Barczewko "Romowa Góra"

wieś w powiecie olsztyńskim, w gminie Barczewo

Obiekt położony w zakolu rzeki Pisy (lewy brzeg) w odległości ok. 1,5 km na południowy-wschód od Barczewka niedaleko szosy prowadzącej do Lęgajn. Jest to grodzisko stożkowate zwane w literaturze niemieckiej „Wachthugel”. Użytkowane ono było w okresie rzymskim i w czasach wczesnego średniowiecza. Znalezione zabytki z czasów krzyżackich pozwalają przypuszczać, że mogła tam się znajdować strażnica zabezpieczająca od strony wschodniej dawne Barczewo („Stare Miasto”). Piotr z Dusburga opisywał w swojej kronice, że zamek w Barczewie powstał w 1325 r. i leżał nad rzeka Pisą. Nie jest więc wykluczone, że wspomniany opis dotyczył gródka w Barczewku. Na przełomie XIX/XX w. na majdanie grodziska wybudowany został dom mieszkalny.

Opis obiektu i zdjęcie opublikowane za zgodą autora Roberta Klimka z serwisu: http://grodziska.strefa.pl

zdjęcie lotnicze autorstwa Jerzego Miałduna ze strony: http://www.morska.com

W niemieckiej literaturze często określano go Wachthügel. Użytkowany był we wczesnym średniowieczu i w okresie krzyżackim. W 1926 roku na grodzisku wybudowano dom mieszkalny. Podczas badań ratowniczych prowadzonych w 1929 roku Carl Engel znalazł między innymi wczesnośredniowieczną formę odlewniczą do srebrnych wyrobów. Zastanawiające jest również to, czy castrum Wartenbergk wybudowano w tym samym miejscu co miasto? W opisie Dusburga mamy informację o rzece Pisa – fluminis Pissae, natomiast miasto znajdowało się nad strugą Orzechówka, przy Jeziorze Wadąg. Skłaniam się do przypuszczenia, że były zamek znajdował się na stanowisku zwanym Wachthügel nad Pisą. Badania archeologiczne potwierdziły tam również obecność ceramiki z XIV wieku. Crome także odnotował, że gródek nazywano „Zamkiem zwanym Gunelauken”.

Mapka sztabowa Barczewka, gm. Barczewo (niem. Alt Wartenburg, Kr. Allenstein) – zaznaczono na niej dwa grodziska: Alte Stadt i Wachthügel, MVF: PM-A 060/1 (Alt Wartenburg, Kr. Allenstein)

Plan grodziska Wachthügel w Barczewku nad rzeką Pisą, przypuszczalnie zamku Wartberg, MVF: Alt Wartenburg, Burgwallkarte: SMB-PK/MVF,IX,f3 (Kr. Allenstein)