Trzcin

wieś w powiecie nowomiejskim, w gminie Grodziczno

Grodzisko średniowieczne ulokowane jest na wzgórzu, na lewym brzegu rzeki Wel w odległości ok. 1 km na południowy-zachód od wsi. Jadąc z Mroczna do Trzcina skręcić należy w pierwszą polną drogę w prawo przed mostem na rzece Wel, jedzie się około 400 m do pierwszego gospodarstwa po prawej stronie, naprzeciw tego gospodarstwa, w odległości ok.100 m, nad rzeką Wel znajduje się grodzisko, porośnięte drzewami i krzewami. Obiekt jest obwałowany, najwyraźniej rozbudowany został wał od strony zachodniej, gdzie jego wysokość sięga 10 m wysokości. Położenie bezpośrednio na południe od powyższego obiektu miejscowości o nazwie Słup skłania do przypuszczenia, że w czasie średniowiecza znajdował się tu gródek graniczny. W odległości ok. 4 km na północny-wschód wieś Rynek, gdzie w czasach wczesnego średniowiecza prawdopodobnie znajdowało się mazowiecko-pruskie targowisko. W powyższej miejscowości istniało również w czasach historycznych grodzisko.

Opis obiektu i zdjęcie opublikowane za zgodą autora, Roberta Klimka z serwisu: http://grodziska.strefa.pl

TRZCIN, st. l, gm. Grodziczno, woj. toruńskie

grodzisko średniowieczne z dwóch faz: X - XI wiek i XII -XIII wiek
Badania wykopaliskowe, przeprowadzone przez dr. hab. Wojciecha Chudziaka, mgr. mgr. Jacka Bojarskiego, Marcina Weinkaufa (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Instytut Archeologii i Etnologii Zakład Archeologii Średniowiecza i Czasów Nowożytnych). Prace badawcze realizowano w ramach grantu wewnętrznego UMK w Toruniu.
Badania weryfikacyjno-sondażowe ukierunkowane były na rozpoznanie stratygrafii oraz określenie chronologii obiektu.
Grodzisko położone jest na cyplowato ukształtowanym wschodnim krańcu płaskiego pagórka, ograniczonego od zachodu szeroką podmokłą równiną, natomiast od wschodu głęboką doliną rzeki Wel. Forma grodziska dobrze czytelna, jego całkowita powierzchnia liczona wraz z wałami wynosi niecałe 0,25 ha. Wał pierścieniowaty otacza niewielki majdan o powierzchni około 2 arów. Szerokość wału na całym obwodzie wynosi około 15 m, | wysokość od strony zachodniej 5,5 m, natomiast od strony wschodniej stok wału łączy się ze stokiem doliny. Na północny wschód od grodziska znajduje się ziemny bastion oddzielony od właściwej formy grodziska obniżeniem. Wymiary jego wynoszą około 30 x 40 m. Majdan w kształcie półowalu składa się z dwóch części, o podobnej wielkości ale położonych na różnych poziomach.
W ramach prac wytyczono dwa wykopy sondażowe: wykop 1/98 o wymiarach l x 5 m w części zachodniej oraz 2/98 o wymiarach l x 4 m w części północno-wschodniej; oba w miejscu styku wału z majdanem. W najbliższym otoczeniu grodziska przeprowadzono badania powierzchniowe, potwierdzające istnienie na zachód od obiektu osady podgrodowej (st. 5).
W trakcie prac badawczych odsłonięto pozostałości zabudowy mieszkalnej grodu w formie związanych z wałem, zagłębionych w ziemi jam, nieckowatych w przekroju. Niestety nie natrafiono na żadne ślady świadczące o rodzaju tej zabudowy, konstrukcji i pełnionej funkcji. Być może należy się liczyć z koncepcją nie do końca zrealizowaną. Niewykluczone jednak, że gród pełnił funkcję głównie schronieniową. Stosunkowo duża powierzchnia wałów i niewielki majdan świadczyć mogą o wybitnie obronnym charakterze tego miejsca, dodatkowym elementem wzmacniającym obronność grodu był bastion ziemny. Funkcję tego ostatniego wiązać należy zapewne ze strzeżeniem przeprawy przez Wel. Prawdopodobnie gród pobudowany został w miejscu, gdzie wcześniej (być może w okresie plemiennym) istniała osada otwarta. Zniszczenie lub opuszczenie grodu mogło nastąpić w rezultacie dobrze udokumentowanych historycznie walk z Prusami na początku XIII wieku.
Na zbiór ceramiki naczyniowej pozyskanej z sondaży składają się głównie ułamki naczyń wczesnośredniowiecznych (25 fragmentów). Niewielka część tego zespołu została znaleziona w wypełnisku odkrytych obiektów. Ponadto w sondażu 2/98 odkryto l fragment ceramiki stalowo-szarej datowanej na okres późnego średniowiecza.
Chronologię grodziska w Trzcinie ustalono na X - XII/XIII w. Nie jest jednak pewne, czy na cały ten okres przypadało funkcjonowanie grodu. Najstarszy typologicznie materiał zabytkowy pochodzić może z pobliskiej osady, na powierzchni, której stwierdzono materiał
ceramiczny z X-XI wieku. W północnej części obiektu odkryto natomiast fragmenty naczyń z XII-XIII wieku oraz z okresu późnego średniowiecza.
Materiały i dokumentacja znajdują się w PSOZ w Olsztynie, Instytucie Archeologii i Etnologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Badania nie będą kontynuowane.

na wikimapie
http://wikimapia.org/#lat=53.3429424&lon=19.7479355&z=17&l=28&m=b&search=grodzisko%20%C5%9Bredniowieczne

opis - https://zabytek.pl/pl/obiekty/trzcin-grodzisko