Ostróg

W połowie XIV w. Daniel książę Ostrogski zbudował w Ostrogu, na miejscu dawnego grodu, nowy zamek. Był on własnością tej rodziny aż do XVII w. Wasyl zwany Pięknym rozbudował zamek w XV w. Został on zniszczony i odbudowany na początku XVI w. przez hetmana wielkiego litewskiego Konstantego. Dzięki przebudowie na przełomie XVI i XVII w. prowadzonej z inicjatywy Konstantego II, zyskał cechy architektury późnorenesansowej. Po śmierci w 1620 r. ostatniego z Ostrogskich, Janusza, wojewody wołyńskiego, zamek należał m.in. do Zasławskich, Lubomirskich, Sanguszków, Małachowskich, Jabłonowskich, którzy na początku XIX w. postawili w Ostrogu dwór, zamek bowiem był już w stanie ruiny. W drugiej połowie XIX w. przeszedł na własność rządu carskiego.
Zamek założony był na nieregularnym planie, którego zarys odtwarzał konfigurację terenu. W południowo-wschodnim narożniku wznosi się "wieża murowana", stanowiąca najstarszą część zamku. Wielokrotnie przebudowywana, osiągnęła postać masywnej, czworobocznej budowli, półkolistej od południowego wschodu, dwukondygnacyjnej od strony dziedzińca i trzykondygnacyjnej od strony zewnętrznej. Z trzech stron podpierają siedem potężnych skarp. W kondygnacji najniższej znajdowała się studnia, wyżej pomieszczenia mieszkalne i obronne. Z dziedzińca wiódł do wnętrza gotycki portal. W końcu XVI w. w południowo-zachodnim narożu zamku wybudowano "nową wieżę" w formie kolistej, od strony dziedzińca prosto ściętej, trzykondygnacyjnej baszty. W północnej części dziedzińca wzniesiono zapewne w XV-XVI w cerkiew Bogojawleńską. Budynek bramny z dzwonnicą postawiono w 1905 r. Żeliwne ogrodzenie na niskiej podmurówce do pewnego stopnia odtwarza dawny obwód murów. Jedynym ocalałym fragmentem zamkowych murów obronnych jest północna ściana cerkwi. (źr: http://www.odyssei.com)

plan zamku: 1-wieża, 2-okrągła wieża, 3-cerkiew, 4-baszta-dzwonnica
 

widok ogólny
 

wieża
 

baszta okrągła

zamek w XIX wieku na rysunkach Napoleona Ordy
 

zamek w okresie międzywojennym