Biskupiec

Pierwsza potwierdzona dokumentami wiadomość o istnieniu na terenie Biskupca zamku, a raczej strażnicy obronnej, pochodzi z 1389 roku. W dokumencie lokacyjnym majątku Bęsia, wystawionym w dniu 13 grudnia 1389, jako punkty graniczne nadanych 70 włók ziemi wymienione są wsie Kruzy, Kolno i Kabiny, a na południu, jako punkt orientacyjny, zamek w Biskupcu, ściślej - zamek biskupi. Należy przypuszczać, że ta graniczna strażnica obronna została wybudowana między 1379 a 1389 rokiem. Pierwsza wzmianka w zachowanych dokumentach o zamku w Biskupcu pochodzi z 1389. Był to okres dziesięcioletniego rozejmu, jaki wielki mistrz krzyżacki Winrich von Kniprode zawarł z książętami litewskimi Kiejstutem, Jagiełłą i Witoldem. Okres ten wykorzystał najprawdopodobniej biskup Sorbom, by na przyznanym niedawno obszarze wybudować nad rzeką Dymer strażnicę obronną, która zamykałaby Litwinom drogę w głąb biskupstwa. Strażnica była zwykłą budowlą drewnianą, otoczoną palisadą. Dopiero później (brak jakichkolwiek danych do ustalenia dokładnej daty) powstał murowany zamek. Budowla miała strzec trasy Warszawa-Królewiec. Zamek w Biskupcu uległ całkowitemu zniszczeniu w czasie wojny trzynastoletniej w latach (1454-1466). Od zamku biskupiego miasto wzięło swoją nazwę -Bischofsburg. (źr: http://www.biskupiec.com.pl)
Po zamku nic do naszych czasów sie nie zachowało a sam zamek mozna zobaczyć na herbie miasta, który przedstawia zamek, jako budynek o spadzistym dachu z okalającymi go murami, z dwiema wieżami z blankami.

Badania archeologiczne wyprzedzające inwestycje budowlaną, przeprowadzone w dniach od 9 do 12 października, przez mgr. Adama Mackiewicza (ARCHEO-ADAM). Finansowane przez E. Koprowską (inwestor prywatny). Pierwszy sezon badań. Przebadano powierzchnię około 35 m².

Badania archeologiczne prowadzono w obrębie działki budowlanej nr 79 przy ulicy Topiel, w miejscu rozebranego pawilonu handlowego. Ze względu na fakt, iż projektowany budynek nie posiada podpiwniczenia założono wykopy wąskoprzestrzenne pod ławy fundamentowe. Poszczególne odcinki oznaczono małymi literami od a do c. Czwartego
odcinka nie wyznaczono ze względu na fakt, iż od strony północno-zachodniej wystąpił znaczny spadek terenu i zostanie tu założony jedynie szalunek pod fundament. W pozostałych odcinkach wykop doprowadzono do głębokości 0,6 - 0,9 m a w miejscach pod stopy ław fundamentowych pogłębiono je do 1,1 m. Wystąpiły tu przeważnie nawarstwienia zasypiskowe, z których pozyskano bardzo nieliczny materiał zabytkowy w postaci fragmentów ceramiki nowożytnej (XVIII wiek). Jedynie we wkopach pod stopy ław uchwycono fragmenty nawarstwień w postaci ciemnoszarej piaszczystej ziemi, które można określić, jako późnośredniowieczne. Najciekawszym jednak elementem, który wystąpił w obrębie wykopu 4 był niewątpliwie fragment fundamentu kamiennego uchwycony między 0,2 a 1,4 m. profilu północno-wschodniego odcinka oznaczonego jako 4a. Był to mur kamienny z dużych głazów narzutowych spojonych mocną zaprawą wapienną. Mur ten miał 1,2 m. szerokości. W stropie zachowały się także dwie warstwy cegieł, przy czym warstwę dolną tworzyły cegły gotyckie o wymiarach 310 x 150 x 90 mm łączone na zaprawę wapienną, górną zaś cegły maszynowe łączone na zaprawę cementową. Dowodzi to wykorzystania starego muru przez zabudowę późnonowożytną. W przypadku muru zasadniczego, mamy tu niewątpliwie do czynienia z reliktami zabudowy późnośredniowiecznej. Nie można wykluczyć, iż jest to pozostałość po zamku biskupów warmińskich, który wzniesiono zapewne w latach osiemdziesiątych XIV wieku i zburzono w trakcie wojny trzynastoletniej około 1462 roku (uprzejma informacja ustna dr. J. Sikorskiego), po czym nigdy już nie został odbudowany (po raz pierwszy zamek został zburzony w 1414 roku, jednak wtedy został jeszcze odbudowany). Na temat jego lokalizacji istnieje wiele hipotez. Jak dotąd jednak nie zdołano tego miejsca ustalić, choć lokalizacja tego miejsca zdaje się to potwierdzać. Z fundamentu pobrano próbki zaprawy do analiz.

Materiały i dokumentacja znajdują się w archiwum PSOZ w Olsztynie.
Badania nie będą kontynuowane.

Wspomniana w powyższym artykule działka

obecnie trwa na tej posesji budowa, jak widać trochę ciekawostek z niej powyjmowali