Oborniki Wielkopolskie

miasto w powiecie obornickim

Castrum w Obornikach wymienione zostało przez Jana Długosza w opisie geograficznym Królestwa Polskiego, jednak w źródłach z XV i XVI wieku pojawiają się głównie wzmianki mówiące o dworze (curia) tenutariuszy obornickich. Późnośredniowieczna warownia obornicka powstać miała na cyplu terasy zalewowej utworzonym u zbiegu rzez Warty i Wełny. przypuszcza się, że zajęła ona miejsce pierścieniowatego grodu, lecz daty jej powstania i upadku nie są znane. Na zachód od obiektu rozlokowało się miasto, a oba elementy rozdzieliła zapewne fosa. Być może to właśnie jej obecność była przyczyną stwierdzenia przez Długosza, że Wełna uchodzi do Warty między zamkiem, a miastem. Na przełomie XIV i XV wieku siedziba w Obornikach służyła niekiedy jako stacja Władysława Jagiełły w czasie jego podróży po Wielkopolsce. W latach 1394-1428 przebywał on tu dziesięciokrotnie, a w roku 1409 przyjął posłów wielkiego mistrza Ulricha von Jungingena. Nie wiadomo jak wyglądała zabudowa dworu, jedynie przekaz z 1461 roku pozwala przypuszczać, że w jego obrębie funkcjonowała kaplica. Następnie aż do 1655 roku, kiedy obiekt zniszczony miał zostać przez Szwedów, pozostawał w dyspozycji miejscowych tenutariuszy. Po zniszczeniu został odbudowany jako nieobronna rezydencja starostów, a od 1775 roku właścicieli Obornik. Relikty pierwotnej zabudowy w postaci sklepionych piwnic zachować się miały aż do końca XVIII wieku. Natomiast pozostałości grodu znane z planu z 1793 roku zniwelowane zostały przed końcem XIX wieku.