Opalenica

Nie zachowana rezydencja Opalińskich została zapomniana przez badaczy polskich zamków, nie była też przedmiotem badań terenowych. Zamek ulokowany był na sztucznie usypanym kopcu ziemnym otoczonym ramionami Mogilnicy, na południe od drogi wiodącej do Poznania. Pierwszym przedstawicielem rodziny Opalińskich, który rezydował w mieście był Piotr z Bnina. Zamek występuje w źródłach po raz pierwszy w 1401 roku. Nie wiadomo czy już wtedy było to założenie murowane. W 1518 roku wzmiankowany był mur obwodowy i wieża bramna. W tym roku murator Wojciech otrzymał od Jana Opalińskiego zlecenie na zbudowanie murowanego domu, a także kościoła i kaplicy. Pełne ukształtowanie zamku łączyć można dopiero z I połową XVI wieku. Został spalony w I połowie XVII wieku, odbudowany został przez Jana Opalińskiego, a następnie po spustoszeniu przez szwedów stracił swoje znaczenie. Kolejna przebudowa miała miejsce w XVIII wieku. Wygląd zamku znany jest z inwentarza z 1778 roku. Zawiera on opis zamku starego, a także nowego pałacu z czego wynika że rezydencja została zmodernizowana. Pałac Opalińskich opustoszał na przełomie XVIII/XIX wieku. Ikonografia z lat 30-tych XIX wieku ukazuje ruiny bezwieżowego pałacu. Część budynków jednak funkcjonowała gdyż po pożarze miasteczka w 1847 roku schronienie w zamku znaleźli pogorzelcy, a także szkoła. Ostatecznie ruiny rozebrano w drugiej połowie XIX wieku.

Ruiny zamku Opalińskich w I połowie XIX wieku

z książki ks. Dużyńskiego wikariusza Opalenickiego z 1901r, Z dziejów Opalenicy 1401-1901