Szczecin Dąbie

Mury miejskie są w Dąbiu najstarszym , udokumentowanym umocnieniem. Pierwszy raz zostają wymienione w liście księcia Barnima I do klasztoru w Kołbaczu z 1277r. Donosi on w nim , że nakazał miasto Dambe otoczyć murem. Mur nie posiada otworów strzelniczych i w głównej mierze został wzniesiony z miejscowego kamienia i cegieł. Przy podstawie miał ok.1,3m grubością przy zwięczeniu 0,8 m i był wysoki na 4 do 5 m. Otaczał miasto na długości około 1950m. Zabezpieczony był przez 28 wykuszy i wieże. Aby móc do atakujących mury strzelać z flanki wybrzuszono mur w odstępach 20 - 25 metrowych. Tak zwane Wick ,albo Weichhauser był wyższe niż mury i posiadały platformę obronną ,przykrytą płaskim dachem. Nazwa Wiek ,albo Weich zdaje się pochodzić stąd ,że budynki te od strony miasta , od Mauerstr. pokryte były lekkim drewnem lub murem pruskim. Z tych domów w 1727r. pozostało jeszcze 25 , a w 1798r. jeszcze 19 W latach 1884 do 1887 miasto sprzedało Urzędowi Podatkowemu Rzeszy miejsce Wickhaus nr 18 za 135 M. Plac pod nr 8,13,15 i 17 zostały zwolnione. Wśród bram miejskich bramy Szczecińska i Goleniowska były prostymi budynkami szczytowymi. Brama Młyńska ,czy zwana później Zorndofer po bitwie pod Zondorf jawi się na jednym z olejnych obrazów jako czworokątna budowla z piramidalnym ceglanym wierzchołkiem. Zamkniętą z powodu budowy fortyfikacji ok.1646r. Bramę Młyńską otwarto znowu w roku 1756. Nieopodal znajdowała się furta wodna w miejscu, gdzie Kanał Płoni wpływa do miasta, prostej budowy pokryta dwuspadowym dachem. W 1862r.z powodu groźby zawalenia ,ku niezadowoleniu mieszkańców rozebrano średniowieczną wieżę przykrywającą bramę. Kiedy bramy Szczecińska i Goleniowska znikneły z pejzażu miasta nie udało się dotąd ustalić. 9 marca 1756r. odnotowano w Księdze Kościelnej obecność w Bramie Goleniowskiej królewskiego pisarza bram miejskich Johana Christiana Reutera.Budynek straży przy Bramie Goleniowskiej został rozebrany ok.1836r.a ten przy Bramie Szczecińskiej został wynajęty. W 1832r. uszkodzone fragmenty murów zostały naprawione. Cegły pochodziły z cegielni fortecznej na Żelechowie prace prowadzono po prawej stronie Bramy Goleniowskiej. W 1834r. przeprowadzono naprawy po obu stronach Bramy Młyńskiej. Na początku 1836r. następujące budynki podlegały Ministerstwu Wojskowemu: Wallmeisterhaus (straż miejska) zbudowany prawdopodobnie w 1758r.,Banhofschuppen(magazyn budowlany) zbudowana na gruntach miejskich w 1816r.,dwie Pallisadenschuppen (szopa na ostrokole) zbudowane w 1833r.magazyn prochu przy Bramie Szczecińskiej pochodząca z 1758r. ,w 1835r. całkowicie wyremontowana za 220 talarów, dwa magazyny prochu pod przejściem w bastionie 3 w Bramie Młyńskiej i bastionie 7 odbudowane w 1818r. ,wozownia artyleryjska wybudowana w 1820r. W latach 1758 - 1760 zostaje wybudowany lazaret poza murami na lewo od Bramy Goleniowskiej. W 1836r. wydzierżawiono budynek straży bram przy Bramie Goleniowskiej. W 1849r. przeniesiono, z powodu niepokojów politycznych, do Dąbia ze Szczecina odział piechoty (Garde Landwehr Batallions).
W 1872r. Dąbie przestało pełnić rolę twierdzy. Mury miejskie stały się własnością miasta. Odpowiednie zarządzenie wydało Ministerstwo Wojny 30 grudnia 1873r.Burzenie murów rozpoczęto w 1874r. a materiał budowlany został użyty do budowy budynków publicznych i dróg w Puszczy Bukowej. W marcu 1898r. zburzono stary dom pisarza przy Bramie Młyńskiej. Niewielkie fragmenty murów zachowały się do dziś.

Rozbudowa umocnień twierdzy Dąbie to okres panowania tu Szwedów. Prace rozpoczęto prawdopodobnie w 1630 r. a zakończono w 1646r.Niedługo potem Twierdza Dąbie przeszła pierwszą poważną próbę w czasie Wojny Polsko - Szwedzkiej w 1659r. W tym roku wojska cesarskie i brandenburskie pod dowództwem generała grafa de Sosches rozpoczęły odbijanie Szwedzkiego Pomorza.

Plan dawnego miasta

plan nowożytnych obwarowań z końca XVII wieku wewnątrz których widać plan średniowiecznych murów

inwentaryzacja murów z 1831 roku

nieistniejąca Brama Młyńska

mury w Dąbiu na pocztówkach z lat 60-tych XX wieku

Podziękowania dla Bogdana Flisiaka za udostępnienie materiałów ze strony: http://www.alt-damm.neostrada.pl oraz za dodatkowe zdjęcia murów na archiwalnych pocztówkach