Trzcińsko - Zdrój

Gród wraz z osadą rybacką powstał na wyspie jeziora już we wczesnym średniowieczu. W 1248 występuje jeszcze jako wieś, ale szybko rozwinął się w miasto dzięki dogodnemu położeniu na skrzyżowaniu szlaków handlowych z Wielkopolski do Szczecina i z Pomorza do ziem wieleckich. Data uzyskania praw miejskich nie jest dokładnie znana – pierwsza wzmianka o Trzcińsku jako mieście pojawiła się w 1281. W połowie XIII w. Trzcińsko i okolice weszły w skład Nowej Marchii. W 1281 miasto otrzymało prawa targowe.
Mury obronne zaczęto wznosić w XIV wieku. Były rozbudowywane jeszcze w XV wieku. Długośc murów wynosiła około 1745m. W obrębie obwarowań znajdowały się trzy bramy: Myśliborska z początku XIV, Chojeńska z początku XIV wieku oraz zniszczona w 1870 roku Brama Strzeszowska. W ciągu murów znajdowało się 25 baszt, dodatkowo miasto otoczone było fosą i wałem. Do obecnych czasów zachowały się poza pierścieniem murów, dwie bramy, Baszta Prochowa i Baszta Bociania. Fosy i wały zniwelowano w XIX wieku.

Brama Myśliborska

plan obwarowań miejskich

Inwentaryzacja murów i opis wykonany w roku 2007. Okalające miasto mury obronne podzielone zostały na ciągi w skład których wchodzą określone odcinki. Każdemu odcinkowi przyporządkowany jest numerycznie zachowany element. W skład elementów wchodzą: bramy miejskie, baszty, czatownie i poszczególne fragmenty muru obronnego.
Wokół miasta występuje 6 ciągów: południowy; południowo zachodni; zachodni; północno zachodni; północny i wschodni. We wszystkich ciągach występuje 73 odcinki.

1. ciąg południowy:
odcinek 1- mur
odcinek 2- czatownia prostokątna
odcinek 3- mur
odcinek 4- czatownia prostokątna
odcinek 5- mur z furtką chodnikową i przejazdem ulicznym (korona muru pokryta dachem dwuspadowym)
odcinek 6- Brama Myśliborska
odcinek 7- mur, częściowo zabudowany
odcinek 8- podstawa czatowni prostokątnej na której wybudowano dom wykuszowy
odcinek 9- mur
odcinek 10- ceglana wieżyczka zwieńczona dachem dwuspadowym
odcinek 11- mur
odcinek 12- czatownia półkolista

2. ciąg południowo zachodni:
odcinek 13- mur + 1 furtka
odcinek 14- czatownia półkolista
odcinek 15- mur + furtka zamurowana
odcinek 16- czatownia półkolista
odcinek 17- mur
odcinek 18- czatownia półkolista
odcinek 19- mur + furtka
odcinek 20- czatownia prostokątna
odcinek 21- mur
odcinek 22- czatownia prostokątna
odcinek 23- mur
odcinek 24- czatownia prostokątna

3 . ciąg zachodni:
odcinek 25- mur
odcinek 26- ruina baszty Południowej
odcinek 27- mur, częściowo zabudowany
odcinek 28- Brama Chojeńska
odcinek 29- mur + furtka chodnikowa
odcinek 30- czatownia prostokątna
odcinek 31- mur + furtka + ślad po czatowni + furtka
odcinek 32- czatownia prostokątna
odcinek 33- mur + 2 furtki
odcinek 34- czatownia prostokątna
odcinek 35- mur

4. ciąg północnozachodni:
odcinek 36- Baszta Prochowa
odcinek 37- mur + furtka
odcinek 38- czatownia prostokątna
odcinek 39- mur
odcinek 40- czatownia prostokątna
odcinek 41- mur
odcinek 42- czatownia prostokątna
odcinek 43- mur + ślad po czatowni
odcinek 44- okrągła kamienna wieżyczka (pełna)
odcinek 45- okrągła kamienna wieżyczka (pełna)
odcinek 46- mur + furtka + 2 ślady po czatowniach + częściowa zabudowa
odcinek 47- czatownia prostokątna, zachowana w całości

5. ciąg północny:
odcinek 48- mur
odcinek 49- czatownia prostokątna
odcinek 50- mur
odcinek 51- czatownia prostokątna, częściowo zabudowana
odcinek 52- mur, częściowo zabudowany
odcinek 53- Baszta Bociania
odcinek 54- mur
odcinek 55- czatownia prostokątna
odcinek 56- mur + przybudówka-garderoba amfiteatru
odcinek 57- czatownia prostokątna przebudowana w scenę amfiteatru
odcinek 58- mur
odcinek 59- czatownia prostokątna
odcinek 60- mur + 2 furtki
odcinek 61- czatownia półokrągła

6. ciąg wschodni:
odcinek 62- mur + 4 furtki + ślad po czatowni z wrotami dwuskrzydłowymi + 2 furtki+ furtka zamurowana + 2 furtki + 4 furtki zamurowane
odcinek 63- mur + 3 furtki
odcinek 64- czatownia prostokątna
odcinek 65- mur + 4 furtki
odcinek 66- czatownia prostokątna
odcinek 67- mur + 2 furtki
odcinek 68- czatownia prostokątna
odcinek 69- mur + 2 furtki + 1 furtka zamurowana + dwie furtki otwarte (bez sklepień)
odcinek 70- mur przebudowany w ścianę budynku gospodarczego + furtka
odcinek 71- mur
odcinek 72- mur przebudowany w neogotycki budynek
odcinek 73- mur + furtka zamurowana

Autor: Grzegorz Zwoliński, źr: http://www.trzcinsko.com

Spacerek wokół miasta zaczynamy od bramy Myśliborskiej

i dalej wzdłuż muru

odcinek muru z Baszta Prochową

Brama Chojeńska

i dalej murami

baszta bociania

mury od strony jeziora