Pieniężno

Nie jest dokładnie znana data nadania miastu praw miejskich. W 1312 roku Kapituła warmińska powierzyła założenie miasta (na prawie chełmińskim) i sołectwa Teodorykowi z Lichtenfelde. Około roku 1340 zaczęto miasto otaczać murem obronnym, który wraz z zamkiem powstałym w XIV wieku stanowił jednolity system obronny. Do miasta wiodły dwie bramy: od wschodu brama braniewska i od południa brama ornecka. W środku obszaru przeznaczonego na parcele miejskie został wydzielony rynek w kształcie kwadratu. Mury wzniesiono z cegły na kamiennej podstawie i łączyły się z murem zewnętrznym zamku. Zamek od miasta oddzielała zapewne pojedyńcza kurtyna murów w której znajdowała się furta zamkowa. Fortyfikacje miejskie zostały niszczone przez przez najazdy Tatarów oraz Polaków.
W chwili obecnej zachowały się fortyfikacji nikle miejskich z XIV wieku oraz baszta z XIV wieku (obecnie plebania) przy XIX-wiecznym kościele.

fragment murów i baszta przebudowana na plebanię