Kazimierz Biskupi

wieś w powiecie konińskim, w gminie Kazimierz Biskupi

Przy drodze wylotowej z Kazimierza Biskupiego w kierunku Pątnowa niegdyś istniał dwór obronny (na kopcu), będący rezydencją biskupów lubuskich, właścicieli miasta i kilku okolicznych wiosek. W 1690 roku ruiny budowli rozebrano, a cegłę wykorzystano do budowy muru obwodowego cmentarza przyklasztorne bernardynów w Kazimierzu.

relikty murów odkryte podczas badań

Oprac. Paulina Wojtyniak, źr: http://www.powiat.konin.pl

Tak zwane „Starostwo”, st. 1, ob. AZP 55@39/1. Jest to interesujące pod
względem zachowania i usytuowania stanowisko. Zostało ono odkryte przez archeologów w wyniku badań powierzchniowych prowadzonych przez Muzeum Archeologiczne w Poznaniu i zaklasyfikowane jako grodzisko średniowieczne. W roku 1962, w związku z rozwojem odkrywki Kazimierz, zostały zorganizowane, pod kierownictwem Z. Pieczyńskiego z Muzeum Archeologicznego w Poznaniu, badania wykopaliskowe o charakterze sondażowym. Miały one niewielki zakres i w ich wyniku odkryto między innymi: żelazny grot bełtu kuszy, fragment noża z rogową oprawką, szeląg Jana Kazimierza oraz fragmenty naczyń glinianych, szklanych i kafli datowanych szeroko na średniowiecze i czasy nowożytne. Bardziej szczegółowe dane przyniosły badania P. Dębowskiego z Muzeum Okręgowego w Koninie w roku 1985. Ujawniły one istnienie reliktów dwóch budynków położonych w południowej części wzniesienia. Pierwszy, prawdopodobnie starszy, miał fundament wykonany z kamieni polnych. Drugi, przypuszczalnie młodszy, znajdował się na wschód od pierwszego. Miał on wymiary ok. 5,2 x 11,5 m. Jego fundament wykonany był z kamieni spojonych zaprawą wapienną. Piwnica licowana była cegłą. Przykrywało ją dawniej sklepienie kolebkowe, po którym zachowały się opory sklepienne. Analiza uzyskanego materiału ceramicznego wykluczyła średniowieczną (XIII-XIV w.) metrykę stanowiska, a co za tym idzie – jego funkcję jako grodziska.

„Starostwo” jest pozostałością XV lub XVI-wiecznego dworu na kopcu. Dwór był miejscem zamieszkania zarządcy i późniejsi (XV w.) dzierżawcy klucza wielkopolskiego, klucza dóbr biskupów lubusko-fürstenwaldzkich (Kazimierz Biskupi był w latach 1237-1504 centrum tego klucza). Budowę dworu należy zapewne wiązać z którymś z dzierżawców (starostów) biskupich dóbr kazimierskich w XV w. Późniejszy (od 1504 r.) szlachecki właściciel tej majętności – Mikołaj Lubrański, wojewoda kaliski, a następnie poznański, lub ktoś z jego spadkobierców, mógł dokonać w XVI w. przebudowy lub rozbudowy dworu. Według źródeł pisanych dwór rozebrano w roku 1690, a uzyskany z rozbiórki materiał przeznaczono na wzniesienia muru wokół cmentarza klasztornego i kościoła bernardyńskiego.

Ogólny widok na miejsce w którym stał dwór

ledwo widoczny fragment fundamentu dworu (dwa wystające kamulce), wskazany mi przez mieszkańca, fundament ten miał kształt litery L