdy może przyjrzeć się dokładnie, jak budowano zamki, i wyobrazić sobie życie ich mieszkańców.

Park miniatur założyło Stowarzyszenie na rzecz Ochrony i Promocji Dziedzictwa Kulturowego Ziemi Chełmińskiej "Sclavinia", stworzone przez grupę miejscowych pasjonatów, m.in. muzealników, nauczycieli i samorządowców. Pieniądze na miniatury - ok. 2,5-3 tys. zł za jedną - wyłożyli sponsorzy. Docelowo pod Chełmnem stanąć ma 21 budowli. Wszystkie będą podświetlone, tak by można je było oglądać po zmroku. Jak zapewnia Firyn, zabytki są rekonstruowane w oparciu o starannie przygotowaną dokumentację, wykopaliska, ryciny i inne materiały historyczne, a twórcy wielokrotnie przeprowadzali wizje lokalne i pomiary pierwowzorów lub ich pozostałości. Praca nad jedną miniaturą trwa od dwóch do czterech miesięcy - powstają cegiełka po cegiełce. Kiedy kopia jest gotowa, wciągana jest na ciężarówkę i przewożona ze Świecia pod Chełmno, gdzie staje na betonowym fundamencie. Montaż odbywa się przy pomocy dźwigu, bo zamek potrafi ważyć od ok. 700 kg do ponad tony.

Jaki obiekt wyrośnie teraz pod Chełmnem? - Jak znajdą się sponsorzy, jeszcze w tym roku zbudujemy zamek z Torunia i Wąbrzeźna - zapowiada Firyn.

Firynowie już raz zrekonstruowali krzyżacką budowlę w naszym mieście. Ich miniatura od dwóch lat stoi w podziemiach oryginału, sfinansował ją magistrat.

Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego na ziemie polskie sprowadził Konrad Mazowiecki. W 1233 r. zakonnicy nadali prawa miejskie Toruniowi i Chełmnu. Z naszego miasta rycerze wyprowadzili się 554 lata temu, gdy mieszczanie zburzyli ich zamek. Zakon działa do dziś, choć od 1929 r. trudni się wyłącznie działalnością charytatywną. Siedzibą wielkiego mistrza jest teraz Wiedeń.
autor: Jacek Hołub