Pyzdry

Zamek w Pyzdrach łączony jest z fundacją Kazimierza Wielkiego. Stanął jednak na miejscu (?) wcześniejszego obiektu obronnego Bolesława Pobożnego. Gotycki zamek został włączony w obręb murów miejskich i stanowił typ tzw. zamku miejskiego. Zbudowany w w XIV wieku na polecenie Kazimierza Wielkiego, we wschodniej części miasta, na skarpie nad doliną rzeki Warty. W średniowieczu jeden z największych zamków polskich. Do dziś zachował się jedynie jego niewielkie pozostałości. W 1383 wraz z miastem został zdobyty w czasie wojny domowej między Grzymalitami i Nałęczami. W czasie tego oblężenia odnotowano po raz pierwszy na ziemiach polskich użycie broni palnej. Na zamku jedenaście razy przebywał król Kazimierz Wielki i osiemnaście razy król Władysław II Jagiełło. Często też bywał na nim król Kazimierz Jagiellończyk. Od połowy XV do 1 połowy XVI w., zamek stanowił oprawę wienną (zabezpieczenie posagu) polskich królowych: Zofii Holszańskiej, Elżbiety Rakuszanki i Bony Sforzy, z nadania których trzymali je królewscy starostowie. W I poł. XVI w. rozebrano południowy budynek zamkowy i południową kurtynę. Przed 1628-1632 rokiem zamek został wyremontowany przez Adama Sędziwoja Czarnkowskiego – wojewodę łęczyckiego i starostę pyzdrskiego. W 1676 zamek został zniszczony przez pożar. Po pożarze w 1768 zamek został prawie całkowicie rozebrany przez Prusaków podczas budowy więzienia w miejscu wschodniego pałacu królewskiego. W miejscu domu północnego zbudowano spichlerz., a w XX w. na miejscu domu północnego i części wschodniego pałacu wybudowano młyn elektryczny. Po 1959 na miejscu domu zachodniego wybudowano parterowy magazyn zakładów włókienniczych "Dziewiarka" (Kaliska 25a).
Pierwotnie gotycki czworoboczny obiekt włączony w obręb murów miejskich. Zbudowany na planie prostokąta o wymiarach 49,5 x 60,5 m z czterema budynkami wokół dziedzińca. Największym był dwutraktowy pałac królewski od wchodu o wymiarach około 15,00 m (a z położonym od strony dziedzińca gankiem - 18,40 m) x 49,75 m. Dom północny oraz południowy miały około 9,50 m szerokości, przy około 34,75 m długości. Dom zachodni miał wymiary zewnętrzne około 39,25 m x około 11,00 m. Na rogach znajdowały się narożne wieżyczki, w tym wieża latrynowa pomiędzy wschodnim i północnym domem zamkowym. Od strony północno-zachodniego narożnika stała czworokątna wieża o boku ok. 10 m. Z zewnątrz mury wspierały regularne przypory. Ostatnie badania przeprowadzone w latach 2007-2009 przez archeologa Tomasza Olszackiego wskazują, że był to jeden z największych zamków powstałych w Zjednoczonym Królestwie Polskim. Z wyglądu mógł przypominać takie zamki jak Gniew, Człuchów lub zamek wysoki w Malborku.

Jedna z czworobocznych wieżyczek komunikacyjnych zamku. Część widocznych murów (ceglanych i betonowa wylewka), to XX wieczne konstrukcje schodów i śmietnika

T. Olszacki prezentuje doskonale zachowane w murach młyna gotyckie gurty sklepienne odsłonięte spod tynków.

Mur kurtynowy zamku

Od strony 6 ciekawy artykuł o zamku

http://www.novae.uw.edu.pl/rek/ad%20rem/adrem_1_2010.pdf

Miejsce po zamku

miejsce od drugiej strony budynków gdzie, na widocznym podwórku prowadzono wykopaliska gdzie odkryto relikty zamku