Bałakława

W miejscowości, nad miastem, znajdują się ruiny genueńskiej twierdzy Czembalo wzniesionej w latach 1357-1433 przez genueńczyków. Tworzyła ona zachodni skraj genueńskiego pasa twierdz na Południowym Wybrzeżu Krymu, zbudowanych w celu ochrony Genueńczyków, którym zagrażało gockie księstwo Teodoro na północnym wschodzie. W początkach XV w. władca Teodoro – książę Aleksy, postanowił zdobyć twierdzę i jesienią 1433 r. wywołał powstanie w Cembalo, a następnie wkroczył do fortecy na czele swych wojsk. Część Genueńczyków wymordowano, reszta została wygnana. Na wieść o utracie bezcennej pod względem strategicznym twierdzy natychmiast wysłano z Genui 20 okrętów dowodzonych przez Carla Lomellina. Dopłynęły one na Krym w czerwcu 1434 roku. Siły księstwa Teodoro były jednak na to przygotowane i zażarcie broniły twierdzy. Wtedy z okrętów Lomellina, które wcześniej sforsowały łańcuch przegradzający zatokę Bałakława, ostrzelano fortecę ogniem z dział. To pierwsze w dziejach Krymu użycie broni palnej zupełnie zaskoczyło obrońców i Genueńczycy odnieśli druzgoczące zwycięstwo.
Bałakława jest bardzo starą osadą, liczy ponad 3 tys. lat. Istnieją przypuszczenia, iż wzmianka o tej miejscowości znajduje się już w Odysei Homera. Od przełomu I/II wieku n.e. rzymska obecność wojskowa. Pododdziały (vexilationes) legionów z terenu Mezji Dolnej (Moesia inferior) zapewniały bezpieczeństwo rzymskiego protektoratu, leżącego nieopodal miasta Chersonez. Trwające od 1997 roku badania archeologiczne prowadzone są przez misję polsko-ukraińską (Uniwersytet Warszawski i Rezerwat Archeologiczny "Chersonez Taurydzki"). Badaniami ze strony polskiej kieruje prof. dr hab. Tadeusz Sarnowski. W trakcie badań ujawniono liczne pozostałości rzymskiej obecności, w tym świątynię poświęconą Jowiszowi Dolicheńskiemu (Juppiter Dolichenus).

plan twierdzy: 1- zamek św. Jerzego, 2-zamek św. Mikołaja, 3-baszta Konsularna, 4- baszta średnia, 5-baszta Dolna

początek XX wieku

na obrazie Carlo Brossoli z 1856 roku
 

ogólny widok na mury od strony północno-wschodniej
 

baszta Średnia