Wilków Wielki

Pierwsze wzmianki na temat Wilkowa datowane są na połowę XIII wieku. Pierwszym wspomnianym właścicielem wsi był w 1478 roku Dyprand von Reibnitz i to jemu przypisuje się wzniesienie średniowiecznej wieży mieszkalnej. O jej istnieniu świadczą zachowane pozostałości w elewacji obecnego założenia. W ścianie ryzalitu południowego elewacji wschodniej widoczny jest ostrołukowy portal. Średniowieczną proweniencję ma także obramienie jednego z okien parteru w elewacji południowej. W tej elewacji zachował się fragment średniowiecznego kamiennego muru , wyznaczający zasięg dawnej wieży. W początkach XVI wieku dwór przechodzi w ręce rodziny von Nimitz. Prawdopodobnie ostatni z rodu - Christoph von Nimitz, pod koniec XVI wieku i na początku XVII wieku rozbudował dawną wieżę mieszkalną tworząc istniejący do dziś dwór. Renesansowy budynek wchłonął wieżę obronną czyniąc z jej murów integralną część nowej budowli. Było to założenie na planie wydłużonego prostokąta, z dwoma ryzalitami od strony wschodniej. Dwukondygnacyjny dwór nakrywał wysoki, dwuspadowy dach,
z kalenicą równoległą do osi podłużnej budynku. Całości dopełniały rozbudowane szczyty. Zachowane do dzisiaj są kamienne zdobione ornamentem okuciowym obramienia okienne w partii parteru oraz w pierwszej kondygnacji szczytów. Wzór ten powtarza się również w obramieniach wokół drzwi znajdujących się w sieni. Z okresu renesansowej przebudowy pochodzą również sklepienia w przyziemiu. Zachowany fragment dekoracji sgraffitowej w elewacji płd. wskazuje na formę dekoracji ścian zewnętrznych budynku. Prawdopodobnie w tym okresie wokół dworu pojawiła się fosa, po południowo wschodniej stronie posadowiono folwark a od południa wykopano mały staw. Po śmierci Nimitza, w latach 1640 – 1647 majątek przechodzi pod zarząd książąt brzeskich. W latach 1647 – 1685 właścicielem dóbr w Wilkowie jest Heinrich von Zierotin. Bezpotomna śmierć jego spadkobiercy w 1689 roku powoduje, że majątek ponownie trafia pod zarząd książęcy i pozostaje pod nim aż do 1694 roku. Wówczas Wilków przekazany zostaje rodzinie komorzego królewskiego – Hieronimusa von Scalviani. Wiek XVIII dla Wilkowa to zmieniający się co kilka lat kolejni właściciele. Od 1710 roku jest nim komendant twierdzy w Brzegu - Edward von Golloway, następnie rodzina von Gallardi. Od 1721 do 1725 majątek jest w rękach brzeskiego naczelnika krajowego – Franza Weigharda von Hoffmann. W dokumentach wymienione wówczas są : dom pański, folwarki, lenno kościelne stawy, młyny i karczma. Od połowy lat 20 – tych XVIII wieku dobra w Wilkowie należały do rodziny von Tschirsky. Prawdopodobnie wówczas dwór przebudowano ponownie, tym razem w duchu barokowym. Zatynkowano sgraffitową dekoracje, okna na II kondygnacji powiększono pozbawiając kamiennych obramień, narożniki podkreślono boniowaniem w tynku. Poziome podziały wyznaczały gzymsy oddzielające poszczególne kondygnacje, pionowe zaś – spłaszczone pilastry. Zmiany zaszły również we wnętrzu. Pojawiła się dekoracja sztukatorska w pomieszczeniach w przyziemiu i na II kondygnacji. Do dzisiaj zachowała się dekoracja reprezentacyjnej jadalni z kominkiem i sztukaterią. W 1751 roku majątek zostaje kupiony przez Karla Friedricha Pfeil z Przerzeczyna i pozostaje w jego rodzinie przez niemal wiek. Od 1842 roku właścicielem dworu jest Juliusz von Koschembar. W 1853 sprzedaje on dobra rodzinie von Chappuis, która pozostaje tu aż do 1927 r. W tym okresie następuje ostatnia duża przebudowa dworu. Pojawia się boczna klatka schodowa, wymianie ulega znaczna część stolarki okiennej i drzwiowej.
Ostatnim przedwojennym właścicielem majątku był Will Rodatz.
Po wojnie obiekt należał do Ośrodka Hodowli Zarodowej z siedzibą w Przerzeczynie Zdroju. (źr: http://przetargi.kaza.com.pl)

plany: A-piwnic, B-parteru z zaznaczeniem średniowiecznej wieży, 1-mur z XIV/XV wieku, za E.Różycką

dwór w połowie XIX wieku

początek XX wieku