Archeolodzy odkrywają Lubaczów

[b]Archeolodzy odkrywają Lubaczów[/b]
2008-09-24

Teren Lubaczowa i okolic uważany jeszcze do niedawna za „biała plamę” w Polskiej archeologii, coraz bardziej odkrywa swoje bogactwo i zadziwia naukowców. Odkrycia dokonane w ostatnich tygodniach w znaczący sposób to potwierdzają.

– To miało być rutynowe zbadanie terenu. Względy formalne zdecydowały, że zaczęliśmy w tym miejscu kopać, nie spodziewając się raczej jakichś znaczących odkryć – mówi Marcin Piotrowski z Instytutu Archeologii UMCS w Lublinie, który pracami kieruje. Wykopaliska znajdują się niedaleko Muzeum Kresów w Lubaczowie, po drugiej stronie ulicy. W miejscu tym w przyszłości ma powstać skansen, planowane jest również odtworzenie tam tzw. uliczki małomiasteczkowej. Badania nieopodal wzgórza zamkowego w lubaczowskim parku prowadzone są od ponad dwóch lat. Na prawdziwe „skarby” natrafiono jednak dopiero w ostatnich tygodniach. Od wczesnego średniowiecza po XX wiek. Rozpiętość czasowa powstania odkrytych znalezisk jest bardzo szeroka. Jednym z ciekawszych znalezisk są pozostałości średniowiecznego wału drewniano-ziemnego, który zapewne okalał podgrodzie, czyli osadę znajdująca się u podnóża grodu.

– Nic nie wskazywało na to, że możemy dokonać takiego odkrycia. Natknęliśmy się na te wały dopiero po dokonaniu specjalnego odwiertu. Stan drewna jest na tyle dobry, że można go zbadać i określić dość dokładny wiek wykopaliska – mówi M. Piotrowski. Naukowiec zapewnia również, że część znalezionych bali zostanie zakonserwowana i wystawiona w Muzeum Kresów. Oprócz tego w odkrytych fragmentach dawnej fosy udało się odnaleźć mnóstwo innych zabytków. Są w śród nich szklane pierścionki i bransoletki, grzebienie wykonywane z kości, a także liczne fragmenty naczyń ceramicznych oraz elementy broni średniowiecznej. Badacze oceniają, że w większości znalezione przedmioty są typowe dla Rusi średniowiecznej. Jeśli natomiast chodzi o szklane ozdoby, to ich liczba na tym terenie jest jedną z największych w Polsce. Stanowi to potwierdzenie już wcześniejszych przypuszczeń, że tego typu przedmioty mogły być wykonywane w Lubaczowie lub jego obrębie.

Relikwiarz w kształcie krzyża

Kluczowym momentem dla prowadzonych prac na lubaczowskim stanowisku było odkrycie wczesnośredniowiecznego (XII – XIII wiek), brązowego relikwiarza (przechowywano w nim szczątki świętych, lub krzyża św.) w kształcie krzyża, tzw. Enkolpionu. – Był on typowy dla Rusi Kijowskiej. Relikwiarze tego typu nosili głównie wysoko postawienie dostojnicy kościelni, a także elita świecka. Znalezisko to zasadniczo podnosi rangę lubaczowskiego ośrodka – informuje Marcin Piotrowski. Archeolodzy twierdzą, że zabytek zachował się w bardzo dobrym stanie i jest to trzecie tego typu znalezisko w kraju. Podobny enkolpion znaleziono również w Przemyślu. Bardzo pomocne było w tym przypadku zdjęcie rentgenowskie relikwiarza, pozwoliło na dokładniejszą jego ocenę. Z późniejszych znalezisk na szczególną uwagę zasługują XVIII- lub XIX-wieczne mury domu plenipotenta, czyli pełnomocnika zamkowego. Znaleziska pozwalają oszacować powierzchnie domu na około 450 metrów kwadratowych.

– Będziemy tu prowadzić badania aż do wyczerpania zapasów. W perspektywie mamy już następne stanowisko, jestem przekonany, że na terenie Lubaczowa dokonamy jeszcze wielu spektakularnych odkryć – podsumowuje M. Piotrowski. Większość pieniędzy przeznaczonych na wykopaliska przekazało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Warto także dodać, że do prac wykopaliskowych są także angażowani miejscowi mieszkańcy.
Źródło:www.zycie.pl (Życie Podkarpacia)

Wykopaliska prowadzone nieopodal lubaczowskiego wzgórza zamkowego, jak do tej pory przyniosły wiele ciekawych i zaskakujących znalezisk

fot. J. Żuk