Świecie n/Wisłą

Zamek zbudowano w latach 1335-1350 na miejscu starszej budowli stanowiącej od 1320 roku siedziby komturstwa. Warownia pozostawała w rękach Krzyżaków do 1454 roku. W czasie wojny trzynastoletniej zamek przechodził z rąk do rąk i ulegał znacznym zniszczeniom. W latach 1508-1772 był siedzibą urzędników starościńskich. W roku 1664 zamek spłonął i stopniowo ulegał destrukcji. Rozbiórkę podjęły władze pruskie po 1772 roku, Zniszczeniu uległy wtedy sklepienia głównego domu. Od 1859 zaczęto prace zabezpieczające. Częściowa odbudowa zamku nastąpila po II wojnie światowej. Odbudowano wtedy skrzydło północne nakrywając je żelbetowym dachem. Prace te zostały przerwane i odtąd zamek pozostaje ruiną.
Zamek został wzniesiony na planie regularnego czworoboku o bokach około 51m. Brama wjazdowa znajdowała się w kurtynie zachodniej i poprzedzona była szyja i mostem prowadzącym nad fosą na przedzamcze. Być może założenie było jako czteroskrzydłowe, ostatecznie w XIV wieku otrzymało dwa prostopadłe względem siebie skrzydła. Na pietrze znajdowała się zapewne kaplica. Od zachodu umieszczono kapitularz lub refektarz. Wyżej znajdowała się kondygnacja magazynowo-obronna. Dziedziniec miał wymiary 26x26m i otaczały go krużganki. W narożnikach stanęły cztery cylindryczne baszty związane z murami obwodowymi. Badacze dopatrują się w nietypowym dla zamków krzyżackich rozmieszczeniu baszt wpływów nadreńskich. Główna o największej średnicy znajduje się w narożniku północno-zachodnim i ma charakterystyczne zwieńczenie w postaci krenelażu i wydatnych machikuł. Korpus zamku otaczał mur zewnętrzny tworząc międzymurze (parcham). Od zachodu leżało trapezoidalne przedzamcze również obwiedzione murem obronnym. Zamek położony w dolinie rzecznej prócz funkcji administracyjnej miał istotne znaczenie strategiczne, kontrolował bowiem ruch na Wiśle.

plan i widok zamku w 1655 roku wg S.Pufendorfa

plan zamku wg. Architektura Gotycka 1995

widok zamku w 1657 roku wg Dahlberga
 

rekonstrukcja średniowiecznego zamku wg B.Drejewicza i A.Michałka: A-zamek właściwy, 1-skrzydło północne, 2-skrzydło wschodnie, 3- skrzydło południowe i zachodnie, 4-narożne wieże, 5-wieża/stołp, 6-przejazd bramny, 7-mur zewnętrzny zamku właściwego, B-przedzamcze, 8-przejazd bramny
 

zamek w okresie międzywojennym
 

pocztówka z lat 60-tych XX wieku
 

pocztówka z lat 70-tych XX wieku