
Zamki, dwory obronne, mury miejskie, grodziska
Forum miłośników średniowiecznych fortyfikacji (zał. 05 Lis 2007)
W Dzierżoniowie istniały dwa założenia obronne. Pierwszym z nich był zamek "Hummelschloss". Znajdował się w obrębie murów miejskich i poza ta informacją nic o tym zamku nie wiadomo.
Jednak zamek znajdował się poza obrębem murów miejskich, miejsce po zamku


plateau

Jak się okazuje powyższe informacje i miejsce były mylne, trafiłem na źródło, które dokładnie umiejscawia zamek Hummel:
Zamek Hummel pojawia się w dokumentach już w 1290 r., kiedy landwójt Konrad wystawił akt w Dzierżoniowie, a w 1292 r. podobny dokument wydał książę Bolko I. W latach 1315–1325 księgi Bernarda wspominają o burgrabim Hermanie Reichenbachu, pełniącym funkcję landwójta dziedzicznego, a kolejne akta Bolka II potwierdzają obecność zamku do końca panowania Piastów.
W 1337 r. Bolko II zapisał miasto, dystrykt i zamek Janowi Luksemburskiemu, a późniejsze dokumenty Karola IV wielokrotnie odnoszą się do „burgstalu” dzierżoniowskiego. Już w 1422 r. zamek określany był jako „wuehste burgstal” – opuszczone miejsce po siedzibie książęcej.
Na planie Wernera zamek Hummel (oznaczony nr 7) został przedstawiony jako całkowita ruina. Około pół wieku później Sadebeck ukazał w tym miejscu pałac (Schloss) – wydłużony budynek dostawiony od wewnątrz do muru obronnego. Miały flankować go dwie baszty, będące jednocześnie łupinami muru miejskiego, a jego górną partię osłaniało blankowanie ganku. Pozostałości pałacu przetrwały do ok. 1810 r.
Na interesującym nas odcinku ul. Przedmiejskiej zachowało się natomiast aż sześć baszt łupinowych, z których środkowe mogły być związane z rzeczonym obiektem.
DZIERŻONIÓW, lokalizacja zamków na fragmencie przedwojennej mapy katastralnej Mestischblatt., ark. Reichenbach, wyd. w 1919 r.: 1 – zamek książęcy, 2 – zamek wójtowski/Hummel (opr. Piotr Błoniewski, Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [ https://zamki.pwr.edu.pl/ ]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [ https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ ])

DZIERŻONIÓW, panorama miasta od zach., fragment miedziorytu A. Sadebecka z 1790 r. (zbiory Piotra Siemki); pozostałości zamku Hummel oznaczone nr 10

ZIERŻONIÓW, kościół parafialny i ruina zamku Hummel na fragmencie planu widokowego Dzierżoniowa F.B. Wernera z poł. XVIII w.

DZIERŻONIÓW, lokalizacja zamków na mapie Augusta Sadebecka z 1790 r.: 11 – zamek książęcy, 10 – zamek Hummel, fragment miedziorytu (zbiory Piotra Siemko, Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [ https://zamki.pwr.edu.pl/ ]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [ https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ ])

rekonstrukcja parcelacji z czasów lokacji miasta z zaznaczeniem obu zamków: 1 – zamek książęcy, 2 – zamek wójtowski/Hummel (opr. Małgorzata Chorowska, Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [ https://zamki.pwr.edu.pl/ ]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [ https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ ])

miejsce po wyburzonym zamku Hummel, 2025 (fot. Małgorzata Chorowska, Katalog Zamków i Dworów Obronnych Śląska [ https://zamki.pwr.edu.pl/ ]. Licencja: CC BY-NC 4.0 [ https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/ ])


oraz zdjęcia własne miejsca po zamku Hummel

