Widuchowa

Odkrywamy Świętokrzyskie - Widuchowa
Ta wieś koło Buska-Zdroju może się poszczycić prawie 400-letnim dworem. Po powstaniu styczniowym kupił go książę gruziński i zamieszkała tam jego rodzina.
Zbudowany na planie kwadratu późnorenesansowy dwór widać doskonale z głównej drogi przez wieś. Stoi wśród starych drzew ocalałych z dawnego parku. Jest podobny trochę do miejskiej kamienicy za sprawą pięcioarkadowych podcieni wspartych na jońskich kolumnach od frontowej strony. Nad wejściem widnieje tablica informująca, że zbudował go w 1620 roku Mikołaj Krupka, właściciel Widuchowej i Motkowic. Pierwotnie miał charakter obronny.
W przewodniku "Ponidzie. W świętokrzyskim stepie" Michała Jureckiego (Kraków 2004) czytamy, że w XVIII wieku kupił dwór wraz z majątkiem w Widuchowej biskup krakowski Konstanty Szaniawski i przeznaczył na uposażenie utworzonego w 1727 roku seminarium kieleckiego. Po powstaniu styczniowym władze carskie skonfiskowały dobra i wystawiły na licytację. Kupił je wraz z dworem książę gruziński Dawid Wachwawidze. Jego syn zamieszkał we dworze z rodziną. Zginął potem w walce z bolszewikami, a Widuchowa stała się schronieniem dla gruzińskich emigrantów. Bywał tam m.in. Dymitr Szalikaszwili, ojciec znanego amerykańskiego generała Johna Szalikaszwili, który był m.in. głównodowodzącym sił NATO w Europie. Tuż przed wybuchem drugiej wojny światowej księżna Ksenia sprzedała dwór kapitanowi Bolesławowi Makowskiemu. Do dziś należy do jego krewnych, nie został zabrany po wojnie przez komunistyczne władze. - Dzięki temu, że moja mama Jadwiga, siostrzenica kapitana, popełniła mezalians i wyszła za tutejszego komendanta Batalionów Chłopskich Tomasza Sikorę - mówi Anna Socha. I opowiada, że jeszcze kilka lat temu mieszkała we dworze z rodziną. Teraz przeniosła się do nowego domu naprzeciwko.
Dwór jest zamieszkany, ale tylko latem. Na piętrze znajdują się pokoje gościnne. Pani Anna wraz z synem planują przeznaczyć zabytek na działalność agroturystyczną. Najpierw jednak muszą przeprowadzić generalny remont wiekowej budowli. Kolumny podtrzymujące arkady od frontu są już mocno zniszczone. Wzmocnienia wymagają też mury, które choć bardzo grube, w niektórych miejscach już pękają.
Janusz Kędracki 2007-03-15 (źr: http://miasta.gazeta.pl/kielce)

plan założenia dworskiego wg Akt Dyrekcji Ubezpieczeń