Mrówki

wieś w powiecie konińskim, w gminie Wilczyn

Gródek w Mrówkach został odkryty w roku 1923 jednak badania wykopaliskowe przeprowadzono dopiero w latach 1971-1972. Prowadzone były one przez archeologów Ł. i A. Nowaków z Muzeum Okręgowego w Koninie. Gródek położony jest ok. 800 m na południowy wschód od zabudowań wsi Mrówki, ok. 250 m na północ od drogi do wsi Świętne. Ulokowano go w miejscu z natury obronnym: na końcu półwyspu przy południowym brzegu jeziora Kownackiego. Od północy osłaniają go wody jeziora, a od zachodu i południa, zabagniona obecnie, dawna zatoczka. Założenie obronne zrealizowano wznosząc potężny, stożkowaty kopiec o Wysokości 7 m, mający dolną średnicę 44 m, a górną 18 m. Dodatkowo Otoczono go fosą o szerokości około 2 m połączoną od północy z jeziorem zapewniającym stały dopływ wody. W wyniku badań wykopaliskowych na szczycie kopca w części południowo - zachodniej odsłonięto pozostałości Pięciobocznej wieży (dł. boku ok. 3 m), która była główną budowlą gródka. Na północ od niej odkryto piwniczkę, która prawdopodobnie znajdowała się pod drugim budynkiem, a na południe pozostałości kuźni. Całość szczytu otoczona była palisadą. Gródek był zamieszkiwany przez kilka pokoleń - od końca XIII do połowy XIV. W połowie tego stulecia obiekt uległ spaleniu prawdopodobnie w wyniku jakichś walk. Z jakim rodem powiązać należy tą siedzibę na razie nie wiadomo. W 2 połowie XIV i w XV wieku panowali tu Wilczyńscy herbu Poraj, właściciele Wilczyna i Kownat. Najbardziej znany z nich jest Mikołaj, miecznik kaliski w latach 1358-1364. Określenie wcześniejszych posesorów i okoliczności zniszczenia gródka wymagają jeszcze studiów archiwalnych. W roku 1973 gródek został zamieniony na skansen archeologiczny. Autorem projektu
był architekt Z. Łabuda pod merytorycznym nadzorem Ł. i A. Nowaków. Oczyszczono fosę, zrekonstruowano wieżę, chatę i palisadę na szczycie kopca. Dodatkowo zbudowano bramę wejściową i mostek przez fosę. Na dwóch kondygnacjach wieży znajduje się niewielka ekspozycja, na której można obejrzeć część z odkrytych zabytków. Najwyższe piętro służy jako platforma widokowa. Obok kopca znajdują się dwa szałasy rybackie i replika drewnianej kuźni, które mają zasygnalizować, że znajdowało się tutaj więcej zabudowań gospodarczych. Całość daje pojęcie jak wyglądała średniowieczna siedziba rycerska, których na terenie Wielkopolski rozpoznano już ponad setkę. Jak na razie jest to jedyny skansen tego typu na terenie gminy Wilczyn. Obiekt jest dostępny dla zwiedzających, jako filia Muzeum Okręgowego w Koninie.

zdjęcie pochodzi ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Mr%C3%B3wki_(grodzisko)