Koźmin

Koźmin, jedno z najstarszych miasta Wielkopolski założone zostało w XIIIw. Pierwsza wzmianka historyczna pochodzi z 1232r. kiedy to Władysław Odonic książę wielkopolski nadał Zakonowi Templariuszy wieś Koźmin z przywilejem przeniesienia jej na prawo magdeburskie. Nadanie praw miejskich nastąpiło pomiędzy 1251 a 1283r. W latach 1312-1338 Koźmin był już bowiem miastem królewskim. W 1338r. Król Kazimierz Wielki nadał dobra koźmińskie Maćkowi Borkowicowi - późniejszemu staroście poznańskiemu. mury obronne zbudowane były na fundamencie kamiennym warstwowym z szeroką odsadzką zewnętrzną. Wyższe partie wzniesiono z cegły w układzie polskim na zaprawie wapiennej. W niektórych miejscach były dodatkowo poprzedzone fosą. Miasto posiadało dwie bramy, południową - Wrocławską (później zwaną Krotoszyńską) i północną Toruńską lub Poznańską. Obie bramy poprzedzała szyja bramna z flankującymi je dwiema basztami. Trzecia brama, mimo iż niewymieniana musiała istnieć naprzeciw drogi prowadzącej z zamku. Na kopii z votum Katarzyny Sapiezyny z 1772 roku przedstawiającej panoramę miasta mury były zakończone blankami. Bramy maja kształt prostokątny i nakryte są czterospadawym dachem. W dwóch narożnikach zaznaczono inne baszty. Mury miejskie w Koźminie rozebrano po 1822 roku.