Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
wieś w powiecie malborskim, w gminie Nowy Staw
W Laskach znajdowało się centrum administracyjne dla Wielkich Żuław, które mieściło się w zamku wójtowskim położonym w zakolu rzeki Świętej. W sumie niewiele jest wiadomo o obronnej siedzibie wójta nazwanej zamkiem po raz pierwszy w 1391 roku. Z inwentarzy z lat 1377-1440 wynika, że było to dość obszerne założenie. Oprócz domu zakonnego z kaplicą były jeszcze pomieszczenia mieszkalne i użytkowe oraz budynki gospodarcze. Pierwotne założenie było drewniane, dopiero w 1420 roku zbudowano nowy murowany zamek. W XIV i XV wieku istniał tu zakonny folwark, w którym przede wszystkim hodowano konie. Zniszczony prawdopodobnie podczas oblężenia Malborka przez wojska Jagiełły. W 1640 roku zbudowano nowy dom w Laskach wykorzystując dolne partie murów gotyckich. Opis zabudowań z 1724 r. wymienia "stary dwór krzyżacki". Został on ostatecznie rozebrany w 1780 roku. Ostatni zapis o ruinie zamku pochodzi z 1820 roku, wtedy były jeszcze na powierzchni widoczne relikty murów. Inwentarz z 1707 roku wspomina o murze z bramami otaczającym wszystkie obiekty folwarczne. Zapewne był to mur obronny z bramami otaczający całe założenie. Zamek w Laskach swym rozmiarem przewyższał inne zamki komturskie w ziemi chełmińskiej takie jak Bierzgłowo czy Pokrzywno. W okresie międzywojennym badania na zamku prowadził Henryk Lettau, który odnalazł na wyniosłości terenu, w zakolu rzeki Świętej pozostałości zamku w postaci fragmentów ceglanego muru oraz resztek sklepień piwnicznych. Ślady ceglanej zabudowy odnalazł również po drugiej stronie rzeki na wzgórzu zwanym Ziegelberg (Ceglana Góra).
lokalizacja zamku wg Lettaua
plan budynku zamkowego, parter i piętro
plan założenia
inwentarz zamku
wrzesień 2012, miejsce gdzie znajdowało się całe założenie krzyżackie
oraz fragment muru w polu
carrollus Wysłany: 16 Wrz 2012 16:08
Zaznaczyłeś może w terenie ten mur jakąś chorągiewką - niczym minę? A tak całkiem poważnie, to ciężko było znaleźć ten fragment, czy jest on gdzieś blisko drogi?
Ten fragment muru (widoczna tylko jego górna część, jest to dośc solidny fundament) jest pomiędzy słupem na zdjęciu trzecim, a krzakami rosnącymi nad rzeką (pokrywa się z tym rysunkiem z postu pierwszego). Nas do tego miejsca zaprowadziło właścicieł domu zaraz po drugiej stronie drogi. Część jego posesji jest także na jakichś murach, sam mi pokazywał cegły palcówki jakie co chwila gdzieś znajduje.
To z czego mi opowiadał jeszcze ten człowiek, na tym polu po prostu orać się nie da, co chwila jest coś wyciągane z ziemi, a pod wspomnianym przeze mnie słupem jest masa składowanych, wykopanych cegieł i otoczaków
w tej okolicy trzeba się kręcić, zazwyczaj ten murek nie zarasta ale najlepiej go odwiedzić wiosna lub jesienią kiedy na polu nic nie ma
Laski – Leske (gm. Nowy Staw, powiat malborski, woj. pomorskie)
a) Wójt podległy pod władze w Malborku.
b) Zamek stał w zakolu rzeki Świętej.
c) Pierwszy znany wójt pojawia się w źródłach w 1321 r., był nim brat Gunter. Od 1323 r. urzędnicy
tutejsi nazywani są vom Leske. Nie wiadomo dokładnie kiedy powstał zamek. Wiadomym jest
natomiast, że w pierwszej połowie XV w. nastąpiła znaczna rozbudowa założenia.
d) Wygląd zamku znany jest jedynie z opisów inwentarzowych ekonomii malborskiej, które
wykorzystał w swojej próbie rekonstrukcji D. Piasek. Założenie składało się z podpiwniczonego
piętrowego budynku, w którym znajdowała się kaplica. Na przeciw niego znajdował się kolejny
murowany i podpiwniczony budynek, a gdzieś w pobliżu jeszcze jeden murowany dom. Całość
otoczona była murem z bramą, Na terenie zamku w Laskach mieściła się prawdopodobnie
krzyżacka mennica.
e) -
f) D. Piasek, Zamek krzyżacki w Laskach..., s. 76-79.
źr: Problematyka zamków na pograniczu polsko-krzyżackim na terenie dzisiejszej Polski, Uniwersytet Łódzki Wydział Filozoficzno-Historyczny Instytut Archeologii Marcel Knyżewski
Ostatni post: Zamek w Grudziądzu Nasz najnowszy członek: Kazadii Ostatnie wpisy Nieprzeczytane wpisy
