Nowa Cerekwia - osada celtycka

Obiekt w Nowe Cerekwi jest najlepiej poznana celtycka osadą. Położona jest na wzniesieniu bazaltowym górującym nad okolicą. Wieloletnie badania wykopaliskowe prowadzone przez Katedrę Archeologii we Wrocławiu, pozwalają odtworzyć obraz życia mieszkańców. W starszej literaturze spotyka się określenie oppidum (ufortyfikowanej osady celtyckiej) jednak dotychczasowe badania badania wykluczają tę hipotezę. Chociaż położenie w miejscu tak dogodnym strategicznie w centrum sieci osadniczej tworzy doskonałe warunki do rozwoju, oppidum na tym terenie nigdy nie powstało. Nie znaleziono dowodów świadczących o tym, ze osiedle odgrywało nadrzędną rolę wśród innych osad. Podczas prac wykopaliskowych przeprowadzonych przez B.Czerską na osadzie i w jej okolicy na obszarze ponad 100 hektarów nie natrafiono na ślad wałów czy innych umocnień obronnych, które u Celtów budowane z drewna, ziemi, kamieni i ziemi tworzyły potężną konstrukcję. Mogły istnieć natomiast zabezpieczenia w postaci ogrodzeń zamykających swobodny dostęp do osady i chroniący zwierzęta domowe trzymane na majdanie. Przyjmuje się, że zabudowa osady miała 1,2ha powierzchni, dodatkowo obszar 0,5ha zajmowało zaplecze służące do okresowego przetrzymywania zwierząt oraz do gromadzenia wszelkiego rodzaju materiałów i surowców. Osiedle którego liczba mieszkańców nie przekraczała 150 osób składało się z 30-40 budynków mieszkalnych. Pola uprawne znajdowały się w bezpośrednim sąsiedztwie osady.

Obiekt ze względu na brak cech obronnych przeniesiono do wątku ogólnego.